ඉඳුනිල් කහටපිටිය –
විදුලි උත්පාදනය සඳහා අවශ්ය ෆර්නස් තෙල් (Furnace Oil) මෙට්රික් ටොන් 30,000ක් රැගත් නෞකාවක් අද (13) දිවයිනට පැමිණීමට නියමිත බව ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව පවසයි.
ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා සඳහන් කළේ, මෙම ඉන්ධන තොගය ලැබීමත් සමඟ ඉදිරියේදී විදුලි කප්පාදුවකින් තොරව අඛණ්ඩව විදුලිය සැපයීමට හැකියාව ලැබෙන බවයි.
පසුගිය දිනවල පැවති විදුලි අර්බුදයට විසඳුමක් ලෙස මෙම ඉන්ධන තොගය කඩිනමින් විදුලි බලාගාර වෙත මුදා හැරීමට කටයුතු යොදා ඇති බව ද සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් කියා සිටියේය.
මේ වනවිට ලෝක ඉන්ධන වෙළෙඳපලේ තත්ත්වය
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) වසා දැමීමට එල්ල කර ඇති තර්ජනයත් සමඟ ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල දැඩි ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.
පසුගිය පැය 24ක කාලය තුළ සත්යාපිත දත්තවලට අනුව, ගෝලීය තෙල් මිළ දර්ශකයක් වන බ්රෙන්ට් (Brent) බොරතෙල් බැරලයක මිල 7.4% කින් ඉහළ ගොස් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 102 සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇත.
මීට සමගාමීව ඇමෙරිකානු වෙස්ට් ටෙක්සාස් ඉන්ටර්මීඩියට් (WTI) බොරතෙල් මිල ද 2.8% කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය බැරලයකට ඩොලර් 115 ඉක්මවූ අගයක් ගෙන තිබේ.
සති අන්තයේ පැවැති සාම සාකච්ඡා අසාර්ථක වීමෙන් පසුව ට්රම්ප් විසින් එල්ල කරන ලද මෙම ප්රහාරක අනතුරු ඇඟවීම් හේතුවෙන් වෙළඳපොළ තුළ සැපයුම අඩාල වේ යැයි පවතින දැඩි බිය මෙලෙස මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් උච්ඡාවචනය වීමට ප්රධාන හේතුව වී ඇත.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය ලෝකයේ බොරතෙල් සහ ස්වභාවික වායු ප්රවාහනයෙන් 20% කට ආසන්න ප්රමාණයක් හසුරුවන තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගය වන බැවින්, මෙම කලාපීය නොසන්සුන්තාවය ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයක් දක්වා වර්ධනය වෙමින් පවතී. වි
ශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග තෙල් යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් ප්රහාර එල්ල කරන බවට කෙරෙන තර්ජන හමුවේ ආයෝජකයින් තම ප්රාග්ධනය ආරක්ෂිත වත්කම් වෙත යොමු කරමින් සිටී. මේ හේතුවෙන් බොරතෙල් මිල උච්ඡාවචනය වීම පමණක් නොව, ගෝලීය කොටස් වෙළඳපොළවල් ද අස්ථාවරත්වයට පත්ව ඇති බව වාර්තා වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති බලපෑම පිළිබඳ පුරෝකථනය
සත්යාපිත දත්ත පදනම් කරගනිමින් මෙම තත්ත්වය ශ්රී ලංකාවට බලපාන ආකාරය පහත පරිදි දැක්විය හැකිය:
ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම: ශ්රී ලංකාව සම්පූර්ණයෙන්ම ආනයනික ඉන්ධන මත යැපෙන රටක් බැවින්, ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින මෙම තීව්ර මිල ඉහළ යාම ස්වයංක්රීය ඉන්ධන මිල සූත්රය හරහා සෘජුවම දේශීය වෙළඳපොළට බලපානු ඇත. මේ වන විටත් මෙරට ඉන්ධන මිල ගණන් 26% – 30% අතර ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, මෙම නව උණුසුම්කාරී තත්ත්වය හමුවේ ඉදිරි මිල සංශෝධනවලදී ඉන්ධන මිල තවදුරටත් ඉහළ යාම වැළැක්විය නොහැක.
භාණ්ඩ හා සේවා මිල ඉහළ යාම: ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමත් සමඟ ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යන බැවින් එළවළු, අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය සහ අනෙකුත් භාණ්ඩවල මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් උද්ධමනය දැඩි ලෙස වර්ධනය විය හැකිය.
විදුලි අර්බුදය: තාප බලාගාර සඳහා අවශ්ය ඉන්ධන ලබාගැනීමට වැයවන පිරිවැය ඉහළ යාම නිසා විදුලි ගාස්තු ඉහළ දැමීමට හෝ විදුලි කප්පාදුවක් කරා යාමට රජයට සිදුවිය හැකිය. දැනටමත් ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය 13% කින් පමණ ගාස්තු ඉහළ දැමීමට යෝජනා කර ඇත්තේ මෙම ගෝලීය බලපෑම නිසාය.
විදේශ විනිමය පීඩනය: බොරතෙල් ආනයනය සඳහා වැයවන ඩොලර් ප්රමාණය ඉහළ යාම නිසා මෙරට විදේශ විනිමය සංචිත කෙරෙහි දැඩි පීඩනයක් එල්ල වනු ඇත.
