කපිල කේ හීනටියන –
-
2024 විප්ලවයෙන් පසු පැවැති ප්රථම මහ මැතිවරණයෙන් බංග්ලාදේශ ජාතිකවාදී පක්ෂය (BNP) තීරණාත්මක බලයක් අත්කර ගනී; ඉන්දීය අගමැති මෝදිගෙන් උණුසුම් සුබ පැතුම්.
දශක එකහමාරකට අධික කාලයක් පැවැති ශේක් හසීනාගේ පාලනය බිඳ වැටීමෙන් පසු, බංග්ලාදේශයේ ප්රජාතන්ත්රවාදය නැවත ස්ථාපිත කිරීමේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් ලෙස සැලකෙන 2026 මහ මැතිවරණය ඉකුත් බ්රහස්පතින්දා (පෙබරවාරි 12) සාර්ථකව නිමා විය.
නිල නොවන ප්රතිඵලවලට අනුව, තාරික් රහ්මාන්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් බංග්ලාදේශ ජාතිකවාදී පක්ෂය (BNP) සහ එහි සහචරයින් පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන 299කින් 211ක් ජයග්රහණය කරමින් අතිවිශාල බහුතරයක් ලබා ගැනීමට සමත්ව ඇත. එය තීරණාත්මක තුනෙන් දෙකක බලයකි.
ජමුනා රූපවාහිනී සේවය වාර්තා කරන පරිදි, BNP සන්ධානය ආසන 211ක් දිනා ගනිද්දී, ඔවුන්ගේ ප්රධාන ප්රතිවාදී කණ්ඩායම වූ ජමාත්-ඊ-ඉස්ලාමි සන්ධානයට හිමිව ඇත්තේ ආසන 70ක් පමණි. වසර 17ක් පුරා පිටුවහල්ව සිටි තාරික් රහ්මාන්, මෙවර මැතිවරණයේදී බොගුරා-6 සහ ඩකා-17 යන ආසන දෙකම ජයග්රහණය කරමින් එරට නව අග්රාමාත්යවරයා ලෙස පත්වීමට සුදුසුකම් ලබා තිබේ.
මෙම මැතිවරණයට සමගාමීව පැවැත්වූ “ජූලි චාර්ටරය” (July Charter) ව්යවස්ථා සංශෝධන ජනමත විචාරණයට ද 72.9%ක ජනතාවක් පක්ෂව ඡන්දය ප්රකාශ කර ඇත. එමඟින් අග්රාමාත්ය ධුර කාලය වාර දෙකකට සීමා කිරීම ඇතුළු ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රතිසංස්කරණ 84ක් බංග්ලාදේශ ව්යවස්ථාවට එක් වනු ඇත.
විශාල ඡන්ද ප්රමාණයකින්කි ජයග්රහණය කළ ද කිසිදු සැමරුම් පෙරහැරක් හෝ රැලියක් සංවිධානය නොකළ යුතු බවට BNP සන්ධානය ජනතාවට දන්වා තිබේ. ඒ වෙනුවට ජාතියේ සුබ සිද්ධිය උදෙසා රට පුරා යාඥා පවත්වන ලෙස ඉල්ලා එම පක්ෂය නිවේදනයක් නිකුත් කර තිබේ.
ඉන්දීය අගමැතිගෙන් සුබ පැතුම්
BNP පක්ෂයේ මෙම තීරණාත්මක ජයග්රහණයත් සමඟ ඉන්දීය අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි මහතා සිකුරාදා තාරික් රහ්මාන් වෙත සිය උණුසුම් සුබ පැතුම් පිරිනැමීය. X (ට්විටර්) පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් මෝදි සඳහන් කළේ, මෙම ප්රතිඵලය බංග්ලාදේශ ජනතාව තාරික් රහ්මාන්ගේ නායකත්වය කෙරෙහි තබා ඇති විශ්වාසය මනාව පිළිඹිබු කරන බවයි.
“ප්රජාතන්ත්රවාදී, ප්රගතිශීලී සහ සියලු දෙනා ඇතුළත් කරගත් බංග්ලාදේශයක් වෙනුවෙන් ඉන්දියාවේ සහයෝගය අඛණ්ඩව හිමිවනවා,” යනුවෙන් පවසමින් මෝදි නවදිල්ලියේ රාජ්යතාන්ත්රික සූදානම ද තහවුරු කළේය.
අතීත අරගලය සහ අනාගත අභියෝග
2009 සිට බලයේ සිටි ශේක් හසීනාගේ පාලනය 2024 අගෝස්තු මාසයේදී “Gen Z” තරුණ පරපුර මෙහෙයවූ දැවැන්ත විරෝධතා හමුවේ බිඳ වැටුණි. ඉන් අනතුරුව නොබෙල් ලාභී මුහම්මද් යූනුස්ගේ භාරකාර රජය යටතේ මෙම මැතිවරණය සංවිධානය විය. හසීනාගේ අවාමි ලීග් පක්ෂයට මෙවර මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමට අවස්ථාව නොලැබුණි. ඇය ඉන්දියාවේ රැඳී සිටිමින් මෙම මැතිවරණය “වංචාකාරී” එකක් ලෙස හඳුන්වා දී ඇත. මෝදි නව බංගලාදේශ අගමැතිවරයාට සුබ පතන්නේ ඇය සිය ආරක්ෂාව යටතේ තබාගෙනය. ඇයගේ දේශපාලන පක්ෂයට තහනම් වූ මැතිවරණයකින් ජයගත් අගමැතිවරයාටය. ඇය දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් සිටිනා අගමැතිවරයාට. ඒ තත්ත්වය විශේෂය.
හසීනාගේ අවාමි ලීගය තහනම් කරනු ලැබුව ද 60%ක පමණ ඡන්දදායක සහභාගිත්වයක් සහිතව මෙම මැතිවරණය පැවැත්විනි. මැතිවරණය සාමකාමී බව ජාත්යන්තර නිරීක්ෂකයින්ගේ මතයයි.
නව රජයේ ප්රමුඛතා
නව අග්රාමාත්යවරයා ලෙස පත්වන තාරික් රහ්මාන් හමුවේ දැවැන්ත අභියෝග රාශියක් පවතී.
උද්ධමනය පාලනය කරමින් රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ඇති කිරීම, ඉන්දියාව සහ චීනය වැනි බලවත් අසල්වැසියන් සමඟ සමබර රාජ්යතාන්ත්රික සබඳතා පවත්වා ගැනීම, විප්ලවයෙන් පසු ඇති වූ සමාජ බෙදීම් සමනය කරමින් සියලු ජාතීන්ට ආරක්ෂාව සහ සහජීවනය සහතික කිරීම ඉන් ප්රධානය.
බංග්ලාදේශ ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් සනිටුහන් කළ මෙම මැතිවරණය, දකුණු ආසියානු කලාපයේ දේශපාලන ස්ථාවරත්වයට ද තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇතැයි විචාරකයෝ පවසති.
