ශ්රි ලංකාව දිගු කාලීන ණය ලබා ගැනීමේදි ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව සම්බන්දයෙන් අවදානම් සහගත රටක් ලෙසට වර්ගීකරණය කිරීමට ජාත්යන්තර ණය වර්ගීකරණ ආයතනයක් වන ෆිච් රේටිං ආයතනය කටයුතු කිරීම පිළිබඳව ශ්රි ලංකා මහබැංකුව රජය දැඩි විරෝධයක් පළ කරයි. එම ආයතනය හදිසි පියවරක් ලෙස, ඊයේ (17) ශ්රී ලංකාවේ ජාත්යන්තර ස්වෛරී ශ්රේණිගත කිරීම පහත හෙලූ අතර, සමස්ත ලෝකයම විවිධ අභියෝග සමගින් පොරබදමින් සිටින පරිසරයක් තුළ ශ්රී ලංකාවේ සිදුවන ධනාත්මක වර්ධනයන් හඳුනා ගැනීමට අසමත් වී ඇති බව මහ බැංකුව ඊට ප්රතිචාර දක්වමින් පවසයි.
මෙම ක්රියාව 2022 ජාතික අයවැය ප්රකාශයට පත් කිරීමට දින කිහිපයකට පෙර මූඩිස් ආයතනය Moody’s Investors Service විසින් මෑතකදී සිදු කරන ලද අනවශ්ය ශ්රේණිගත කිරීම් හා සමාන වේ.
ශ්රී ලංකාව පහත හෙළිම සඳහා ජාත්යන්තරව පිළිගත් ශ්රේණිගත කිරීමේ නියෝජිතායතනයක හදිසි හැඟීම සිතාගත නොහැකි බවත් විශේෂයෙන්ම ආර්ථිකයේ සියලුම අංශවල නවතම වර්ධනයන් සහ ආසන්න විදේශ විනිමය ගලා ඒම පිළිබඳව ශ්රී ලංකා බලධාරීන් විසින් Fitch නිරන්තරයෙන් යාවත්කාලීන කිරරීම් සිදුකරමින් පවතිද්දී මෙලෙස වර්ගීකරණ පහත හෙළිම පිළිබඳව මහ බැංකුව සිය කණස්සල්ල පළ කරයි.
ශ්රි ලපංකා මහ බැකංුව විසින් නිකුත් කර ඇති නිවේදනයට අනුව විශේෂයෙන්ම, 2021 තුන්වන කාර්තුවේදී හඳුන්වා දිය යුතු අගුලු දැමීමේ පියවර ද නොතකා, සැබෑ ආර්ථිකය කාර්තුව තුළ ගැඹුරු හැකිලීමක් වැළැක්වූ අතර, ශ්රී ලංකාව නව සාමාන්ය තත්ත්වයට අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව පෙන්නුම් කරයි.
සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය, ඇත්ත වශයෙන්ම, 2021 ජනවාරි-සැප්තැම්බර් කාලය තුළ සියයට 4.4 කින් (වසරින් වසර) ප්රසාරණය වූ අතර, 2021 දී සියයට 4 ට වැඩි වර්ධනයක් ඇති වීමේ ප්රබල හැකියාව යළි තහවුරු කර ඇත.
නිෂ්පාදන ගැනුම් කළමනාකරුවන්ගේ දර්ශකය 2021 නොවැම්බර් මාසයේදී 61.9ට ළඟා වූ අතර එය නොවැම්බර් මාසයක වාර්තාගත ඉහළම කියවීම සහ පූර්ව වසංගත මට්ටමට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී. 2021 වසරේ මූලික මහජන නිකුතු විශාල ප්රමාණයක් සිදුවෙමින් කොළඹ කොටස් වෙළඳපොලේ දර්ශක ඓතිහාසික ඉහලම මට්ටම් කරා ලඟා විය. පුද්ගලික අංශය වෙත ලබාදුන් ණය රු. බිලියන 685 ට සාපේක්ෂව 2021 ඔක්තෝබර් දක්වා මාස දහය තුළ රු. පසුගිය වසරේ එම කාලය තුළ ලබා දී ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 260 කි.
වාර්තාගත ඉහළ අපනයන ඉපැයීම්වල සහාය ඇතිව වෙළඳ හිඟය 2021 මැයි මාසයේ සිට මාසික පදනමින් අඛණ්ඩව පහත වැටුණි. 2021 ඔක්තෝබර් මාසයේදී වෙළඳ භාණ්ඩ අපනයනයෙන් ඉපැයීම් සර්වකාලීන ඉහළම අගයක් වාර්තා කළ අතර, මූලික තොරතුරුවලින් පෙන්නුම් කරන්නේ 2021 නොවැම්බර් මාසයේදී ඉපැයීම් මෙම වාර්තාගත මට්ටම ඉක්මවා ඇති බවයි.
2021 අප්රේල් මාසයේ සිට විනිමය අනුපාතිකය ස්ථාවරව පැවතීමත් සමඟ, සමපේක්ෂන මත පදනම් වූ අපගමන කිහිපයක් හැරුණු විට, අපනයන ආදායම සහ අනෙකුත් විදේශ විනිමය ඉපැයීම් පරිවර්තනය කිරීම ද මෑත සතිවල සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු වී ඇත.
සංචාරක පැමිණීම්වල සැලකිය යුතු වර්ධනයක් මාසික පදනමින් නිරීක්ෂණය කරනු ලබන අතර, ඉදිරි කාලය තුළ වාර්ෂික විදේශ විනිමය ආදායම ඩොලර් බිලියන 5 ක පමණ අලාභයක් ඉක්මනින් ආපසු හැරවීමක් පෙන්නුම් කරයි.
ශ්රමික සංක්රමණය නැවත ආරම්භ කිරීම, විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග සිට ශ්රී ලාංකික ශ්රමිකයින් සඳහා වැඩි ඉල්ලුමක් සහ ආකර්ෂණීය දිරිගැන්වීම් පැකේජයක් හරහා විධිමත් මාර්ග ඔස්සේ ශ්රමිකයන්ගේ ප්රේෂණ පහසු කිරීමට දරන උත්සාහයන් සමඟින් ශ්රමිකයන්ගේ ප්රේෂණ සඳහා වූ අපේක්ෂාවන් දීප්තිමත් ය.
එවැනි ක්රියාමාර්ග සමඟින්, බාහිර ජංගම ගිණුමේ ශේෂය වර්ධන ආධාරක මට්ටමින් පවත්වා ගෙන යාමට අපේක්ෂා කරන අතර, එමඟින් අපේක්ෂිත මුදල් ඉපැයීමට අමතරව, කොළඹ වරාය නගරයේ සහ කාර්මික කලාපවල හඳුනාගත් ව්යාපෘති සඳහා සෘජු ආයෝජනයක් හරහා මූල්ය ගිණුමට ප්රාග්ධනය ලබා දීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
2022 ජාතික අයවැය මගින් හඳුන්වා දුන් රාජ්ය මූල්ය ප්රතිසංස්කරණ හඳුනා ගැනීමට ද ෆිච් අපොහොසත් වී ඇත. නව බදු ක්රම හඳුන්වාදීම, නවීකරණය කරන ලද බදු පරිපාලන ක්රම සහ ආර්ථිකයේ පුනර්ජීවනය සමඟ 2022 වසරේ රාජ්ය ආදායමේ සැලකිය යුතු වැඩි වීමක් අපේක්ෂා කෙරේ.
රාජ්ය අංශයේ සේවකයන්ගේ විශ්රාම වයස වැඩි කිරීම සහ රාජ්ය ව්යාපාරවල ශක්යතාව ඉහළ නැංවීමට පියවර ගැනීම කැපී පෙනෙන ප්රතිසංස්කරණ වන අතර වාර්ෂික වරෙන්තු වෙනුවට රජයේ ආයතන සඳහා කාර්තුමය වරෙන්තු නිකුත් කිරීම ප්රතිපාදන පරිහරණය කිරීමේදී මූල්ය විනයක් ඇති කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ. එවැනි ආදායම් සහ වියදම් පාර්ශ්ව ක්රියාමාර්ග තිරසාර ණය මට්ටමකට දායක වෙමින් රජයේ මූල්ය හිඟය සහ මූල්ය අවශ්යතා අඩු කිරීමට මග පාදයි.
අපේක්ෂිත මූල්ය ඒකාග්රතාවයේ මාවතට දේශීය වෙළඳපල ධනාත්මකව ප්රතිචාර දක්වා ඇති අතර, පොලී අනුපාතිකය, ආරම්භක අධිප්රමාණයෙන් පසුව, වෙළඳපල නිෂ්කාශන මට්ටම් වල ස්ථාවර වී ඇත. ප්රාථමික වෙළඳපල වෙන්දේසි සහ සක්රීය විවෘත වෙළඳපල මෙහෙයුම් වලදී වැඩි දියුණු කළ දායකත්වයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස මහ බැංකුව සතු රජයේ සුරැකුම්පත් ද කැපී පෙනෙන ලෙස පහත වැටී ඇත.
ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ පැහැර හැරීමේ සිදුවීමක සම්භාවිතාව වැඩි වීම පිළිබඳ ෆිච් හි පදනම් විරහිත ප්රකාශයන්ට පටහැනිව, කලාපයේ මිත්ර ජාතීන්ගෙන් සහාය ලබා ගැනීම සඳහා රජය සහ මහ බැංකුව විසින් ගෙන ඇති ක්රියාමාර්ග ඵලදායිතාවයට ළඟා වෙමින් පවතින අතර එමඟින් ගෙවුම් ශේෂය මත පීඩනය සමනය වේ.
