සංඝ සම්මුත්යක් සම්බන්ධව සංඥා කිරීමෙන්අ නතුරුව ජනාධිපතිවරයා සහ අගමැතිවරයා වෙනුවෙන් මහා නායක හිමිවරුන් වෙත ලිපියක් රැගෙන බුද්ධ ශාසන අමාත්යාංශයේ ලේකම් ප්රසව හා නාරිවේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්ය කපිල ගුණවර්ධන නුවර පැමිණ මල්වතු මහානායක හිමි බැහැදැක උන්වහන්සේ වෙත එම ලිපිය පිළිගන්වා තිබේ.
මාසයකට ආසන්න කාලයක් තුළ මහා නායක හිමිවරු මේ රටේ පවතින ගැටලුව සම්බන්ධව ස්වකීය අදහස් හා මගපෙන්වීම් දක්වමින් ලිපි 06ක් රජයට ඉදිරිපත් කර තිබිණි. එකම කාරණාවක් සම්බන්ධව උන්වහන්සේලා මෑත ඉතිහාසයේ දී වැඩිම ලිපි ප්රමාණයක් පාලකයින් වෙත යොමුකළ ප්රථම අවස්ථාව මෙයය.
එමෙන්ම දුර්දාන්ත පාලකයෙක් වෙත ප්රකාශයට පත් කරන සංඝ සම්මුතියක් පාලකයෙක් විෂයෙහි ප්රකාශ කරන බව මහා නායක හිමිවරුන් මෑත ඉතිහාසයේ දැක්වූ ප්රථම අවස්ථාව මෙයය.
සංඝ සම්මුතියක් සම්බන්ධව අනතුරු අඟවමින් මහා නායකය හිමිවරුන් විසින් නිකුත් කරන මෙවැනි බරපතල නිවේදනයකින් පසු උන්වහනසේලා බැහැ දකින්නට පැමිණෙන්නේ අගමැති හෝ ජනාධිපතිවරයා වුවත් ලේකම්වරයෙක් අතේ එවා ඇති මෙම ලිපිය ඔස්සේ මහානායක හිමිවරුන්ගේ මගපෙන්වීම අවතක්සේරුවකට ලක් කර ඇති බවට මේ වනවිට මත පලවෙමින් ඇත.
සිංහල බෞද්ධ බහුතර ඡන්දයෙන් පත් වී රුවන්වැලි සෑය අසල ජනාධිපති ධුරයේ දිවුරුම් දී වැඩ භාරගත් ජනාධිපතිවරයෙක් සහිත ආණ්ඩුවකට සංඝ සම්මුතියක් බරපතල වන බව ශාසනික ආරංචි මාර්ග පවසයි. ඉන් පාලකයන්ගේ ආගමික වලංගුතාව මුළුමන්නිම අහෝසි වන බව එම ආරංචි මාර්ග පෙන්වා දෙයි.
සංඝ සම්මුතියක් ප්රකාශ කිරීමෙන් අනතුරුව රාජ්ය පාලකයා හෝ පාලක කණ්ඩායම සමග මහානායක ස්වාමීන්වහන්සේලා කිසිදු සම්බන්ධතාවයක් ඇති කර නොගනී. උපදෙස් අනුශාසනා කිසිවක් නොදෙයි. අඩුම තරමින් දාන මාන පිරිකර කිසිවක් පිළිනොගනී.
තවද රාජ්ය පාලකයාට හෝ පාලක කණ්ඩායමේ කිසිවෙකුට ත්රෛනිකායික සංඝ රත්නයට අයත් වෙහෙර විහාරයකට ගොඩවෙන්නට ඉඩක් නැත.
මහා නායක හිමිවරුන් පවතින අර්බුදය සම්බන්ධව රජයට ශාසනික වශයෙන් මග පෙන්වීමක් ලබා දෙමින් යැවූ ලිපි 06න් පළමු ලිපිය යොමු කළේ පසුගිය මාර්තු 17 දාය. දෙවැනි ලිපිය ත්රෛනිකායික මහා නායක හිමිවරුන්ගේ ප්රකාශයක් ලෙස අප්රේල් 02 යොමු කරනු ලැබුවේය. එම ලිපිය ලියැවෙන අතරත් රජය මගින් පොරොන්දුවක් ඉදිරිපත් කරනු ලැබුණි. තුන්වන ලිපිය මහා නායක හිමිවරු වෙනුවෙන් අප්රේල් 04 දා ත්රයිනිකායික මහා නායක හිමිවරුන්ගේ ලේඛකාධිකාරී හිමිවරු රජය වෙත යොමු කළහ.
අප්රේල් 11 යොමුකළ ලිපියෙන් අනතුරුව අප්රේල් 22 රැස් වූ මහා නායක හිමිවරු තවත් මේ මුරණ්ඩු පාලනය ගෙන නොගොස් අන්තර්වාර පාලන රජයක් සඳහා අවකාශය සලසා නොදෙන්නේ නම් සංඝ සම්මුතියක් ප්රකාශ කරන බව ඒකාබද්ධව ලිඛිතව දැන්වූහ.
කෙසේ වෙතත් මේ වනවිට අගමැතිවරයා සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් නොවන බවත්, අන්තර්වාර රජයක අගමැති වන්නෙත් තමා බවත් ප්රකාශ කර සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කර තිබේ.
