මියන්මාරයේ නායකයන් සිය බාරයට ගනිමින් එරට පාලන බලය අද උදෑසන සියතට ගත් හමුදාව අලුතින් මහ මැතිවරණයක් පවත්වන බවට නිවේදනය කර තිබේ. එරට හමුදාව ජනතාවට පොරොන්දු වී ඇත්තේ එහිදී ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රමිතීන්ට අනුකූලව ජයග්රහණය කරන පක්ෂයට බලය පවරන බවයි.
මියන්මාර රාජ්ය උපදේශක අවුන් සාන් සූ කී සහ ජනාධිපති වින් මයින්ට් 1988 සිට එරට සිදුවූ පළමු හමුදා කුමන්ත්රණයේදී මෙන්ම, මේ වන විට පෙනී යන පරිදි දශකයක සිවිල් පාලනයේ අවසානය සනිටුහන් කරමින් ද හමුදාව විසින් රටේ බලය සියතට ගෙන ඔවුන් රඳවාගෙන සිටී.
2015 දී බලයට පත් වූ සූ කීගේ නායකත්වයෙන් යුත් ප්රජාතන්ත්රවාදය සඳහා වූ ජාතික ලීගය නැවතත් පසුගිය නොවැම්බරයේ පැවති මහ මැතිවරණයෙන් අතිවිශිෂ්ට ජයග්රහණයක් ලබා ගත්තේය. ඒ අනුව එරට සිවිල් රජය සිය දෙවන ධූර කාලය කරා ගමන් කරමින් සිටියද, හමුදාව කියා සිටියේ මැතිවරණය වංචනික බවත්, පරීක්ෂණයක් ඉල්ලා සිටින බවත්ය.
කෙසේ වෙතත් අවුන් සාන් සුකී ඇතුළු සිවිල් පාලකයින් වහා නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා විරෝධතාකරුවන් ද පෙළ ගැසී තිබෙන බව දැකගන්නට තිබේ. එන්එල්ඩී පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී මයින්ට් හ්ට්වේ පවසන්නේ එන්එල්ඩී සභාපතිවරයාගේ ෆේස්බුක් පිටුවේ ප්රකාශ ව්යාජ එකක් බවයි.
කුමන්ත්රණයට ජනප්රිය ප්රතිචාරයක් ලබා දීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ගිණුම හැක් කර ඇති බවට ද ට්විටර් සමාජ ජාලයේ අදහස් හුවමාරු වෙමින් තිබේ.
හමුදා කුමන්ත්රණය යුක්ති සහගත කරමින් අණ දෙන නිලධාරී සහ හමුදා නායක මින් අවුන්ග් හේලින්ග් විසින් කරුණු හයක ප්රකාශයක් නිකුත් කර ඇත. නොවැම්බර් 8 වැනි දා වැනිදා පැවැත්වූ මහ මැතිවරණයේ දී භාවිතා කරන ඡන්ද දායකයින්ගේ ලැයිස්තුවේ ඇති “විශාල හිඩැස්” විසඳීමට මැතිවරණ කොමිසම අසමත් වූ බව එහි සඳහන් වේ. ජාතික ආරක්ෂක හා ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ සාකච්ඡා වූ බැවින් මෙම ගැටළුව විසඳීම සඳහා විශේෂ පාර්ලිමේන්තු සැසියක් කැඳවීම ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
නව මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවක් අවශ්ය බවත්, ඡන්දදායකයින්ගේ ලැයිස්තුව “නීත්යනුකූලව” පරීක්ෂා කළ යුතු බවත් එම ප්රකාශයේ සඳහන් වේ. COVID-19 පාලනය කිරීම සහ ප්රතිකාර කිරීම වේගවත් කළ යුතු බවත්, වසංගතයෙන් පීඩාවට පත් ව්යාපාරවලට උදව් අවශ්ය බවත් හමුදාව පවසයි. දැනට පවත්නා ජාතික සටන් විරාම ගිවිසුමට අනුකූලව දැනට ක්රියාත්මක ජාතික සාම ක්රියාවලිය ප්රවර්ධනය කළ යුතු බව එහි සඳහන් වේ. වර්තමාන “හදිසි විධිවිධාන” අවසන් වීමෙන් පසු 2008 ව්යවස්ථාවට අනුකූලව නව මහ මැතිවරණයක් පැවැත්වීමට හයවන වගන්තිය පොරොන්දු වන අතර ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රමිතීන්ට අනුකූලව ජයග්රාහී පක්ෂයට බලය පැවරීම පිළිබඳවද එම ප්රකාශයේ සඳහන් ය. මෙම ප්රකාශයට කාල රාමුවක් ඇතුළත් නොවන නමුත් මිලිටරිය සතු රූපවාහිනී නාලිකාව අද උදේ වාර්තා කළේ මෙම ක්රියාවලිය වසරක් පවතින බවයි.
වර්තමාන දේශපාලන අර්බුදය තුළ අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා දුර්වල වීම හේතුවෙන් සියලුම මූල්ය සේවා තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට බැංකු එකඟ වූ බව මියන්මාර බැංකුකරුවන්ගේ සංගමය පවසයි. තාවකාලිකව වසා දැමීම සඳහා බැංකු, මහ බැංකුවේ අවසරය ඉල්ලා සිටින බව එම නිවේදනයේ දැක්වේ.
මියන්මාරයේ ප්රජාතන්ත්රවාදීව තේරී පත් වූ රජයක් හමුදාව විසින් පෙරලා දැමීම රෝහින්ග්යා සරණාගතයින් හෙළාදැක තිබුණි. “ප්රජාතන්ත්රවාදය මරාදැමීමේ මෙම කුරිරු උත්සාහය අපි රොහින්ග්යා ප්රජාව තරයේ හෙළා දකිමු,” දිල් මොහොමඩ් නැවතී රෝහින්ග්යා ප්රජා නායකයා රොයිටර් පුවත්පතට දුරකථනයෙන් පැවසීය. “ඕනෑම ආකාරයකින් ඉදිරියට පැමිණ ප්රජාතන්ත්රවාදය යථා තත්වයට පත් කරන ලෙස අපි ගෝලීය ප්රජාවෙන් ඉල්ලා සිටිමු.” යැයි ද ඔහු කියා සිටී.
මියන්මාරයේ කුමන්ත්රණය තම රජය විවේචනය නොකරන බව තායිලන්ත නියෝජ්ය අග්රාමාත්ය ප්රවිත් වොන්ග්සුවාන් කීය. ඔහු පවසන්නේ “එය ඔවුන්ගේ ප්රශ්නයක් – එය ඔවුන්ගේ අභ්යන්තර ප්රශ්නයක්” ලෙසය. මියන්මාරයේ දේශ සීමාවේ තායි චියැං රායි වාණිජ මණ්ඩලයේ සභාපති අනුරත් ඉන්ටෝර්න් පවසන්නේ සියලුම දේශසීමා ප්රදේශ මුද්රා තබා ඇති බවත් දේශසීමා වෙළඳාම දින නියමයක් නොමැතිව වසා දමා ඇති බවත්ය. “අපි රාජකීය තායි හමුදාව සමඟ මියන්මාර පාර්ශවය සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටින අතර, තායිලන්තයට ආපසු යාම සඳහා භාණ්ඩ රැගෙන ගිය මෝටර් රථ සහ ට්රක් රථ ආපසු ගෙනයාමට උදව් කරන ලෙස ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු” යැයි අනුරත් පවසයි. 2020 දී තායිලන්තයේ චියෑං රායි දේශ සීමාවේ වෙළඳාම් වටිනාකම බාට් බිලියන 10.5 ක් (ඩොලර් මිලියන 351) ක් බව තායි වාණිජ මණ්ඩලය පවසයි.
“මියන්මාරයේ නවතම තත්වය පිළිබඳව සිංගප්පූරුව දැඩි කනස්සල්ල පළ කරයි. අපි තත්වය සමීපව අධීක්ෂණය කරමින් සිටින අතර ඊට සම්බන්ධ සියලු පාර්ශ්වයන් සංයමයෙන් කටයුතු කිරීම, සංවාද පවත්වා ගැනීම සහ ධනාත්මක හා සාමකාමී ප්රතිඑල ලබා ගැනීම සඳහා කටයුතු කරනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු” යනුවෙන් සිංගප්පූරුවේ විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක පවසයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස් සූ කී සහ අනෙකුත් දේශපාලන නායකයින් රඳවා තබා ගැනීම තරයේ හෙළා දකින අතර “මියන්මාරයේ ජනතාවගේ කැමැත්තට ගරු කරන ලෙස හමුදා නායකත්වයෙන් ඉල්ලා සිටින බව” එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්රකාශකයෙක් පවසයි. “මෙම තත්ත්වය ප්රජාතන්ත්රවාදයට බරපතල පහරක් නියෝජනය කරයි” යැයි එක්සත් ජනපද ප්රකාශක ස්ටෙෆාන් ඩුජරික් පවසයි.
හමුදා කුමන්ත්රණය අතරතුර කලබලකාරී වූ යාන්ගොන් හි පදිංචිකරුවන් ඔවුන්ගේ බැංකු ගිණුම් වලින් මුදල් ලබා ගැනීමට පෙළ ගැසී සිටිනු දක්නට හැකිවිය.
