දිගු කලක් ප්රමාද වූ මධ්යම අධිවේගී මාර්ගයේ පළමු කොටස සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා චීන EXIM බැංකුවේ කොන්දේසි පරිදි ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 කට සමානව චීන මුදල් ඒකකය වු යුවාන් ප්රමාණයක් ණයට ගැනීමටත්, ඉදිකිරීම් කටයුතු නිමා කිරීම සඳහා ඉතිරි පිරිවැය සම්පූර්ණ කරගැනීමට ශ්රී ලංකා රජයේ අරමුදල් වලින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 438 ක් ලබා ගැනීමටත් මුදල් අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක කැබිනට් අනුමැතිය ඉල්ලා ඇතැයි අනාවරණය වේ.
කඩවත සිට මිරිගම දක්වා කිලෝමීටර් 37.1 ක දුර සඳහා කොන්ත්රාත්කරු වන මෙටලර්ජිකල් කෝපරේෂන් ඔෆ් චයිනා ලිමිටඩ් (MCC) වෙත ගෙවිය යුතු හිඟ මූල්ය හිමිකම් විශ්ලේෂණය කිරීම සඳහා මෙම මස මුලදී පත් කරන ලද කමිටුවක්, රුපියල් බිලියන ගණනක ගෙවීම් පියවා මාර්ගයේ ඉතිරි කොටස ඉදිකිරීම සඳහා එම සමාගම සමඟම සාකච්ඡා කිරීමට නිර්දේශ කිරිමත් සමග මෙම වර්ධනය වාර්තා වී ඇතැයි සන්ඩේ ටයිම්ස් පවසයි.
මේ 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ කළ දා සිට චීන එක්සිම් බැංකුවේ අරමුදල් සහිත ව්යාපෘතිය සියයට 36.38 ක භෞතික ප්රගතියකින් නතර වී තිබිණි. මෑත කාලීන ප්රමාදයන්ට බොහෝ දුරට ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය හේතු වූ අතර එම අර්බුදය එක්සිම් බැංකුවේ ණය ගෙවීම් අත්හිටුවීමට සහ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලියකට හේතු විය.
ශ්රී ලංකා රජය සහ චීන එක්සිම් බැංකුව මධ්යම අධිවේගී මාර්ගයේ පළමු අදියර සඳහා මුදල් සැපයීමට 2019 මාර්තු මස මුලදී ණය ගිවිසුමකට එළඹුණි. ශ්රී ලංකාවේ බාහිර ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය යටතේ එම ගිවිසුමට සංශෝධනයක් 2024 ජුනි මාසයේදී අත්සන් කරන ලදී.
මෙම වසරේ අප්රේල් මාසයේදී, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක යටතේ ඇති ශ්රී ලංකාවේ මුදල්, සැලසුම් සහ ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශය, EXIM බැංකු මූල්යකරණය සමඟ මධ්යම අධිවේගී මාර්ගයේ 1 කොටස දිගටම කරගෙන යාමට රජයේ කැමැත්ත චීනයට දැනුම් දුන්නේය.
EXIM බැංකුව මුදල් ඒකකයේ වෙනසක් ඉල්ලා සිටියේ එම අවස්ථාවේය. පසුව ණය මුදල සහ මුදල, පොලී අනුපාතය යනාදිය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා පවත්වන ලද අතර, පොලී අනුපාත සීමාව සහ 2.5% සිට 3.5% දක්වා මට්ටමක් පිළිබඳ එකඟතාවයකට එළඹුණි.
මුල් EXIM බැංකුවේ සහන ණය මුදල ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 989 ක් වූ අතර, එයින් අත්හිටුවීමට පෙර ලබා දී ඇත්තේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 51.5 ක් පමණි.
ඉතිරි මුදල ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 938 ක් වුවද, ණය ප්රතිව්යුහගත ක්රියාවලියෙන් අනතුරුව දැන් EXIM බැංකුව කැපවී ඇත්තේ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 ක් යුවාන් වලින් ණයට දීමට පමණි.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ශ්රී ලංකා රජය ඉතිරි ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 438 ක් ගෙවීමට කටයුතු කර ඇත. කොන්ත්රාත්තුව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමත් සමඟ, රජය කොන්ත්රාත්කරුට හිමිකම් සහ පොලිය වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 200 ක් පමණ ගෙවිය යුතුය.
මෙම යෝජනාව මගින් රටට බෙහෙවින් අඩු පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන අතර මාර්ගය ඉක්මනින් අවසන් කිරීමට ද හේතු වන බව රජය දන්වා ඇත. ඒ අනුව ශ්රී ලංකාවේ විශාලතම ඉදිකිරීම් සමාගම් පහක් විසින් කරන ලද යෝජනාව නොසලකා හැර ඇතැයි සන්ඩේ ටයිම්ස් වාර්තා කරයි.
