මෑතකදී ඇති කරගත් ඇමරිකා – ඉරාන සටන් විරාමය “ඉතා බිඳෙනසුලු” මට්ටමක පවතින බව චීන විදේශ අමාත්ය වන්ග් යී පවසයි. මෙම අසීරු උත්සාහයකින් ලබාගත් සටන් විරාමය බිඳ දැමීමට හෝ ගල්ෆ් කලාපය තුළ යළි ගැටුම් ඇවිලවීමට හේතුවන ඕනෑම ක්රියාවකට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන ලෙස ඔහු ජාත්යන්තර ප්රජාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.
පකිස්ථාන නියෝජ්ය අග්රාමාත්ය සහ විදේශ අමාත්ය මොහොමඩ් ඉෂාක් ඩාර් සමඟ පැවැති දුරකථන සංවාදයකදී වන්ග් යී අවධාරණය කළේ, වත්මන් සටන් විරාමයේ ගම්යතාවය ආරක්ෂා කර ගැනීම ප්රධාන ප්රමුඛතාවය විය යුතු බවය. කලාපීය නොසන්සුන්තාව සමනය කිරීමේ උත්සාහයන් සඳහා තවදුරටත් දායක වීමට බීජිං පාලනය සූදානම් බවත්, මෙහිදී වඩාත් පුළුල් මැදිහත්කරුවෙකුගේ භූමිකාව ඉටු කිරීම සඳහා පකිස්ථානය දිරිමත් කරන බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
පසුගිය සති අන්තයේ ඉස්ලාමාබාද්හි පැවැති ඉහළ පෙළේ සාකච්ඡා බිඳ වැටීමෙන් පසු ඇති වූ දැඩි අවිනිශ්චිතභාවය හමුවේ මෙම අදහස් පළ වී තිබේ. අප්රේල් 8 වැනිදා එකඟ වූ සති දෙකක තාවකාලික සටන් විරාමය, වඩාත් ස්ථාවර “ඉස්ලාමාබාද් ගිවිසුමක්” දක්වා වර්ධනය කිරීමේ අරමුණින් පකිස්ථානය මෙම සාකච්ඡා සත්කාරකත්වය දරමින් මෙහෙයවන ලදී.
චීන-පකිස්ථාන ඒකාබද්ධ පස් වැදෑරුම් සාම සැලැස්ම මඟින් සහාය දක්වන මෙම වැඩපිළිවෙළ හරහා සතුරුකම් වහාම නැවැත්වීම, නාවික කටයුතු සඳහා හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම, සිවිල් වැසියන් සහ යටිතල පහසුකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුග්රහය ලබන පුළුල් සාකච්ඡා මාර්ගයක් කරා ගමන් කිරීම අපේක්ෂා කෙරේ.
ඉස්ලාමාබාද් ක්රියාවලිය පිළිබඳ චීනයේ උපායමාර්ගික ස්ථාවරය
මෙම අර්බුදය පුරා චීනය ප්රසිද්ධියට වඩා රාජ්ය තාන්ත්රික මට්ටමින් සිය බලපෑම පවත්වා ගැනීමට කටයුතු කළේය. ඉරාන තෙල් විශාල වශයෙන් මිලදී ගන්නා සහ පකිස්ථානයේ සමීප උපායමාර්ගික හවුල්කරුවෙකු වන බීජිං පාලනය, මාර්තු අගදී එළිදැක්වූ මෙම සාම සැලැස්ම සම්බන්ධයෙන් ඉස්ලාමාබාද් සමඟ සමීපව කටයුතු කළේය. මෙම සැලැස්ම තුළ පකිස්ථානය ප්රධාන පහසුකම් සපයන්නා ලෙස කටයුතු කරන අතර, චීනය පසුබිමේ සිට රාජ්ය තාන්ත්රික ශක්තිය සහ අවශ්ය සහතික කිරීම් ලබා දුන්නේය.
හමුදාමය ක්රියාමාර්ග වෙනුවට රාජ්ය තාන්ත්රික විසඳුම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බීජිංහි මෙම ප්රවේශය ඔවුන්ගේ පුළුල් අවශ්යතා පිළිබිඹු කරන බව විචාරකයෝ පවසති. එනම් බලශක්ති ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වැනි වැදගත් සමුද්ර මාර්ග ආරක්ෂා කිරීම සහ සෘජුව ගැටුම්වලට සම්බන්ධ නොවී වගකිවයුතු ගෝලීය පාර්ශවකරුවෙකු ලෙස සිය ප්රතිරූපය නංවාලීම ය.
චීනයේ පණිවිඩය ඉතා පැහැදිලිය. පකිස්ථානයේ මැදිහත්වීම අගය කරමින් සහ තම දායකත්වය ද ලබා දෙමින් බීජිං පාලනය සංඥා කරන්නේ, මැදපෙරදිග ස්ථාවරත්වය තීරණය කරන මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේදී තමන් සක්රීයව මැදිහත් වන බවයි. සටන් විරාම කාලය අවසන් වෙමින් පවතිද්දී, චීනය සහ පකිස්ථානය ප්රධාන සැලසුම්කරුවන් ලෙස කටයුතු කරන මෙම ‘ඉස්ලාමාබාද් ක්රියාවලිය’ තාවකාලික නැවතීමකින් ඔබ්බට ගොස් ස්ථාවර රාමුවක් දක්වා වර්ධනය වේද යන්න පිළිබඳව ලෝකයේ අවධානය යොමුව තිබේ.
මේ ලිපියත් කියවන්න….
