උපෙක්ෂා උඩුවැරැල්ල-
ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කාබුල් අගනුවර පිහිටි මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වූවන් පුනරුත්ථාපනය කරන රෝහලකට පාකිස්ථානය එල්ල කළ ගුවන් ප්රහාරයකින් පුද්ගලයින් 400 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 250 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව තලේබාන් රජය පවසයි.
දෙරට අතර පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වය මෙලෙස දරුණු ලෙස උත්සන්න වී ඇත්තේ චීනය මැදිහත් වී සාම සාකච්ඡා සඳහා කළ ඉල්ලීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුවය.
කෙසේ වෙතත්, පාකිස්ථානය මෙම චෝදනාව ප්රතික්ෂේප කර ඇති අතර ඔවුන් පවසන්නේ සඳුදා රාත්රියේ තමන් ඉලක්ක කළේ ත්රස්තවාදීන්ගේ හමුදා මධ්යස්ථාන සහ යටිතල පහසුකම් පමණක් බවයි.
විනාශ වූ රෝහල සහ ඇසින් දුටු සාක්ෂි
තලේබාන් රජයේ නියෝජ්ය ප්රකාශක හම්දුල්ලා ෆිට්රාත් පවසන පරිදි, සඳුදා රාත්රී 9.00ට පමණ මෙම ප්රහාරය එල්ල වී ඇත්තේ රජය මගින් පාලනය වන ‘ඔමිඩ්’ (Omid) රෝහලටය. ඇඳන් 2,000කින් සමන්විත මෙම මධ්යස්ථානය 2016 වසරේ සිට ක්රියාත්මක වූවකි.
මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වූවන්ට ප්රතිකාර කිරීමට අමතරව, ඔවුන් නැවත සමාජගත කිරීම සඳහා වඩු කර්මාන්තය සහ ඇඳුම් මැසීම වැනි වෘත්තීය පුහුණුවීම් ද මෙහි ලබා දී තිබුණි.
ප්රහාරයෙන් රෝහලේ විශාල ප්රමාණයක් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී ඇති අතර, ගොඩනැගිලි සුන්බුන් බවට පත්ව තිබේ. ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන් පවසන්නේ සුන්බුන් අතර රෝගීන් භාවිත කළ ඇඳන්, ඇතිරිලි සහ පෞද්ගලික ද්රව්ය විසිරී තිබූ බවත්, පසුදා උදෑසන වනතුරුත් මළ සිරුරු සොයා මෙහෙයුම් ක්රියාත්මක වූ බවත්ය.
“මම එතනට යනකොටත් හැමතැනම ගිනි ගන්නවා, මිනිස්සු පිච්චෙනවා මම දැක්කා. සුන්බුන් අස්සේ තවත් මළ සිරුරු තියෙනවා කියලා මට පණිවිඩයක් ලැබුණා” යැයි ගිලන්රථ රියදුරෙකු වූ හාජි ෆහීම් රොයිටර් පුවත් සේවයට පවසා ඇත.
පාකිස්ථානයේ ස්ථාවරය
කෙසේ වෙතත්, පාකිස්ථාන තොරතුරු හා ප්රචාරක අමාත්යාංශය මෙම මරණ සංඛ්යාව සහ රෝහල් ප්රහාරය පිළිබඳ චෝදනා තරයේ ප්රතික්ෂේප කරයි. ඔවුන් පවසන්නේ ඇෆ්ගන් තලේබාන්වරුන් ප කරුණු විකෘති කරන බවයි. තමන් ඉලක්ක කළේ පාකිස්ථානයට එරෙහිව ත්රස්ත ක්රියා මෙහෙයවන තලේබාන් සටන්කාමීන්ගේ අවි ගබඩා සහ සන්නිවේදන මධ්යස්ථාන පමණක් බව පාකිස්ථානය අවධාරණය කරයි. සිවිල් වැසියන්ට හානි නොවන පරිදි ඉතා නිවැරදි ඉලක්ක වෙත මෙම ප්රහාරය එල්ල කළ බව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරයයි.
ඇෆ්ගන් ක්රිකට් තරු විරෝධය පල කරයි
මෙම දරුණු ගුවන් ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථාන ජාතික ක්රිකට් කණ්ඩායමේ ප්රමුඛ පෙළේ ක්රීඩකයින් සිය දැඩි පිළිකුල සහ විරෝධය පළ කර ඇත. රෂීඩ් ඛාන් සහ මොහොමඩ් නබි වැනි ලොව සුපතල ක්රීඩකයින් සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ සටහන් තබමින් ප්රකාශ කර ඇත්තේ, අසරණ රෝගීන් සිටින රෝහලක් ඉලක්ක කර මෙවැනි ප්රහාර එල්ල කිරීම කිසිසේත්ම අනුමත කළ නොහැකි මානුෂීය ඛේදවාචකයක් බවයි. අහිංසක සිවිල් වැසියන්ගේ ජීවිත බිලිගන්නා මෙවැනි ක්රියා වහාම නතර කරන ලෙසත්, ලෝක ප්රජාව මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු බවත් ඔවුන් වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර තිබේ.
කලාපීය අර්බුදය
මෙම ප්රහාරය එල්ල වී ඇත්තේ දකුණු ආසියානු ඉස්ලාමීය රටවල් දෙක අතර පවතින ගැටුම සමනය කිරීමට මැදිහත් වීමට සූදානම් බව චීනය ප්රකාශ කර පැය කිහිපයකට පසුවය. කිලෝමීටර් 2,600ක දේශසීමාවක් බෙදා ගන්නා මෙම අසල්වැසියන් අතර පසුගිය මාසයේ සිට ආරම්භ වූ ගැටුම, ඉතිහාසයේ දරුණුතම යුදමය වාතාවරණය දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශේෂ නියෝජිත රිචඩ් බෙනට් ද මෙම ප්රහාරය හෙළා දකිමින් කියා සිටියේ ජාත්යන්තර නීතිවලට ගරු කරමින් රෝහල් සහ සිවිල් වැසියන් ආරක්ෂා කිරීමට දෙපාර්ශවයම වගබලා ගත යුතු බවයි.
