උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල-
ඉරානය සමඟ පවතින යුදමය වාතාවරණය සමනය කිරීම සඳහා එළඹුණු තාවකාලික සටන් විරාම ගිවිසුමට දින දෙකක් ගතවීමටත් මත්තෙන්, ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා ඉලක්ක වෙත එල්ල කරන ප්රහාර අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කරන බව ඊශ්රායල අග්රාමාත්ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු අවධාරණය කරයි.
ඉරාන පිටුබලය ලබන හිස්බුල්ලා සංවිධානය නිරායුධ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලෙබනන් රජය සමඟ සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීමට සූදානම් බවට මීට පෙර ඉඟි පළ කළ ද, ඉන් පැය කිහිපයකට පසු අග්රාමාත්යවරයා මෙම දැඩි ස්ථාවරය ප්රකාශ කර ඇති ආකාරය නිව්යෝක් ටයිම්ස් ඇතුළු විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
ලෙබනනය තුළ කිසිදු සටන් විරාමයක් ක්රියාත්මක නොවන බව බ්රහස්පතින්දා ප්රකාශ කළ නෙතන්යාහු, හිස්බුල්ලා සංවිධානය නිරායුධ වන තෙක් “පූර්ණ බලය යොදවා” ප්රහාර එල්ල කරන බවත් එය කිසිසේත් නතර නොකරන බවත් සඳහන් කළේය. ඊශ්රායලයේ මෙම ක්රියාකලාපය හේතුවෙන් අමෙරිකාව, ඊශ්රායලය සහ ඉරානය අතර පවතින බිඳෙනසුලු සටන් විරාමය දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති අතර වොෂින්ටනය සහ එහි නේටෝ (NATO) මිත්ර රටවල් අතර ද මතභේද උත්සන්න වී ඇත.
ලෙබනනය මෙම සටන් විරාමයට ඇතුළත් නොවන බව අමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය පවසන නමුත්, ඉරානය සහ නේටෝ සංවිධානයේ සාමාජික රටවල් කිහිපයක් අවධාරණය කරන්නේ ලෙබනනය ද මෙම සටන් විරාමයේ කොටස්කරුවෙකු විය යුතු බවයි.
දරුණු ප්රහාර සහ මානුෂීය බලපෑම
ලෙබනන් සෞඛ්ය අමාත්යාංශයට අනුව, බදාදා දින ඊශ්රායල ගුවන් ප්රහාරවලින් පුද්ගලයන් 303 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර, එය වර්තමාන ගැටුම් ආරම්භ වූ පසු ලෙබනනය මුහුණ දුන් මාරාන්තිකම දිනය ලෙස සටහන් වේ. බ්රහස්පතින්දා පෙරවරුවේ ඊශ්රායල හමුදාව විසින් බීරූට් නුවර දකුණු තදාසන්න ප්රදේශ ඇතුළු ප්රදේශ කිහිපයක සිවිල් වැසියන්ට ඉවත් වන ලෙස අනතුරු ඇඟවූ අතර, ඉන් පැය කිහිපයකට පසු හිස්බුල්ලා ඉලක්ක වෙත යළිත් දැවැන්ත ප්රහාර මාලාවක් දියත් කරන ලදී.
මේ අතර, ලෙබනනය ද සටන් විරාමයට ඇතුළත් නොකරන්නේ නම් මේ සති අන්තයේ පකිස්ථානයේ පැවැත්වීමට නියමිත සාම සාකච්ඡාවලට සහභාගී නොවන බව ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශක එස්මායීල් බගායි පවසා ඇත. පකිස්ථානයේ ඉස්ලාමාබාද් නුවර පැවැත්වෙන මෙම සාකච්ඡා සඳහා අමෙරිකානු නියෝජිත කණ්ඩායම මෙහෙයවනු ලබන්නේ උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වැන්ස් විසිනි.
ජර්මන් චාන්සලර් ෆ්රෙඩ්රික් මර්ස් සහ බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය කියර් ස්ටාර්මර් ඇතුළු යුරෝපා නායකයන් ද ඊශ්රායලයට බලකර සිටින්නේ ප්රහාර නතර කරන ලෙසය. ඊශ්රායලයේ මෙම දැඩි ක්රියාමාර්ග සමස්ත සාම ක්රියාවලියම අසාර්ථක වීමට හේතු විය හැකි බව චාන්සලර් මර්ස් අනතුරු අඟවා තිබේ.
පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක ආර්ථික වර්ධන වේගය පහත හෙළීමට ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) තීරණය කර ඇත. යටිතල පහසුකම් විනාශ වීම සහ සැපයුම් දාමයන් අඩාල වීම මීට ප්රධාන හේතුව වී තිබේ. ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් ප්රවාහනය කරන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය ඉරානය විසින් වසා දැමීම හේතුවෙන් බ්රෙන්ට් බොරතෙල් මිල සියයට 1 කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 95.92 ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
ගැටුම් හේතුවෙන් මේ වන විට ඉරානය තුළ සිවිල් වැසියන් 1,701 ක් (ළමුන් 254 ක් ඇතුළුව) මියගොස් ඇති අතර, ලෙබනනය තුළ මියගිය සංඛ්යාව 1,500 ඉක්මවා ඇත. ගල්ෆ් කලාපයේ රටවල පුද්ගලයන් 32 කුත්, ඊශ්රායලය තුළ පුද්ගලයන් 20 කුත් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව වාර්තා වේ. එමෙන්ම අමෙරිකානු සෙබළුන් 13 දෙනෙකු ද මෙම යුද්ධයේදී මියගොස් ඇත.
