කපිල කේ හීනටියන –
ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පසුගිය සෙනසුරාදා ඔහුගේ ජාතික ආරක්ෂක කණ්ඩායමේ ඉහළ පෙළේ සාමාජිකයින් හමුවී ඉරාන යුද්ධයේ ඉදිරි ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව විශේෂ සාකච්ඡාවක නිරත වී ඇති බව සිද්ධියට සම්බන්ධ ආරංචි මාර්ග උපුටා දක්වමින් CNN පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.
මෙම සාකච්ඡාව පැවැත්වී පැය විසිහතරක් ගතවීමට මත්තෙන් ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කර ඇත්තේ ටෙහෙරාන් පාලනය “ඉතා වේගයෙන් පියවරක් ගත යුතු බවත්, නැතහොත් ඔවුන්ගෙන් කිසිවක් ඉතිරි නොවනු ඇති බවත්” ය.
“ඉරානයට තබා ඇති කාලය වේගයෙන් අවසන් වෙමින් පවතිනවා. ඔවුන් ඉතා වේගයෙන් ක්රියාත්මක විය යුතුයි. නැතහොත් ඔවුන්ගෙන් කිසිවක් ඉතිරි වෙන්නේ නැහැ. කාලය ඉතාමත් වටිනවා!” යැයි ට්රම්ප් ඉරිදා දිනයේදී ඔහුගේ ටෲත් ෂෝෂල් ගිනුමේ සටහනක් තබමින් අවධාරණය කළේය.
වාර්තා වන පරිදි, වර්ජිනියා හි පිහිටි ජනාධිපතිවරයාට අයත් ගොල්ෆ් ක්රීඩා සමාජයේ පැවැති මෙම හදිසි හමුව සඳහා උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් (JD Vance), රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ (Marco Rubio), සීඅයිඒ (CIA) අධ්යක්ෂ ජෝන් රැට්ක්ලිෆ් (John Ratcliffe) සහ විශේෂ නියෝජිත ස්ටීව් විට්කොෆ් (Steve Witkoff) යන ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් පිරිසක් සහභාගී වී ඇත.
චීනයේ සිට පැමිණි වහාම යුද සැලසුම ක්රියාත්මකයි
ඉරානය සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වන චීනයේ සිදුකළ තීරණාත්මක සංචාරය නිමා කර ට්රම්ප් වොෂින්ටනයට පැමිණ පැය කිහිපයකින් මෙම රැස්වීම කැඳවා තිබීම විශේෂත්වයකි.
රාජ්ය තාන්ත්රික සාකච්ඡා සම්බන්ධයෙන් ටෙහෙරාන් පාලනය කටයුතු කරන ආකාරය පිළිබඳව ට්රම්ප් දැඩි නොසන්සුන්තාවයකින් පසුවන අතර, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) දිගින් දිගටම වසා තැබීම සහ එමඟින් ගෝලීය තෙල් මිලට එල්ල වී ඇති බලපෑම පිළිබඳව ඔහු දැඩි කලකිරීමට පත්ව සිටින බව වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත් මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීම ඇමෙරිකානු ජනාධිපති මන්දිරය වන ධවල මන්දිරය දැනට ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
චීන නායක ෂී ජින්පින්ග් සහ ට්රම්ප් අතර පැවැති සාකච්ඡා වටවල ප්රගතිය දෙස බලා ඉරානය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරි පියවර තීරණය කිරීමට බලාපොරොත්තු වූ බැවින්, බීජිං සංචාරය අතරතුර ටෙහෙරානය සම්බන්ධයෙන් ස්ථිර තීන්දුවක් ගැනීමෙන් ට්රම්ප් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම වැළකී සිටි බව පරිපාලන නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු CNN වෙත පවසා තිබේ.
යුද්ධය රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමින් විසඳා ගැනීමට ට්රම්ප් වැඩි කැමැත්තක් දැක්වුවද, ඉරානය එකඟතාවයකට පැමිණීමට බලකිරීමේ පියවරක් ලෙස එරට තුළ යළිත් මහා පරිමාණ මිලිටරි මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීම කෙරෙහි ට්රම්ප්ගේ අවධානය දැඩිව යොමුව ඇති බව මීට පෙරද වාර්තා විය. මේ සතියේ මුල් භාගයේදී ට්රම්ප් සිය ජාතික ආරක්ෂක කණ්ඩායම සමඟ ඉරාන යුද්ධය පිළිබඳව නැවත වරක් සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත බවද වාර්තා වේ.
එමෙන්ම, ජනාධිපතිවරයා තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල කිරීමට තීරණය කළහොත් ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා, ඉරානයේ බලශක්ති සහ යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරගත් හමුදා ප්රහාරක සැලසුම් මාලාවක් පෙන්ටගනය විසින් දැනටමත් සූදානම් කර ඇති බව ආරක්ෂක අංශ ආරංචි මාර්ග පවසයි. සෙනසුරාදා පැවැති මෙම රහසිගත රැස්වීම පිළිබඳව මුලින්ම වාර්තා කර තිබුණේ Axios පුවත් සේවයයි.
ඉරිදා ඊශ්රයාලය සමග කළ සාකච්ඡාව
මේ අතර, ට්රම්ප් ඉරිදා දිනයේදී ඊශ්රායල අග්රාමාත්ය බෙන්ජමින් නෙදන්යාහු සමඟද දුරකථන සාකච්ඡාවක නිරත වී ඇති බව ඊශ්රායල ප්රකාශකයෙකු සහ ඇමෙරිකානු නිලධාරියෙකු තහවුරු කර ඇත.
කෙසේ වෙතත්, ඉරාන පාර්ශවයේ ඉහළ නිලධාරීන් කිසිවෙකුත් මෙතෙක් පසුබැසීමේ ලකුණු පෙන්වා නැත. ඉරාන මාධ්ය වාර්තා කළේ පාකිස්ථාන අභ්යන්තර කටයුතු අමාත්ය මොහ්සින් නක්වි (Mohsin Naqvi) ඉරිදා දිනයේදී ඉරාන ජනාධිපති මසූද් පෙසෙෂ්කියන් (Masoud Pezeshkian) ඇතුළු එරට ඉහළ පෙළේ නිලධාරීන් හමුවී ඇති බවය. ඇමෙරිකා – ඉරාන සාම සාකච්ඡා වලදී ප්රධාන මැදිහත්කරු ලෙස කටයුතු කරන්නේ පාකිස්ථානයයි.
එම සාකච්ඡා අතරතුරදී ටෙහෙරාන් බලධාරීන් ප්රකාශ කර ඇත්තේ මැදපෙරදිග කලාපය තුළ ඇමෙරිකානු හමුදා රැඳී සිටීම කලාපීය අස්ථාවරත්වයට ප්රධාන හේතුව වී ඇති බවය. ඉරානයට සම්බන්ධ තස්නිම් (Tasnim) පුවත් ඒජන්සියට අනුව ජනාධිපති පෙසෙෂ්කියන් පවසා ඇත්තේ, “ඉරානය කලාපයේ ඉස්ලාමීය රටවල් සමඟ යහපත් අසල්වැසි සබඳතා මත පදනම් වූ අවංක, ස්ථාවර සබඳතා අපේක්ෂා කරන නමුත්, ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය සැමවිටම උත්සාහ කරන්නේ බෙදීම් ඇති කරන ව්යාපෘති සහ අවිශ්වාසය වර්ධනය කිරීම හරහා ඉස්ලාමීය ජාතීන් එකිනෙකාට එරෙහිව ගැටීමට සැලැස්වීම” බවය.
