“කාලය කිසිවකු වෙනුවෙන් නිශ්චල නොවේ. “ පුද්ගලයකු ගත්තද රටක් ගත්තද එහි වෙනසක් නැත.මේ කතාව පසක් කළේ ඉන්දීය විදේශ අමාත්ය ආචාර්ය එස් ජයශංකර්ය.
පසුගියදා බංග්ලාදේශයේ දී පැවැති 6 වැනි ඉන්දීය සාගර සමුළුවේ සමාරම්භක සැසියට සහභගී වෙමිනි. කලාපයක් ලෙස අප කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව පසක් කරමින් ඉන්දීය විදේශ අමාත්යවරයා මේ බව කීවේය.
ඔහු එහිදී කතා කළ දේ ඉන්දු පැසිෆික් කලාපය තුළ ජීවත් වන දූපත් වැසියන් වන අපටද වැදගත්ය. රටක් ලෙස ශ්රි ලංකාව ඒ තුළ කටයුතු කළ යුතු ආකාරය සේම අපට පවතින තර්ජන සහ අවස්ථා පිළිබඳව යම් ප්රකාශනයක් ඉන්දීය විදේශ අමාත්යවරයා එහිදී පොදුවේ ගෙන හැර පෑවේය. එබැවින් ඔහුගේ මෙම කතාවේ සාරාංශය මෙලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට අදහස් කළෙමු.
ඉන්දු-පැසිෆික් සහයෝගීතාව යනු යථාර්ථයක් වන අතර ගෙවී යන සෑම දිනකම එම යථාර්ථය වර්ධනය වෙමින් පවතී. එය අපගේ සමකාලීන ගෝලීයකරණයේ ප්රකාශයක් වන අතර අප 1945 රාමුව පසුකරමින් සිටින බවට යටින් ඉරි ඇඳීමකි. පැහැදිලිවම අතීතය පවත්වාගෙන යාමට කැමැත්තක් දක්වන ජාතීහු සිටිති. ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන්ට එක්සත් ජාතීන්ගේ ව්යුහය ඇතුළු ව විශාල ජාත්යන්තර සබඳතා ඇත. නමුත් කාලය කිසිවෙකු වෙනුවෙන් නිශ්චල නොවේ. අප වෙනස හඳුනා ගෙන ඉදිරියට යා යුතුය.
ඉන්දියන් සාගරයේ ප්රශ්නය ගැන කතා කිරීම මෙහිදී වැදගත්ය. ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය යනු ලෝකයේ විශාලතම සාගර වසමයි. එහි මූලික සංඝටකයක් වන ඉන්දියන් සාගර කලාපීය ජාතීන්ගේ ගැටලු සහ අභියෝග අප විසින් යටපත් නොකළ යුතුය. අපගේ ඉතිහාස අත්දැකීම් පැසිෆික් සාගරයේ අත්දැකීම්වලට වඩා තරමක් වෙනස් ය. පැසිෂික් සහ ඉන්දු සාගර කලාපවල වෙනස්කම් රැසක් ඇත. කලාපීය අනන්යතා, යටත් විජිත අත්දැකීම් සහ භූ-දේශපාලන සබඳතාවලින් පැන නගින වෙනස් ගැටලු තිබේ. ඉන්දියන් සාගරයේ බොහෝ ජාතීන්ට පැසිෆික් සාගරයේ තවදුරටත් අදාළ නොවන ගැටලුවක් නොවන සංවර්ධන පිළිබඳව අභියෝග ඇත. එබැවින් මේ පුළුල් කලාපය තුළ ඉන්දු සහ පැසිෆික් කලාපීය අතර අත්යවශ්ය විය යුතු සහජීවනය විස්මයට පත් කරවයි. ඉන්දිය සාගර කලාපීය ජාතීන් සහ ඔවුන්ගේ අභියෝග කෙරෙහි ද අප අධිෂ්ඨානශීලීව අවධානය යොමු කළ යුතුය.
එසේම ඉන්දියානු සාගර කලාපය තුළ පවා එකිනෙකට වෙනස් කලාප සහ පරිසර පද්ධති පවතින බව අප හඳුනාගත යුතුය. බෙංගාල බොක්ක ඉතා හොඳ උදාහරණයකි. මෙම භූ ගෝලීය පසුබිමේ සිටින රටවලට ඔවුන්ගේ විශේෂිත අභිලාෂ සහ න්යාය පත්රය මෙන්ම ප්රගතිය කරා ගමන් කරන මාර්ගද ඇත.
අප අතර පාලන තන්ත්රයේදී, නවීකරණයේදී සහ ආරක්ෂාවේදී අප මුහුණ දෙන අභියෝග පිළිබඳව අපි ඉතා හොඳින් අවබෝධ කරගෙන සිටිමු. ගැඹුරු සහයෝගීතාවයෙන් සහ හවුල් උත්සාහයන් තුළින් ඔවුන් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමට සඳහා අපට විශ්වාසයක් ඇත. අපි ඉන්දියන් සාගරයේ වෙසෙන අප ඇත්තෙන්ම ඉන්දු පැසිෆික් කලාපය ශක්තිමත් සහ වඩා ඔරොත්තු දිය හැකි තත්ත්වයට පත් කරන්නේ එවැනි කොටස් පෝෂණය කිරීමෙනි.
ඉන්දු පැසිෆික් කලාපයේ, ඉන්දියන් සාගරයේ සහ එහි සංඝටක කලාපවල අවශ්යතා සමගාමී ව ආමන්ත්රණය කිරීමේ අවශ්යතාවය අද අප ඉදිරියේ ඇති කාර්යයයි. මේවා වෙනත් දෙයකට විකල්ප ලෙසින් නොව ඇත්ත වශයෙන්ම ස්වයං ආධාරක ක්රියාකාරකම් වේ. මේ පිළිබඳව සැලකීමේදී ස්වාභාවිකවම විශේෂිතභාවයේ විවිධ පැතිකඩ තිබේ. එසේ තිබුණද සෑම කලාපයකටම මෙන්ම සෑම රටකටම සමානව අදාළ වන පුළුල් මූලධර්ම ද තිබේ.
නිදසුනක් වශයෙන්, නීතියට අනුගත වීමේ වැදගත්කම, සම්මතයන් නිරීක්ෂණය කිරීම සහ නීතිවලට ගරු කිරීම ස්වභාවික ලක්ෂයයකි. මෙම පූර්ව අවශ්යතා නොමැතිව ස්ථාවර ජාත්යන්තර පිළිවෙලක් ගොඩනගා ගත නොහැක. මෙය විශේෂයෙන්ම බොහෝ වර්ධනයක් සහ බොහෝ වෙනස්කම් ඇති මහාද්වීපයකි . ජාතීන් තම නීතිමය බැඳීම් නොසලකා හරින විට හෝ දිගුකාලීන ගිවිසුම් කඩ කරන විට, අප දැක ඇති පරිදි, විශ්වාසයට හා විශ්වාසයට සිදුවන හානිය අතිමහත් ය. එබැවින් උපායශීලී වන්නේ අපගේ අවශ්යතාවලට වඩා අපගේ සහයෝගිතාව පිළිබඳ දීර්ඝ දැක්මක් අප සියලු දෙනාම හඳුනා ගැනීම අත්යාවශ්යය.
ඉන්දියානු සාගරය හරහා සැලකිය යුතු ලෙස බෙදා හදාගෙන ඇති පොදු කනස්සල්ලක් වන්නේ ශක්යතාවක් නැති ව්යාපෘති සඳහා රටවල් විසින් ගන්නා ලද තිරසාර නොවන ණයයි. මේ අනතුර සම්බන්ධයෙන් අප නොසලකා හැර ඇති අතර පසුගිය දශක දෙකේ අපට උගත හැකි පාඩම් තිබේ. පාරාන්ධ වූ ණය දීමේ සහ ණය ගැනීමේ පිළිවෙත්, ව්යාපාර සහ වෙළඳපොළට නොපෑහෙන මිල ගණන් දිරිමත් කරන්නේ නම්, මේවා ඉක්මනින්ම අපව දෂ්ට කරනු ඇත. අද කලාපයේ අප බොහෝ දෙනෙක් අපගේ අතීතයේ ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දෙමින් සිටිති’
අද අප එලඹ ඇත්තේ මෙය ආවර්ජනය කිරීමට සහ ප්රතිසංස්කරණය කිරීමට කාලයකට මිස එය පුනරුච්චාරණය කිරීමට කාලය ලබා ගැනීම නොවේ.
කලාප අතර මෙන්ම රට රටවල් අතර සම්බන්ධතාව අප සැමට විශේෂයෙන් තීරණාත්මක වූ ගැටලුවකි. මක්නිසාද යත් අධිරාජ්යවාදී යුගය මහාද්වීපයේ ස්වභාවික සම්බන්ධතා කඩාකප්පල් කර තමන්ගේම අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා කලාපීය ගබඩා කුළුණු නිර්මාණය කළ බැවිනි. පශ්චාත් යටත් විජිත යුගය නැවත ගොඩනැගීම දිගු, වේදනාකාරී සහ වෙහෙසකර කාර්යයකි. එය තවමත් බොහෝ වැඩ කරමින් පවතී. ප්රතිෂ්ඨාපනය කරන්නේ කෙසේද, ඇත්ත වශයෙන්ම වෙනස් ප්රදේශ අතර ප්රවාහ වැඩි දියුණු කිරීම අද වන විට වඩාත්ම ප්රමුඛතාවයයි. ඉන්දියාව වැනි ජාතියකට, මෙයින් අදහස් කරන්නේ අග්නිදිග ආසියාවට ගොඩබිම් සම්බන්ධයක්. සහ ගල්ෆ් සහ ඉන් ඔබ්බට බහු මාදිලියේ එකකි. මධ්යම ආසියාව ඒ අතර ඇති බාධක හේතුවෙන් තමන්ගේම වෙනස් අභියෝග ඉදිරිපත් කරයි. සාමූහිකව, අපි සුමට හා ඵලදායී සම්බන්ධතාවකට පහසුකම් සැලසීමට වැඩි වැඩියෙන් වැඩ කරන තරමට, අප සියල්ලන්ටම වඩා සුදුසු වන පියවරකි.
මේ සම්බන්ධතා කෙතරම් දියුණු වුවද එහිදී අපි ස්වෛරීත්වයට සහ භෞමික අඛණ්ඩතාවයට ගරු කළ යුතුය. එබැවින් ඉන්දියාවේ ඉදිරි දැක්ම වන්නේ විශේෂයෙන් ASEAN කලාපය තුළ කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී සම්බන්ධතාවක් ගොඩ නගමින් මේ තරගය වෙනස් කරන්නකු බවට පත්වීමය.
ඉන්දියන් සාගරයේ ජාතීන් වශයෙන්, සමුද්ර ක්ෂේත්රය කෙරෙහි අපගේ උනන්දුව සම්බන්ධයෙන් අපි එක්සත් වෙමු. මෙහිදී ද මේ සාගරයේ වාසය කරන අප විසින් මෙනෙහි කළ යුතු බොහෝ දේ ඇත. සමුද්රීය අවකාශයන් අන්යයන් විසින් සුරක්ෂිත කරන යුගය දැන් අප පිටුපස ඇත. ගතවන සෑම දිනකම, මෙය වැඩි වැඩියෙන් අපගේ හවුල් වගකීමකි. ගෝලීය යහපත කිසිඳු ජාතික ආධිපත්යයක පූජාසනය මත පූජා නොකළ යුතු බව තියුනු ලෙස දැනුවත්ව අප එය ඉවත දැමිය යුතුය. එසේ කිරීමට නම්, අපගේ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ද්විපාර්ශ්වික, බහුපාර්ශ්වික සහ කලාපීය මෙවලම් සහ යාන්ත්රණයන් අප විසින් ක්රියාත්මක කළ යුතුය . මෙහිදී රාජ්ය තාන්ත්රිකත්වයට තනතුරු ප්රකාශ කිරීමෙන් පමණක් අදාළ අරමුණු සහ අන්තර්ගතයන් රැඳවිය නොහැක. එය සැබෑ කිරීමට ප්රායෝගික ක්රියාමාර්ග අවශ්ය වේ.
කලාපීය සලකා බැලීම්වලට සුදුසු ගෝලීය අභියෝග කිහිපයක් තිබේ. ඒවා අතර ප්රධාන වන්නේ දේශගුණික ක්රියාමාර්ග සහ ත්රස්තවාදය මර්දනය කිරීමයි. මෙම උත්සුකයන්හි විශ්වීයත්වය මේ වන විට හොඳින් හඳුනාගෙන ඇත. අපගේ සංවාද පොදු ස්ථාවරයන් දිරිමත් කිරීම අරමුණු කර ගැනීම අත්යවශ්ය වේ. ප්රජාතන්ත්රවාදී විවෘතභාවයෙන් ප්රයෝජන ගනිමින් අන්තවාදය සහ මූලධර්මවාදය විසින් සමාජ දේහයට එල්ල කරන තර්ජන පිළිබඳව ද අප දැනුවත් විය යුතුය. එසේ නොකිරීමේ පිරිවැය අද අප කාටත් පැහැදිලිව පෙනේ.
ඒ අනුව ඉන්දියන් සාගරයේ සියලුම ජාතීන්ගේ යහපැවැත්ම සහ ප්රගතිය සඳහා ඉන්දියාවේ කැපවීම පුනරුච්චාරණය කරමින් අවසන් කිරීමට මට ඉඩ දෙන්න. ඉන්දියන් සාගර රිම් සංගමය හෝ ඉන්දියන් සාගර නාවික සම්මන්ත්රණය වැනි කැපවූ ආයතන අප සතුව ඇත, ඒවායේ නිශ්චිත නියෝග සහිතව. “අසල්වැසි පළමුව” ප්රතිපත්තිය, සාගර් ඉදිරි දැක්ම සහ විස්තීරණ අසල්වැසි ප්රවේශය හරහා අපි එම විශ්වාසය පුළුල් කරමු. ඉන් ඔබ්බට, ඉන්දු පැසිෆික් කලාපයට බාධාවකින් තොරව සංක්රමණය වීම අපගේ සාමූහික වාසියට හේතු වන බව අපි විශ්වාස කරමු. මෙය අපගේ සහයෝගීතාවයේ විවිධ මානයන් පිළිබඳව විවෘත හා ඵලදායී සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමට සමාන අදහස් ඇති පිරිසකගේ රැස්වීමකි. සියලු සාකච්ඡා සාර්ථක වේවායි ප්රාර්ථනා කරමි.
