කීර්ති ප්රනාන්දු –
ලංකා ඉතිහාසයේ පළමු වරට බිත්තර සඳහා වැට් බද්ද අය කිරීමට යෑමෙන් සිදුවන්නේ අපේක්ෂිත බද්ද රජයට නොලැබීම පමණක් නොව මේ වනවිට හොඳින් පවත්වාගෙන යන දේශීය කර්මාන්තයක් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී යෑම බව සමස්ත ලංකා බිත්තර නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමයේ ලේකම් රත්නසිරි අලහකෝන් පවසයි.
එය රත්තරන් බිත්තර ගැනීම සඳහා තාරාවියගේ බඩ පැලුවාක් බඳු අනුවණ ක්රියාවක් බව බිත්තර නිශ්පාදකයෝ පෙන්වා දෙති
දැනට යෝජිත වැට් බද්ද ක්රියාත්මක වුවහොත් සිදුවන දේ පිළිබඳව සමස්ත ලංකා බිත්තර නිශ්පාදකයින්ගේ සංගමයේ ලේකම් රත්නසිරි අලහකෝන් පවසන්නේ මෙවැන්නකි.
වැට් බද්ද සියයට 18ක්. අද බිත්තරයක මිල රුපියල් 50ක් වුනොත් කෙලින්ම බිත්තරයක මිල රුපියල් 59ක්. මෙහෙම වැට් එක එකතු කරලා මේ රටේ බිත්තර විකුණන්න බෑ. අද ෆාම් එකෙන් දෙන්නේ 42ක් 43ක් වෙන්නේ. මේකට වැට් එකක් එකතු කරලා බිත්තරයක් ෆාම් එකෙන් විකුණන්න බෑ. පාරිභෝගිකයා ගන්නේ නෑ.
අනික බිත්තර කියන්නේ නිශ්පාදනය මත මිල තීරණයවන කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්රයට අයත් ආහාර නිශ්පාදනයක්. නිශ්පාදනය වැඩිවීමත් සමග මිල අඩු වෙනවා. ඒත් නිශ්පාදන වියදම එක සීමාවක තියෙන්නේ. මේ නිශ්පාදන වියදම් සීමාව ආසන්නයට මිල පහළට ගිහින් තියනකොට වැට් එකත් ගැහුවාම ඒ මිල එකතු කරලා ගොවියට විකුණන්න බෑ. වැඩිපුර මිල ගෙවන්න වෙන්නේ ගොවියාගෙ අතින්. මේ කෙන් වෙන්නේ කාර්මාන්තයත් ඉවරයි. බද්ද හම්බවෙන්නේත් නැතිව කර්මාන්තයත් කඩාගෙන වැටෙන එක.
මේ අවුරුද්දේ ජනවාරි 1 දා ඉඳන් වැට් ගෙවන්න කියලා අපට කියනවා. . අපි සාකච්ඡා වට තුන හතරක් තිබ්බා. වැට් එක අයිතියි කිව්වාට බිත්තරයට වැට් එකේ රිටන් එක ගන්න තැනක් නෑ. ලංකාවේ බඩඉරඟු වලට හුණුසාල්වලට රයිස් පොලිෂ්වලට වැට් ගහන්නේ නෑ. බිත්තරය රුපියල් 40නම් ඒ මිලෙන් සියයට 65ක් තියෙන්නෙ බඩඉරිඟු රයිස්පොලිෂ් සහ හුනුසහල්. එහෙමනම් මේක කෙලින්ම බිත්තර ගොවියට ගහන බද්දක්. ඒක අදාල වන්නේ බිත්තරේ මිලට. අපි ආණ්ඩුවට වැට් එක ගෙවන්න ඕන.
අනිත් කාරණාව වැට් එක කියන්නේ අගය එකතු කිරීමේ බද්ද. අපි කිසිම අගයක් එකතු කරලා නෙමෙයි බිත්තරයක් පාරිභෝගිකයට දෙන්නේ. කෙලින්ම විකුණන කෘෂි නිශ්පාදනයක්. මේ නිශ්පාදවනවලට කොහොමද වැලියු ඇඩඩ් ටැක්ස් එකක් ගහන්නේ.
මේ අය අපට බල කරනවා සත්තු පන්දාහට වැඩිය ඉන්නවා නම් ලියාපදිංචි වෙන්නලු. ලංකාවේ සත්තු පන්දාහක් කියන්නේ සුළු පරිමාන ගොවිපලක්. එම ගොවිපලට මේක අයිතියි. එහෙම උනොත් කර්මාන්තයෙන් සියයට අනූවක් වැට් බද්දට ආවරණය වෙනවා. වැට් ගෙවන්න කියලා කිව්වට මොකක්ද ක්රමය කියලා අපට කියලා නෑ. ක්රියාත්මක කරන වැඩපිළිවෙළ අපි දන්නේ නෑ.
“ආණ්ඩුව හදන්නේ රත්තරන් බිත්තර ගන්න තාරාවිගේ බඩ පලනවා වගේ වැඩක්…” ලේකම්වරයා කීවේය.
