කපිල කේ හීනටියන –
ලෝකය මේ තරම් ප්රශ්න සහගත හැසිරීම් සහිත පුද්ගලයෙක් ප්රශ්න කරන්නේ නැත. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ස්වකීය චරිත ස්වරූපය යළිත් ප්රකට කරමින් රාජ්ය තාන්ත්රික නොවන අකාරයේ හැසිරීමක් මත යළිත් වරක් ශිෂ්ඨ සමාජය තුළ ගර්හාවට ලක් වෙමින් ඇත. තමන්ගේ දේශපාලන ප්රතිරූපය නඩත්තු කරගැනීම වෙනුවෙන් ඕනෑම පහත් ප්රකාශයක් කිරීමට පසුබට නොවන ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ අලුත්ම ගොදුර බවට පත්ව ඇත්තේ, මෙතෙක් කලක් යුරෝපය තුළ ඔහුගේ දැඩිම සහ විශ්වාසවන්තම දේශපාලන සගයා ලෙස කැපී පෙනුණු ඉතාලි අග්රාමාත්ය ජෝර්ජියා මෙලෝනිය.
ප්රංශයේ එවියන් ලේ බේන්ස් (Evian-les-Bains) නුවර ජූනි 16 වැනිදා පැවැති ජී-7 (G7) රාජ්ය නායක සමුළුව අතරතුර, තමන් සහ ඉතාලි අග්රාමාත්යවරිය එකට ගමන් කරමින් සිටි අවස්ථාවක් පාදක කරගනිමින් ට්රම්ප් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ප්රකාශයක් නිසා මේ වන විට සමස්ත බටහිර දේශපාලන ලෝකය තුළ අප්රසන්න පිළිකුලක් නිර්මාණය වී තිබේ.
“ඇය මා ළඟ වැඳ වැටුණා” – ට්රම්ප් ඉතාලි මාධ්යයට කියූ කතාව
මෙම සමස්ත අර්බුදයේ ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ ඉතාලියේ ප්රමුඛ පෙළේ මාධ්ය ආයතනයක් වන ‘La7 TV’ නාලිකාව සමඟ ට්රම්ප් පැවැත්වූ විශේෂ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකිනි. එහිදී එහි මාධ්යවේදියා නැඟූ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් ට්රම්ප් කියා සිටියේ, ජී-7 සමුළුව අතරතුර ඉතාලි අග්රාමාත්ය ජෝර්ජියා මෙලෝනි තමන් සමඟ කෙසේ හෝ ඡායාරූපයක් ලබා ගැනීමට තමන් පසුපස පැමිණෙමින්, දැඩි ලෙස ‘ඇවටිලි කළ’ (Begged) බවය. ඉතාලි බසට හඬකවන ලද එම සම්මුඛ සාකච්ඡාවේ වීඩියෝවට අනුව ට්රම්ප් එහිදී මෙසේ පවසා තිබිණි.
“ඇයට මා සමඟ ඡායාරූපයක් ගැනීමට එතරම්ම දැඩි වුවමනාවක් තිබුණා. මම සාමාන්යයෙන් ඇය සමඟ ඡායාරූපයක් ගැනීමට අකමැත්තෙන් සිටියේ, නමුත් පසුව ඇය දෙස බලා ඇය කෙරෙහි ඇති වූ අනුකම්පාව සහ දුක නිසා මම ඊට ඉඩ දුන්නා.”
“මුළුමනින්ම ගෙතූ බොරුවක්!” – මෙලෝනිගෙන් සජීවී ප්රහාරයක්
ට්රම්ප්ගේ මෙම අහංකාර සහ අශිෂ්ඨ ප්රකාශය ප්රසිද්ධ වීමත් සමඟ දැඩි සේ කෝපයට පත් ඉතාලි අග්රාමාත්ය ජෝර්ජියා මෙලෝනි, ඊට එරෙහිව සෘජුවම නැඟී සිටියාය. සිකුරාදා උදෑසන ඇය සිය ‘X’ (ට්විටර්) සමාජ මාධ්ය ගිණුම ඔස්සේ වීඩියෝ පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ ට්රම්ප්ගේ මෙම කතාව “මුළුමනින්ම අසත්යයක් සහ ගෙතූ කතාවක්” (Completely fabricated) බවය. තමන් මෙම ප්රකාශය සම්බන්ධයෙන් දැඩි සේ කම්පනයට (Shocked) පත්වූ බව පැවසූ ඇය, ට්රම්ප් වෙත දැඩි වාචික ප්රහාරයක් එල්ල කරමින් මෙසේ සඳහන් කළාය.
“ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා තමන්ගේම සමීපතම මිත්ර රටවල නායකයන් කෙරෙහි මෙලෙස හැසිරෙන්නේ මන්දැයි මට වැටහෙන්නේ නැහැ. මෙවැනි සිදුවීමක් වූ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවෙයි. මට කියන්නට තිබෙන්නේ එකම දෙයයි. බටහිර ලෝකයේ හෝ ඇමෙරිකාවේ සැබෑ සතුරන් සමඟ, නැතහොත් ඇතැම් ඒකාධිපති නායකත්වයන් සමඟ මීට වඩා නම්යශීලීව සහ සාමකාමීව කටයුතු කරන ට්රම්ප්, තමන්ගේම සගයන් විනාශ කිරීමට මෙවැනි අධිෂ්ඨානයක් සහ ද්වේෂයක් පෑම අතිශයින්ම කණගාටුදායක තත්ත්වයක්.”
Io e l’Italia non imploriamo mai. pic.twitter.com/sTpKlqWB67
— Giorgia Meloni (@GiorgiaMeloni) June 19, 2026
ව්යාපාරික සහ රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා වහාම අවලංගු කෙරේ
මෙම ගැටුම හුදෙක් නායකයන් දෙදෙනෙකු අතර ඇති වූ පෞද්ගලික මතභේදයකින් එහා යමින්, දෙරටේ රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා බිඳ දමන මට්ටමට දුරදිග ගියේය. ට්රම්ප්ගේ ප්රකාශය ඉතාලි රාජ්යයට සිදු කළ බරපතළ “නිග්රහයක් සහ අපහාසයක්” (Offensive) ලෙස හඳුන්වමින් ඉතාලි විදේශ අමාත්ය ඇන්ටෝනියෝ ටජානි (Antonio Tajani) සිය ඉදිරි ඇමෙරිකානු නිල සංචාරය වහාම අවලංගු කිරීමට පියවර ගත්තේය.
ලබන සතියේ මුල් භාගයේදී ඇමෙරිකාවට පැමිණීමට නියමිතව සිටි ඉතාලි විදේශ අමාත්යවරයා, එහිදී ඇමෙරිකානු රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ (Marco Rubio) හමුවී දෙරටේ ආර්ථික ආරක්ෂාව සහ වැදගත් ඛනිජ සම්පත් පිළිබඳ ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව වර්ධනය කර ගැනීමට සාකච්ඡා කිරීමට නියමිතව තිබිණි. එපමණක් නොව, මියාමිහි පැවැත්වීමට සියල්ල සූදානම් කර තිබූ “ඉතාලි-ඇමෙරිකානු ව්යාපාරික, ආයෝජන, විද්යා හා නවෝත්පාදන සංසදය” (Italy-US Business, Investment, Science and Innovation Forum) ද විදේශ අමාත්යවරයාගේ සංචාරය අවලංගු වීමත් සමඟ සිකුරාදා සවස මුළුමනින්ම අත්හිටුවීමට දෙරටට සිදු විය.
ට්රම්ප් සිය ස්ථාවරය තවදුරටත් සාධාරණීකරණය කරයි
රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා බිඳ වැටෙද්දීත්, ට්රම්ප් සිය වැරැද්ද පිළිගැනීම වෙනුවට සිකුරාදා පස්වරුවේ ‘NBC News’ නාලිකාව සමඟ පවත්වන ලද සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මෙලෝනිට එරෙහිව තවදුරටත් කරුණු දක්වන්නට විය. එහිදී ඔහු කියා සිටියේ, “මට ඇයව මගේ රසිකයෙක් කර ගැනීමට කිසිදු උවමනාවක් නැහැ. මොකද ඉරාන යුද්ධයේදී, ඒ වගේම නේටෝ (NATO) කණ්ඩායම සමඟ සමුද්ර සන්ධියේ ආරක්ෂක කටයුතුවලදී ඇය සහ ඇගේ රට ඇමෙරිකාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ නැහැ” යනුවෙනි.
මෙය ට්රම්ප් සහ මෙලෝනි අතර ඇති වූ පළමු ගැටුම නොවේ. මීට පෙර, ඉරානයට එරෙහිව ඇමෙරිකාව දියත් කළ යුද්ධයට විරෝධය පෑ ලියෝ 14 වැනි පාප් වහන්සේව (Pope Leo XIV) විවේචනය කිරීමට ට්රම්ප් කටයුතු කළ අවස්ථාවේදී, මෙලෝනි ඊට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වෙමින් ට්රම්ප්ගේ හැසිරීම “පිළිගත නොහැකි” (Unacceptable) බව ප්රකාශ කළාය. ඉන් අනතුරුව, ඉරාන ගැටුමේදී ඇමෙරිකාවට ප්රමාණවත් පරිදි උදව් නොකිරීම ගැන ට්රම්ප් ද ඉතාලියට සහ මෙලෝනිට ප්රසිද්ධියේ දෝෂාරෝපණය කර තිබිණි.
ට්රම්ප්ගේ දෙවැනි ධුර කාලය ආරම්භයේදී, දැඩි සංක්රමණික විරෝධී ප්රතිපත්ති සහ ජාතික ස්වෛරීභාවය වැනි කරුණුවලදී අදහස් ගැළපීම නිසා ට්රම්ප් සහ ඔහුගේ උපදේශකයන්ගේ දැඩි අවධානය මෙලෝනි වෙත යොමුව තිබූ අතර, ට්රම්ප්ගේ දෙවැනි ජනාධිපති ධුර ප්රකාශන උත්සවයට සහභාගී වූ එකම යුරෝපීය නායකයා වූයේ ද ඇයයි. නමුත් අද වන විට එම සබඳතාව මුළුමනින්ම විනාශ වී ගොස් ඇත.
“මාව අයින් කළේ නැහැ, මමමයි අයින් වුණේ” – ට්රම්ප්ගේ මනෝවිද්යාත්මක උපක්රමය
මෙම සිදුවීමේදී සත්යය පවසන්නේ කවුරුන්ද යන්න තරාදියක දමා බැලුවහොත්, ඉතිහාසය සාක්ෂි දරන්නේ ට්රම්ප්ගේ පැත්තට නොවේ. තමන්ව විවේචනය කරන හෝ තමන් සමඟ අමනාප වන පුද්ගලයන් කවදා හෝ දවසක තමන් ඉදිරියේ දණින් වැටී, යමක් ඉල්ලා වැඳ වැටුණු බව ප්රකාශ කිරීම ට්රම්ප් දශක ගණනාවක සිට භාවිත කරන පැරණි උපක්රමයකි. තමන් කිසිවෙකුගෙන් ප්රතික්ෂේප වී නැති බවත්, අනෙක් සියල්ලන්ම තමන්ගෙන් යැපෙන බවත් පෙන්වීමට ඔහු මෙම ක්රමය භාවිත කරයි.
ස්ටැන්ෆර්ඩ් නීති විද්යාලයේ (Stanford Law School) මහාචාර්ය ඔරින් කර් (Orin Kerr) මීට වසර හතකට පෙර සමාජ මාධ්යයේ තැබූ සටහනකින් ට්රම්ප්ගේ මෙම ස්වභාවය මනාව පැහැදිලි කර තිබිණි:
“ට්රම්ප්ගේ ලෝකය තුළ, ඔහුට එරෙහි වන සෑම කෙනෙකුම ජීවිතයේ එක් අවස්ථාවකදී ඔහුගෙන් විශාල උපකාරයක් හෝ වරප්රසාදයක් ඉල්ලා සිටි අයයි. ට්රම්ප් ඒවා ප්රතික්ෂේප කළ බව ඔහු පවසයි. එමඟින් ඔහු සැමවිටම සමාජය ඉදිරියේ තමන් ‘ප්රධානියා’ (Top dog) බව පෙන්වීමට උත්සාහ කරයි.”
ට්රම්ප් සැබවින්ම ධනවත් සහ බලවත් පුද්ගලයෙකු නිසා ඇතැමුන් ඔහුගෙන් උපකාර ඉල්ලා සිටීම සාමාන්ය දෙයක් වුවද, මිනිසුන් තමන් ඉදිරියේ වැඳ වැටුණු බවට ට්රම්ප් ගෙතූ ප්රසිද්ධ කතන්දර රැසක් ලිඛිත සාක්ෂි සහ ස්වාධීන පරීක්ෂණ හමුවේ මීට පෙරද අතේ පත්තු වී තිබේ. එවැනි සිදුවීම් කිහිපයක් මෙසේය:
- චෙරි ජැකොබස් (Cheri Jacobus) සිදුවීම (2016): රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ ක්රියාකාරිනියක වූ චෙරි තමන්ව දැඩි ලෙස විවේචනය කරන්නට වූ විට, ට්රම්ප් කියා සිටියේ ඇය තමන්ගේ ප්රචාරක කණ්ඩායමෙන් රැකියාවක් ඉල්ලා දෙවතාවක්ම ඇවටිලි කළ බවත්, එය ප්රතික්ෂේප කළ නිසා ඇය තමන්ට එරෙහිව කටයුතු කරන බවත්ය. නමුත් චෙරි විසින් ලිපි ලේඛන සාක්ෂි සහිතව ඔප්පු කර පෙන්වූයේ රැකියාව සඳහා තමන් පසුපස පැමිණියේ ට්රම්ප්ගේ කණ්ඩායම මිස තමන් නොවන බවය. ඇය ‘X’ ගිණුම හරහා ට්රම්ප්ට “ඔබ බොරු කීවා” (You lied) යැයි කෙලින්ම පැවසුවාය. පසුව ඇය පැවරූ අපහාස නඩුවකදී ට්රම්ප්ගේ නීතිඥයන්ට උසාවියේදී කීමට සිදු වූයේ එය ට්රම්ප්ගේ සාමාන්ය “අතිශයෝක්ති වාචාල ප්රකාශයක්” (Hyperbolic rhetoric) මිස අපහාසයක් නොවන බවය!
- බ්රෙන්ට් බොසෙල් (Brent Bozell) සිදුවීම (2016): ට්රම්ප්ට එරෙහිව සඟරාවකට ලිපියක් ලියූ බ්රෙන්ට් බොසෙල් නමැති දේශපාලන ක්රියාකාරිකයා, තමන්ගේ කාර්යාලයට පැමිණ “බල්ලෙකු මෙන් මුදල් ඉල්ලා වැඳ වැටුණු” (Begging for money like a dog) බව ට්රම්ප් ට්විටර් පණිවුඩයකින් කියා සිටියේය. පසුව ට්රම්ප් විසින්ම ඔහුව දකුණු අප්රිකාවේ ඇමෙරිකානු තානාපති ලෙස පත් කළ අතර, බොසෙල් 2019 දී ලියූ සිය ග්රන්ථයක සඳහන් කළේ ට්රම්ප්ගේ එම ප්රකාශය මුළුමනින්ම අසත්යයක් බවය. තමන් කිසි දිනක මුදල් ඉල්ලා වැඳ වැටුණේ නැති බවත්, ට්රම්ප් විසින්ම තමන්ට දිවා ආහාරය සඳහා ආරාධනා කර මැතිවරණ ව්යාපාරයට මුදල් දීමට යෝජනා කළ බවත් ඔහු හෙළි කළේය.
- එෆ්.බී.අයි (FBI) අධ්යක්ෂ ජේම්ස් කොමේ (James Comey) සිදුවීම (2017): 2017 මැයි මාසයේදී එෆ්.බී.අයි අධ්යක්ෂ ජේම්ස් කොමේව ධුරයෙන් පහ කිරීමෙන් පසු ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ, කොමේ තමන් වෙත පැමිණ තනතුරේ රැඳී සිටීම සඳහා රහසිගත රාත්රී ආහාර වේලක් ඉල්ලා සිටි බවය. නමුත් කොමේ කොංග්රස් මණ්ඩලය හමුවේ සාක්ෂි දෙමින් කියා සිටියේ ට්රම්ප් තමන්ට ආරාධනා කළ නිසා සිය බිරිඳ සමඟ යාමට තිබූ ගමනක් පවා අවලංගු කර පැමිණි බවත්, එහිදී ට්රම්ප් තමන්ගෙන් ‘පක්ෂපාතීත්වය’ (Loyalty) ඉල්ලා සිටි බවත්ය. පසුව සිදු කළ ස්වාධීන පරීක්ෂණවලදී ධවල මන්දිර (White House) නිල දිනපොත (President’s Daily Diary) පරීක්ෂා කළ විශේෂ පරීක්ෂක රොබට් මුලර් (Robert Mueller) තහවුරු කළේ, ට්රම්ප් විසින්ම කොමේට රාත්රී ආහාරය සඳහා ආරාධනා කර ඇති බවය. එහිදී ද ට්රම්ප්ගේ බොරුව ලෝකය හමුවේ හෙළි විය.
- සෙනෙට් සභික බොබ් කෝකර් (Bob Corker) සිදුවීම (2017): ට්රම්ප්ගේ පාලනය විවේචනය කළ ටෙනසි ප්රාන්තයේ රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභික බොබ් කෝකර්, නැවත මැතිවරණයට තරග කිරීම සඳහා තමන්ගෙන් සහාය (Endorsement) ඉල්ලා වැඳ වැටුණු බවත්, තමන් ‘නැහැ’ කී නිසා ඔහු දේශපාලනයෙන් සමුගත් බවත් ට්රම්ප් පැවසීය. නමුත් කෝකර්ගේ කාර්යාලය ලිපි ලේඛන මඟින් පෙන්වා දුන්නේ ට්රම්ප් විසින්ම නැවත තරග වදින ලෙස කෝකර්ට දිගින් දිගටම ආරාධනා කර තිබූ බවය. පසුව කෝකර් මාධ්ය අමතා ප්රකාශ කළේ ට්රම්ප් යනු “මුළුමනින්ම අසත්යය පවසන, ප්රකාශ විශ්වාස කළ නොහැකි ජනාධිපතිවරයෙක්” (Utterly untruthful president) බවයි.
- ජෝන් ඔලිවර් (John Oliver) සිදුවීම: සුප්රසිද්ධ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවන්නෙකු වන ජෝන් ඔලිවර්, සිය වැඩසටහනට ට්රම්ප්ව සම්බන්ධ කර ගැනීමට කිසිදු උවමනාවක් නැති බව පැවසූ විට, ට්රම්ප් කියා සිටියේ ජෝන් ඔලිවර්ගේ කණ්ඩායම තමන්ගේ ‘පාළු, අඩු ජනප්රියත්වයක් ඇති’ වැඩසටහනට පැමිණෙන ලෙස තමන්ගෙන් අයැද සිටි බවත්, තමන් එය “කාලය සහ ශ්රමය නාස්තියක්” ලෙස සලකා ප්රතික්ෂේප කළ බවත්ය. පසුව ජෝන් ඔලිවර් 2017 දී ප්රකාශ කළේ, “එය මුළුමනින්ම පදනම් විරහිත, කිසිදු තේරුමක් නැති බොරුවක්. මෙවැනි තුච්ඡ දේවල් ගැන බොරු කියන්නට තරම් කෙබඳු මෝඩයෙක්ද?” යනුවෙනි.
සම බරව ඇත්ත කියන ලංකාසර පුවත් ඔබට සෑම විටෙක දැකීමට ඕනෑ නම් පහත අපේ වට්ස්ඇප් / ටෙලිග්රෑම් සමූහයන්ට එක්වෙන්න.
ට්රම්ප් සාමාන්යයෙන් මෙවැනි පුද්ගලයන් වැඳ වැටුණු බවට වන කතන්දර නිර්මාණය කරන්නේ කිසිවෙකු නොමැති සංවෘත කාමර සහ පෞද්ගලික සාකච්ඡා ඇසුරින් බැවින් ඒවා බොරු බව ඔප්පු කිරීම ක්ෂණිකව අපහසුය. නමුත් ස්වාධීන පරීක්ෂණ හෝ ලිඛිත සාක්ෂි ඉදිරිපත් විය හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම ට්රම්ප්ගේ මෙම ‘ඇවටිලි’ කතන්දර ඉතා වේගයෙන් කුඩුපට්ටම් වී යයි. ඉතාලි අග්රාමාත්ය ජෝර්ජියා මෙලෝනි සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු සිදු කර ඇත්තේ තමන්ගේ සුපුරුදු, ශිෂ්ඨ සමාජයට නොගැලපෙන පහත් මට්ටමේ ප්රතිරූප ආරක්ෂා කරගැනීමේ මනෝවිද්යාත්මක සෙල්ලමකි.
