ලලිත් චාමින්ද –
කිරි දෙනුන් 15,000ක් ආනයනය කිරිමට අදාළව මුළු කොන්ත්රාත් වටිනාකමින් රුපියල් එක සිය හැත්තෑ හතර කෝටි, අනු හය ලක්ෂ, හැත්තෑ දෙදහස් හයසිය අනූ හතක මුදලක් (1,749,672,697) සැපයුම්කරු වෙත ගෙවීමට කටයුතු කර තිබුණද ඒ වෙනුවෙන් කිසිදු ප්රතිලාභයක් මෙම වර්ෂයේ (2025) පෙබරවාරි මස වන විටද රජයට ලැබී නොතිබු බව ජාතික විගණන කාර්යාලය මගින් නිකුත්කොට ඇති නවතම විගණන වාර්තාවක් මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
නිසි අධ්යයනයකින් තොරව හා අදාළ මුලික කාර්යයන් ඉටුකිරීමට පෙර මෙම අත්තිකාරම් මුදල ගෙවා තිබු අතර එම මුදල නැවත අය කරගැනීමට ප්රමාණවත් පියවරගෙන නොතිබු බවද විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ.
කිරි දෙනුන් 15000ට අදාළ මුළු කොන්ත්රාත් වටිනාකමින් සියයට 20ක අත්තිකාරම් මුදලක් සැපයුම්කරුවන ඕස්ට්රේලියාවේ වේලාර්ඩ් රූරල් එක්ස්පෝර්ට් ආයතනය වෙත ගෙවා තිබුණි. එමෙන්ම මෙම අත්තිකාරම් මුදල වෙනුවෙන් පිළිගත හැකි කාර්යසාධන සුරක්ෂණයක් තබා ගැනීමට ග්රාමිය ආර්ථික අමාත්යංශය විසින් කටයුතු කර නොතිබුණි.
කිසිදු ප්රතිලාභයක් නොමැතිව විදේශ සමාගමක් වෙත ගෙවනු ලැබු මෙම නිශ්කාර්ය වියදම කාර්යසාධන සුරක්ෂණයක් තබාගෙන තිබුනානම් යම් ලෙසකින් එම මුදල ආවරණය කරගැනීමට ඉඩ තිබු බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
මිට පෙර කිරි ගවයින් ආනයනය කිරීමේ දි පැවති විවිධ ගැටලු හා අලාභයන් හඳුනාගෙන ඒ සඳහා නිරික්ෂණ මෙන්ම එම තත්ත්වයන් නිවැරදිකරගැනිමට අදාළ නිර්දේශයන් විගණනය මගින් ලබා දි තිබුණි. ඒ පිළිබඳ නොසලකා කිරි ගවයින් ආනයනය කිරිමට අත්තිකාරම් මුදල් ලබාදි තිබුණි.
එමෙන්ම වසර 10කට පමණ පෙර තෝරාගන්නා ලද මෙකී සැපයුම්කරුවෙත නැවත ප්රසම්පාදනයක් සිදුනොකර කිරි ගවයින් ආනයනය කිරිමට තෝරාගෙන තිබුණි.
කිරිදෙනුන් 2500 ක් 2018 වර්ෂයේ දි ආනයනය කිරීමට සැලසුම්කර තිබියදි එම වර්ෂයේ දිම මෙම කිරි දෙනුන් 15000 ආනයනය කිරීමට අත්තිකාරම් මුදල් ලබා දී තිබුණි.
කිරි දෙනුන් ගෙන්විම සදහා කෝටි 174කට අධික නිශ්කාර්ය වු අත්තිකාරම් මුදලක් ගෙවිම සම්බන්දයෙන් අදාළ පාර්ශවයන් සම්බන්දයෙන් නිතිමය හෝ විනය ක්රියාමාර්ග ගතයුතු බවට විගණනය මගින් නිර්දේශකොට ඇත.
නිශ්කාර්ය ලෙස ගෙවා ඇති මුදල සැපයුම්කරුගෙන් නැවත අයකරගැනීම කටයුතු කළයුතු බවත් එසේ අයකරගැනිමට නොහැකි නම් මේ සදහා නිරික්ෂණයන් , නිර්දේශයන් සහ අනුමැතිය ලබාදුන් පාර්ශවයන්ගෙන් අයකළයුතු බවටත් විගණනය මගින් නිර්දේශකොට ඇත.
