ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මැදපෙරදිග කළාපයේ ඉවත්වීමත් සමඟම ඉරාකය සහ චීනය අතර ද්වීපාර්ශවීය සම්බන්ධතා මේවන විට විශාල වශයෙන් වර්ධනය වීමක් වර්තාවන බවට ජාත්යන්තර විශ්ලේෂකයින් පෙන්වාදෙයි.
ඒ අනුව චීනය සහ ඉරාකය අතර ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 10.5 නව ගිවිසුමක් ඉකුත් වසරේ අත්සන් කර ඇති අතර එය මෙතෙක් ඇමරිකානු පාලයේ පැවති ඉරාකය චීනය දෙසට නැඹුරු වීමක් බවට පෙන්වාදීමට හැකිය.
පසුගිය කාලයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මැදපෙරදිග කලාපයට යොමු කර තිබූ උනන්දුව ක්රමක්රමයෙන් අඩුවීමත් ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් සිය භට පිරිස් ඉවත් කරගැනීමත් සමඟම චීනය සිය බලය එම කළාපය තුල වර්ධනය කරගැනීමට උත්සහ කරමින් සිටියි.
එහිදී චීනයේ එක්තීරයක් එක් මාවත් වැඩසටහන යටත් සිය ආර්ථික බලය විහිදුවීම් මැදපෙරදිග තුල සීඝ්රයෙන් වර්ධනය වන අතර නවතම වර්ථාවන්ට අනුව ආරබි සහ මැදපෙරදිග රටවල ඉදිකිරීම් ආශ්රීත චීන අයෝජනය සියයට 360න්ද බලශක්ති සහ ප්රවාහන යටිතල පහසුකම් වලට අදාල ආයෝජනය සියයට 116කින්ද වාර්ධනය වී ඇත.
මෙහිදී චීනය වැඩි වශයෙන් සිය අවදානය ඉරාකය වෙත යොමුකර ඇති අතර එහිදී බටහිර සමාගම් ඉරාකයේ පවතින් තත්ත්වය හමුවේ අයෝජනය කිරීමට දක්වන මැලිකමින් චීනය උපරිමි ඵල නෙලා ගැනීමට සමත්ව තිබේ.
චීනය තෙවැනියට වැඩියෙන්ම සිය ඛණිජ තෙල් ආනයනය කරනු ලබන්නේ ඉරාකයෙන් වන අතර එම සම්බන්ධතා පදනම් කරගෙන ඉරාකය විසින් අභාවයට ගොස් ඇති සිය යටිතල පහසුකම් චීනයේ සහය ඇතිව සංවර්ධනය කරගැනීමට උත්සුක වී ඇති අයුරු නිරික්ෂණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ.
ඒ අනුව විදුලි බලාගාරයක් ඉදිකිරීමටත් නස්රියා ගුවන්තොටුපොල සංවර්ධනයටද චීනය මේවන විටත් සම්බන්ධ වී ඇති අතර මෙම කටයුතු සඳහා චීනයට කෙතරම් බොරතෙල් සැපයීමට ඉරාකය එකඟව ඇත්දැයි තවමත් නිෂ්චිතව අනාවරණය වී නොමැත.
