උපේක්ෂා උඩුවරැල්ල –
බ්රිතාන්ය දේශපාලන ඉතිහාසයේ තවත් කලබලකාරී සහ නොසන්සුන්කාරී පරිච්ඡේදයක් සලකුණු වෙමින් තිබේ. මේ වනවිට එරට අග්රාමාත්ය සර් කීර් ස්ටාර්ම තම ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වීම නිල වශයෙන් නිවේදනය කර ඇත. 2024 ජූලි මාසයේ පැවැති මහා මැතිවරණයෙන් ලේබර් පක්ෂයට දැවැන්ත ජයග්රහණයක් අත්කර දෙමින් අග්රාමාත්ය ධුරයට පත් වූ ඔහු, මෙලෙස ඉල්ලා අස්වන්නේ බලයට පත්ව වසර දෙකක් ගතවීමටත් පෙරය. කෙසේ වුවද, ලේබර් පක්ෂය සඳහා නව නායකයෙකු තෝරාගැනීමේ කටයුතු අවසන් වනතුරු ඔහු අන්තර්වාර අග්රාමාත්යවරයා ලෙස කටයුතු කිරීමට නියමිතය.
- ජයග්රහණයේ පසුබිම සහ වේගයෙන් බිඳවැටුණු ජනප්රියත්වය
2024 පොදු මැතිවරණයේදී ස්ටාර්මර්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ලේබර් පක්ෂය බ්රිතාන්ය දේශපාලන ඉතිහාසයේ එක්සත් භාවයකින් යුතුව වැඩිම ආසන සංඛ්යාවක් දිනාගත් පක්ෂය බවට පත්විය. “කලබලකාරී දේශපාලනය අවසන් කිරීම” සහ රට තුළ ස්ථාවර ආර්ථිකයක් ගොඩනැඟීම ඔහුගේ ප්රධානතම ප්රතිඥාව වුවද, බලයට පත්වූ කෙටි කලක් ඇතුළත ඔහුගේ ආණ්ඩුව දැඩි අර්බුද රැසකට මුහුණ දුන්නේය.
කඩාවැටුණු ආර්ථික අභියෝග, ලේබර් පක්ෂය ඇතුළත හටගත් අභ්යන්තර ගැටුම්, රජයේ ජනප්රියත්වය වේගයෙන් පහත වැටීම සහ ආණ්ඩුකාරී තීරණ සම්බන්ධයෙන් එල්ල වූ දැඩි විවේචන හේතුවෙන් මාස කිහිපයක සිටම ස්ටාර්මර්ගේ නායකත්වයට දැඩි බලපෑම් එල්ල වෙමින් පැවතුණි. මේ අතර, මැන්චෙස්ටර් නගරාධිපති ඇන්ඩි බර්න්හම් Makerfield අතුරු මැතිවරණයෙන් 54.8% ක විශිෂ්ට ඡන්ද ප්රතිශතයක් ලබා ගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වීම ස්ටාර්මර්ගේ ඉල්ලා අස්වීමට ආසන්නතම සහ තීරණාත්මක හේතුව බවට පත්විය. තමන් නැවත පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීමෙන් පසු ලේබර් පක්ෂයේ නායකත්වය සඳහා තරග කරන බව බර්න්හම් නිල වශයෙන් තහවුරු කර තිබිණි.
“උතුරේ රජු” ඇන්ඩි බර්න්හම් නව නායකත්ව කරළියට
ග්රේටර් මැන්චෙස්ටර් කලාපයේ නගරාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ ඇන්ඩි බර්න්හම්, ලේබර් පක්ෂය තුළ මෙන්ම බ්රිතාන්ය ජනතාව අතරද අතිශය ජනප්රිය චරිතයකි. හිටපු කැබිනට් අමාත්යවරයෙකු ද වන ඔහු, කොවිඩ් වසංගත සමයේදී සහ ආර්ථික අර්බුද හමුවේ උතුරු ඉංග්රීසි ජනතාවගේ හඬ වෙනුවෙන් ප්රබල ලෙස පෙනී සිටීම නිසා “උතුරේ රජු” යන විරුදාවලියෙන් ද හඳුන්වනු ලබයි. ඔහුගේ මෙම පුනරාගමනය ලේබර් පක්ෂයට “නැවත ජීවය ලබා දීමේ” ස්වර්ණමය අවස්ථාවක් ලෙස දේශපාලන විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
ඇන්ඩි බර්න්හම් නායකත්ව තරගයට පිවිසෙන බව ප්රකාශ කිරීමත් සමඟ, නායකත්ව සිහිනයක පසුවූ හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය වෙස් ස්ට්රීටිං බර්න්හම් වෙත තම සහයෝගය පළ කරමින් තරගයෙන් ඉවත් වීමට තීරණය කර ඇත. මේ හේතුවෙන් බර්න්හම්ගේ ජයග්රහණයේ මඟ බොහෝ දුරට තහවුරු වී තිබේ. ලේබර් පක්ෂයේ නව නායකයා තෝරාගැනීමේ නිල ක්රියාවලිය එළඹෙන ජූලි 9 වැනිදා ආරම්භ වීමට නියමිත අතර එය සැප්තැම්බර් මාසය වන විට අවසන් වනු ඇත.
දස වසරකට අගමැතිවරුන් 7ක්: බ්රිතාන්යයේ අස්ථාවරත්වය
කීර් ස්ටාර්මර්ගේ හදිසි ඉල්ලා අස්වීමත් සමඟ බ්රිතාන්යය වසර 10ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ 7 වැනි අග්රාමාත්යවරයා තෝරා ගැනීමට සූදානම් වේ. මෙය බ්රිතාන්ය දේශපාලන ක්ෂේත්රය කෙතරම් අස්ථාවර මට්ටමක පවතින්නේද යන්න ලොවටම පෙන්වන කැඩපතකි.
ලේබර් පක්ෂය මේ වන විට මුහුණ දී සිටින්නේ අතිශය තීරණාත්මක සන්දර්භයකටය. උතුරු ඉංග්රීසි ජනතාවගේ හඬ ප්රබල කරමින්, බිඳ වැටුණු මහජන විශ්වාසය නැවත දිනා ගැනීමට ලේබර් පක්ෂයට හැකිවේද යන්න මෙහිදී තීරණය වනු ඇත. බර්න්හම්ගේ නායකත්වය යටතේ ලේබර් පක්ෂය ඉදිරියේදී ආර්ථික සමානාත්මතාව, කලාපීය සංවර්ධනය සහ සමාජ යුක්තිය වැනි ප්රගතිශීලී මාතෘකා කෙරෙහි වැඩි නැඹුරුවක් දක්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ වුවද, ඉදිරි මහා මැතිවරණයකදී ඔහුට ‘රීෆෝම් UK’ වැනි දක්ෂිණාංශික දේශපාලන බලවේගවලින් එල්ල වන දැඩි අභියෝගයට ද මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
ගෝලීය දේශපාලනයට සහ ආර්ථිකයට වන බලපෑම
බ්රිතාන්යය තුළ පවතින මෙම දේශපාලන අස්ථාවරත්වය යුරෝපීය කලාපයට පමණක් නොව සමස්ත ගෝලීය ආර්ථිකයටම සෘජුව බලපෑම් එල්ල කරන්නකි. බ්රෙක්සිට් (Brexit) ක්රියාවලියෙන් පසු ඇතිවූ ආර්ථික සබඳතා, යුක්රේන-රුසියානු යුද පරිසරය හමුවේ බ්රිතාන්යයේ ස්ථාවරය සහ ගෝලීය බලතුලනය හමුවේ බ්රිතාන්යයේ නව නායකත්වයේ විදේශ ප්රතිපත්තිය කෙබඳු වනු ඇතිද යන්න සමස්ත ලෝකයම අවධානයෙන් පසුවෙයි.
ස්ටාර්මර්ගේ ඉල්ලා අස්වීම බ්රිතාන්ය දේශපාලනයේ දැවැන්ත “නැවත සැකසුමක” (Reset) ආරම්භයක් විය හැකිය. ඇන්ඩි බර්න්හම්ගේ ඉදිරි නායකත්වය යටතේ ලේබර් පක්ෂයට බ්රිතාන්ය ජනතාවගේ විශ්වාසය සහ ආකර්ෂණය නැවත දිනාගත හැකිද යන්න තීරණය වන්නේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ දේශපාලන ක්ෂේත්රය හැසිරෙන ආකාරය අනුවය.
