චීනයේ උයිගර් ජන සංහාරය යනු, චීන රජය විසින් ෂින්ජියැන්ග් හි අනෙකුත් වාර්ගික සහ ආගමික සුළුතරයන්ට එරෙහිව සිදුවෙමින් පවතින මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් මාලාවේ නිරූපිතයකි. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කලාපයේ දරුණු උපත් පහත වැටීමක් සිදුවේ.
අල්-ඇරබියා පෝස්ට් පුවත්පතට අනුව, ෂිංජියෑන්ග් හි උපත් අනුපාතිකය 2019 දී සියයට 24 කින් පහත වැටී ඇත. එය රටපුරා තත්වය සළකා බැලූ කළ සියයට 4.2 ක අඩුවීමකි.
2015 සිට 2018 දක්වා වැඩි වශයෙන් උයිගුර් ප්රදේශ වන හොටාන් සහ කෂ්ගාර් ප්රදේශවල උපත් අනුපාතිකය 60%කට වඩා පහත වැටී ඇති බව චීන රජයේ සංඛ්යාලේඛන වාර්තා කර ඇති බව එය වැඩිදුරටත් වාර්තා කළේය. එම කාලය තුළ මුළු රටේම උපත් අනුපාතය 9.69% කින් අඩු විය.
කෙසේ වෙතත්, ෂිංජියෑන්ග් හි උපත් අනුපාතය 2018 දී තුනෙන් එකකින් පමණ පහත වැටී ඇති බව බලධාරීන් පිළිගත් නමුත් බලහත්කාරයෙන් වන්ධ්යාකරණය සහ ජන සංහාරය පිළිබඳ වන වාර්තා ප්රතික්ෂේප කළේය.
රාජ්ය අනුග්රහය ලබන සිර කඳවුරුවල අත්තනෝමතික ලෙස රඳවා තබා ගැනීම, බලහත්කාරයෙන් ශ්රමය සූරාකෑම, උයිගර් ආගමික පිළිවෙත් මර්දනය කිරීම, දේශපාලන ඉගැන්වීම්, දැඩි ලෙස සැලකීම බලහත්කාරයෙන් වන්ධ්යාකරණය බලහත්කාරයෙන් උපත් පාලන ක්රම සහ බලහත්කාරයෙන් ගබ්සා කිරීම යන කාරණා චීන රජයේ ප්රතිපත්තිවලට ඇතුළත් කර ඇති බව අල්-ඇරබියා පෝස්ට් වාර්තා කරයි.
2014 සිට, චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (CCP) ප්රධාන ලේකම් ෂි-ජින්ග්පින්ගේ පරිපාලනය යටතේ, චීන රජය, කිසිදු නීතිමය ක්රියාවලියකින් තොරව, මිලියනයකට අධික මුස්ලිම්වරුන් (ඔවුන්ගෙන් බහුතරයක් උයිගර්වරුන්) රැඳවුම් කඳවුරු තුළ සිරකර තබන ප්රතිපත්ති අනුගමනය කර ඇත.
මෙය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව සිදුවූ මහා පරිමාණයේ වාර්ගික සහ ආගමික සුළුතරයන් රඳවා තබා ගැනීමයි.
අල්-ඇරබියාට අනුව, මුස්ලිම් පල්ලි දහස් ගණනක් විනාශ කර හෝ හානි කර ඇති අතර, ලක්ෂ සංඛ්යාත දරුවන් තම දෙමාපියන්ගෙන් බලහත්කාරයෙන් වෙන් කර නේවාසික පාසල් වෙත යවා ඇත.
මුලදී, මෙම ක්රියාවන් විස්තර කරනු ලැබුවේ ෂිංජියෑන්ග්හි බලවේග උකහා ගැනීම සහ වාර්ගික සංහාරයක් හෝ සංස්කෘතික ජන සංහාරයක් ලෙසිනි. පසුව වැඩි විස්තර මතුවන්නට පටන් ගත් විට, සමහර රජයන්, ක්රියාකාරීන්, රාජ්ය නොවන සංවිධාන, මානව හිමිකම් විශේෂඥයන් සහ විද්වතුන් එය ජන සංහාරයක් ලෙස හැඳින්වීය. ඔවුන් පවසන පරිදි ජන සංහාර සම්මුතියේ II වන වගන්තියට පටහැනිව චීන රජය හිතාමතා ක්රියා කර ඇත. එහෙත් චීනය මානව හිමිකම් කඩ කළ බව ප්රසිද්ධියේ ප්රතික්ෂේප කරයි.
ජාත්යන්තර ප්රතිචාර විවිධ විය. සමහර එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රටවල් චීනයේ ප්රතිපත්ති හෙළා දකිමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට ප්රකාශ නිකුත් කළ අතර තවත් සමහරක් චීනයේ ප්රතිපත්තිවලට සහාය පළ කළහ.
මානව හිමිකම් උල්ලංඝණය කිරීම් ජනසංහාරයක් ලෙස ප්රකාශ කළ පළමු රට එක්සත් ජනපදය වූ අතර, එහි සොයාගැනීම් පිළිබඳ පසුගිය වසරේ ජනවාරි 19 වැනිදා ප්රකාශයට පත් කළේය.
