මෙක්සිකානුවන් පස් දෙනෙකුගේ ගුවනින් ගොස් එවරස්ට් නැරඹුම් චාරිකාව ඛේදවාචකයකින් අවසන් වූයේය. ඒ ඊයේ උදයේ ය.
පියා, මව, පුතා සහ දියණියන් දෙදෙනා මෙක්සිකෝවේ සිට නේපාලයට පැමිණ, මීටර් 8,848.86 උසින් පිහිටි එවර්ස්ට් කඳු මුඳුන නැරඹීමට හෙලිකොප්ටර් සංචාරයක් වෙන් කරගෙන තිබුණහ.
ඊයේ (11) එනම් අඟහරුවාදා හිරු පෑයූ උදෑසනක් විය. මෙක්සිකානු පවුල එවරස්ට් හි ගුවන් චාරිකාවක් සඳහා උද්යෝගිමත් ලෙස පිටත් වූයේ මේ වටපිටාවේදීය.
Manang Air හි ගුවන් ආරක්ෂණ අධ්යක්ෂ කපිතාන් ප්රකාශ් කුමාර් සේඩයින් පැවසුවේ “අතිවිශිෂ්ට එවරස්ට් හි හෙලිකොප්ටර් සංචාරයක් කිරීමට ඔවුන් ඉතා උනන්දුවෙන් සිටි බවය. “අවාසනාවකට, එය විනාශයකින් අවසන් වුනා.”… ඔහු කීවේය.
හිමාලය කඳු තරණය කිරීමට හෝ කඳු තරණය කිරීමට මෝසම් කාලය හොඳ කාලයක් නොවේ. කාලගුණය අයහපත්ය. කඳු නැගීමේ මාර්ග ලිස්සන සුළුය. එබැවින් කඳු නැගීම අවදානම්වලින් පිරී ඇත. නමුත් උද්යෝගිමත් කිහිප දෙනෙක් හෙලිකොප්ටර්වල නැගී දැවැන්ත ගිරි ශිඛර සමීපව බැලීමට යති.
අඟහරුවාදා උදෑසන, මෙක්සිකානු පවුල Manang Air සමඟ පැයකට ආසන්න එවරස්ට් සංචාරයක නිරත විය. ඔවුන්ගේ කුඩා හෙළිකොප්ටරය කත්මණ්ඩු වෙත ආපසු යාමට ඉන්ධන පිරවීම සඳහා එවරස්ට් නගරයට දකුණින් පිහිටි කඳුකර ගම්මානයක් වන සුර්කේ හි නතර විය.
මීටර් 2,300 ක උන්නතාංශයක පිහිටා ඇති සුර්කේ ගම්මානය, එවරස්ට් ගවේෂණ සඳහා ආරම්භක ස්ථානය වන සුප්රසිද්ධ ලුක්ලා ගුවන් තොටුපළ අසල පිහිටා ඇත.
පෙරවරු 10.05 ට මෙක්සිකානු පවුල රැගත් හෙලිකොප්ටර් යානය සුර්කේ සිට කත්මණ්ඩු බලා පිටත් වූ අතර විනාඩි 08ක් තුළ යානය අතුරුදහන් විය. නේපාල සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය විසින් නිකුත් කරන ලද නිවේදනයකට අනුව, හෙළිකොප්ටරය ලුක්ලා ගුවන් තොටුපළ කුළුණ සමඟ අවසන් වරට සම්බන්ධ වූයේ පෙරවරු 10:13 ට ය.
යාත්රාව කඩා වැටුණු බවට අනුමාන කෙරිනි. අවසානයේ දී යානය ඇද වැටුණු ස්ථානය සොයා ගැනීමට ගැලවුම්කරුවන්ට හැකි විය. ලියාපදිංචි අංක 9N-AMV දරන Manang Air හෙලිකොප්ටරය Lamjura හි කඳු බෑවුමකට කඩා වැටී තිබිණි. යානයේ සුන් බුන් සොයා ගන්නට පැය පහක කාලයක් ගත විය. ඒ වනවිට යානයේ සිටි සියල්ලෝම මියගොස් සිටියහ.
කඩා වැටුණු ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ සොලුකුඹු දිස්ත්රික්කයේ ලිඛුපිකේ ග්රාමීය නගර සභාවේ මීටර් 3,500 ක් පමණ උන්නතාංශයක ය. ඊයේ පස්වරු 5.30 ට පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණය සඳහා සිරුරු හයම ගුවන් මගින් කත්මණ්ඩු නුවරට රැගෙන යන ලදී.
මෙක්සිකානු මගීන් පස් දෙනා සහ හෙළිකොප්ටර් යානයේ පියාසර කරමින් සිටි කපිතාන් චෙට් බහදූර් ගුරුං මිය ගිය බව සොලුකුඹු දිස්ත්රික් පොලිස් කාර්යාලයේ නියෝජ්ය පොලිස් අධිකාරී දීපක් කුමාර් ශ්රෙස්තා පැවසීය.
“කාලගුණය හොඳ නැහැ. යානය කඩා වැටී ඇති ස්ථානයට දැඩි වර්ෂාවක් ඇද හැලෙමින් තිබුණා. අයහපත් කාලගුණය නිසා අනතුර සිදුව ඇති බවයි පෙනෙන්නේ…”
” යානය මුලදී ගසක මුදුනේ වැදී පසුව ඝන වනාන්තරයක ගමන් මාර්ග දෙකක් අතර විශාල උසක් ඇති බෑවුම් සහිත කඳු මුදුනේ වැදී තිබෙනවා…” Manang Air හි ප්රකාශකයෙක් වූ සෙයිදන් කීවේය.
අනතුරට පත් ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ෆාප්ලු ගුවන් තොටුපළට නිරිත දෙසිනි.
“මෝසම් කාලයේදී අපට කාලගුණය ගැන අනාවැකි කියන්න බැහැ. වේගයෙන් ගමන් කරන වලාකුළු හැමතැනම තියෙනවා,” සේදයින් පැහැදිලි කළේය.
“මගේ මූලික නිරීක්ෂණය නම් ගුවන් නියමුවා චොපර් එක හසුරුවමින් වළාකුළු පැල්ලම් මඟහරවා ගැනීමට උත්සාහ කළ බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඔහු අසාර්ථක වුනා. ”
Manang Air හි මෙහෙයුම් සහ ආරක්ෂිත කළමනාකරු රාජු නියුපනේ පැවසුවේ පෙරවරු 10:12 ට ලම්ජුරා පාස් ප්රදේශයේදී යානයේ අවසන් ස්ථානය නිරීක්ෂණය කළ බවය.
“අපි වහාම Altitude Air චොපර් එකක් බලමුලු ගැන්වුවා. ආරක්ෂක නිලධාරීන්ද එම ප්රදේශයට ගියා.”
Lamjura හි Manang Air ගුවන් අනතුර මාස 13 ක් තුළ නේපාලයේ සිදුවූ තුන්වන මාරාන්තික ගුවන් අනතුරය.
2022 මැයි 29 වන දින, ටාරා එයාර් ෆ්ලයිට්- 197 ජොම්සොම් හි කඩා වැටුණු අතර, එහි සිටි පුද්ගලයින් 22 දෙනාම මිය ගියේය.
මාස හතකට පසු, පසුගිය ජනවාරි 15 වන දින, කත්මණ්ඩු සිට පැමිණි Yeti Airlines – 691 ගුවන් යානය Pokhara හි නව ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළට ගොඩබෑමට උත්සාහ කිරීමේදී අනතුරට ලක් වූ අතර එහි සිටි පුද්ගලයින් 72 දෙනාම මිය ගියහ.
නේපාලයේ හෙලිකොප්ටර් යානා සාමාන්යයෙන් ක්රියාත්මක වන්නේ අභියෝගාත්මක භූ විෂමතාවයකින් වන අතර අයහපත් කාලගුණය තුළ ක්රියාත්මක වන ගුවන් ගමන් විශේෂයෙන් අවදානමට ලක් වේ.
1966 දී ගුවන් සේවා අධිකාරිය වාර්තා තබා ගැනීමට පටන් ගත් දා සිට අවම වශයෙන් මාරාන්තික හෙලිකොප්ටර් අනතුරු 20 ක් රට පුරා සිදුවී ඇත.
නේපාලයේ සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියේ ආරක්ෂක ප්රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දීමට රජය දැඩි දුෂ්කරතාවයකින් යුතුව උත්සාහ කරමින් සිටියදී අඟහරුවාදා අනතුර රටේ ගුවන් ගමන් ආරක්ෂණ වාර්තාවට තවත් පහරක් ලෙස පැමිණි බව එරට මාධ්ය පෙන්වා දී තිබේ.
(කත්මන්ඩු පෝස්ට් ඇසුරිනි)
