ලලිත් චාමින්ද –
ලිට්රෝ ලංකා ගෑස් සමාගම විසින් (2022/2023) වර්ෂ සදහා අඩුමිලට ගෑස් සැපයිමට ප්රසම්පාදනය මගින් තෝරාගෙන තිබු සමාගමේ ප්රසම්පාදනය අවලංගුකර එම මිලට වඩා ඉහළ මිලකට වෙනත් සමාගමකින් ගෑස් මිලදි ගැනිම හේතුවෙන් පවත්නා ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ රුපියල් එකසිය දහතුන් කෝටි, අසු අට ලක්ෂ තිස් හත් දහස් හාරසිය තිහක (1,138,837,430) අමතර වැය බරක් රජයට දැරිමට සිදුවි තිබු බව ජාතික විගණන කාර්යාලය පවසයි.
ගෑස් මෙට්රික්ටොන් 01ක් ඇමරිකානු ඩොලර් 96ක මුදලකට සැපයිමට ප්රසම්පාදනය මගින් තෝරාගෙන තිබු සමාගමේ ප්රසම්පාදනය අවලංගුකර ගෑස් මෙට්රික්ටොන් 01ක් ඇමරිකානු ඩොලර් 129 හා 118.83 වැනි ඉහල මිලකට වෙනත් සමාගමකින් මිලදි ගැනීම හේතුවෙන් මෙම අමතර වැය බර රජයට දැරිමට සිදුවි තිබු බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
ලෝක බැංකු අරමුදල මගින් වෙන්කරනු ලැබු මුදලින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 70ක් රජය විසින් ලිට්රෝ ගෑස් සමාගම සදහා ලබා දි තිබුණි. එම මුදල් යොදවා ලිට්රෝ සමාගම විසින් වැඩිමිලට ගෑස් මෙට්රික්ටොන් ලක්ෂයක් මිලදි ගෙන ඇති බව විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ.
2022 වර්ෂයේ ජුනි සිට දෙසැම්බර් මස දක්වා කාලය තුළ ගෑස් මෙට්රික්ටොන් 88,535ක් ටොන් 01ක් ඇමරිකානු ඩොලර් 129 බැගින් මිලදි ගෙන තිබුණි.
2022 දෙසැම්බර් මස සිට 2023 ජනවාරි මස දක්වා කාලය තුල ගෑස් මෙට්රික්ටොන් 9825ක් මෙට්රික්ටොන් 01ක් ඇමරිකානු ඩොලර් 118.83 බැගින් මිලදි ගෙන ඇති බව විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ.
ගෑස් සැපයිම සදහා අවම මිල ඉදිරිපත් කරනු ලැබු සමාගම 2022/2023 වර්ෂ සඳහා සුදුසුකම් ලද සැපයුම්කරු බවට 2022 අප්රේල් මස 26 වැනිදින තාක්ෂණික ඇගයිම් කමිටුව නිර්දේශ කොට තිබුණි. එය ප්රසම්පාදන කමිටුව විසින් ද අනුමත කර තිබුණි.
මෙකි සමාගම සැපයුම්කරු ලෙස තෝරාගැනිම සදහා 2022 වර්ෂයේ මැයි 04 වැනිදින අමාත්ය මණ්ඩලයේ ද අනුමැතිය හිමිවි තිබුණි. ඉන් අනතුරුව වැඩිමිලට ගෑස් සැපයිම සදහා ඉදිරිපත් වු සමාගම විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබු අභියාචනය සලකා බැලු අභියාචනා මණ්ඩලය විසින් ද අදාල ප්රසම්පාදනය අඩු මිලට ගෑස් සැපයිම සදහා තෝරාගනු ලැබු සමාගම වෙත ලබාදිමට අනුමැතිය ලබාදි තිබුණි.
2022 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේ සිට මෙරටට ගෑස් මිලදී ගැනිම සඳහා නිශ්චිත ක්රම වේදයක් නොමැති අවස්ථාවක අඩුමිලට ගෑස් සැපයිමට මෙකි සමාගම එකඟවි තිබුණි. එහෙත් එකි සමාගම විසින් ගෑස් සැපයිමට එකඟවු මිලද ඉක්මවා වැඩිමිලට ගෑස් මිලදී ගෙන තිබු බවද විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ. එසේ වැඩිමිලට ගෑස් මිලදි ගනිමින් තිබියදි 2022 ජුනි මස 13 වැනිදින අමාත්ය මණ්ඩලයේ තිරණයට අනුව නව ප්රසම්පාදනයක් ආරම්භ කිරිමට තිරණය කොට තිබුණි.
අඩුමිලකට ගෑස් ලබාදිමට එකඟවු සමාගම විසින් ක්ෂණික මිලදි ගැනිම සදහා පොරොත්තු ණය වර ලිපියක් සැපයිමට නොහැකි නම් කලින් ගෙවිමේ පදනම මත ගෑස් සැපයිමට එකඟවි තිබුණි. එහෙත් එම සමාගමේ ඉල්ලීමට ඉඩනොදි ඉදිරිපත් කරණු ලැබු ඉල්ලිම සලකා බැලිමකින් තොරව එම කොන්දෙසිය යටතේම වැඩිමිලට වෙනත් එක් සමාගමකට පමණක් අවස්ථාව ලබා දි තිබු බව විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
මේ හේතුවෙන් මෙකී ප්රසම්පාදනය කිරිමේ විනිවිදභාවය පිළිබද සැහිමකට පත්විය නොහැකි බව විගණනය මගින් සඳහන් කොට තිබුණි.
ගෑස් ප්රසම්පාදනයට අදාල එකඟවු සහ තෝරාගනු ලැබු සැපයුම්කරුගෙන් ඒ අයුරින් මිලදි ගැනිමට නොහැකිවිමට එවකට දිවයිනේ තිබු ආර්ථික අර්බුදකාරි තත්ත්වය ඉවහල් වු බව ලිට්රෝගෑස් සමාගම විසින් නන් අයුරින් අවධාරණය කොට තිබුණි.
එහෙත් එවැනි අර්බුදකාරි තත්ත්වයන් තුළ ගෙන තිබු තිරණයන් ආර්ථික හා සමාජිය වශයෙන් තිබු ප්රශස්තම හා අපක්ෂපාතිම තිරණය යන්න පිළිබද අදාල බලධාරින්ගේ අවධානය යොමුවිය යුතු බවද විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ.
