බීබීසී –
විවිධ කොන්සර්වේටිව් නායකයින් පස් දෙනෙකු රට පාලනය කළ යුගයක් අවසන් කරමින් ශ්රීමත් කියර් ස්ටාර්මර් සිකුරාදා පස්වරුවේ මහා බ්රිතාන්යයේ අග්රාමාත්යවරයා ලෙස පත් කෙරෙනු ඇත.
ධූරයෙන් ඉවත්ව යන අගමැති රිෂි සුනක්, අලුයම 04:40ට පමණ කම්කරු පක්ෂය ජයග්රහණය කළ බව පිළිගනිමින් ශ්රීමත් කියර්ට සුබ පැතීම සඳහා දුරකතන ඇමතුමක් ලබා දුන් බව පැවසීය.
මිනිත්තු කිහිපයකට පසු සිය ජයග්රාහී කතාවේදී කම්කරු පක්ෂයේ නායක කියර් ස්ටාර්මර් “ජාතියේ පුනර්ජීවය” උදෙසා කටයුතු කරන බවට ප්රතිඥා දුන්නේය. “රට පළමුව, පක්ෂය දෙවනුව” තබන බවට ද පොරොන්දු විය.
පරාජයේ දූවිලි මතින් නැගී සිටීම
මෙම ප්රතිඵලය සනිටුහන් කරන්නේ, පක්ෂයේ වාසනාවේ විශ්මය ජනක පෙරළියකි. ප්රවීණ වාමාංශික දේශපාලනඥයෙකු වූ ජෙරමි කෝබින්ගේ නායකත්වය යටතේ කම්කරු පක්ෂය 2019දී සියවසකට ආසන්න කාලයක් තුළ එය ලද දරුණුතම මැතිවරණ පරාජය අත්විඳිනු ලැබී ය.
කම්කරු පක්ෂය මෙය විශිෂ්ට ජයග්රහණය වර්තා කරන්නේ ඓතිහාසික පරාජය ලැබ වසර 5කට පසුවය. බ්රිතාන්ය පහළ මන්ත්රී මණ්ඩලයේ මන්ත්රීවරුන්, නොඑසේ නම් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් 650ක් සිටිති. ඔවුන්ගේ එක් එක් “ආසන” රටේ කොතැනක හෝ තනි ඡන්ද කොට්ඨාසයක් – හෝ ප්රදේශයක් – නියෝජනය කරයි.
මේ වන විට කම්කරු පක්ෂය ආසන 410ක් දිනා ඇති අතර කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ ආසන ගණන 119 දක්වා පහත වැටී ඇත. මධ්යවාදී ලිබරල් ඩිමොක්රටික් පක්ෂය ආසන 71ක් දිනා තිබේ. බ්රෙක්සිට් පක්ෂයෙන් පසු බිහිවුණු Reform UK පක්ෂයට ආසන හතරක් හිමිවනු ඇත.
කම්කරු පක්ෂයේ පහළ මන්ත්රී මණ්ඩලයේ අපේක්ෂිත බහුතර ආසන සංඛ්යාව 170ක් තරම් අතිවිශාල සංඛ්යාවක් වන නමුත් එය 1997 මැතිවරණයේදී ටෝනි බ්ලෙයාර් යටතේ පක්ෂය විසින් දිනා ගන්න ලද 179ක බහුතරයට තවමත් අඩු ය.
තවදුරටත් පවසන්නේ නම්, බොරිස් ජොන්සන් යටතේ 2019 මැතිවරණයේදී කොන්සර්වේටිව් පක්ෂය ජයග්රහණය කිරීම – පක්ෂය ලද ඉතා ප්රබල සාර්ථකත්වයක් ලෙස සැලකෙන අතර එහිදී ඔවුන්ට ආසන 80ක බහුතරයක් හිමි විය.
සිහි තබා ගත යුතු දෙයක් තිබේ. එනම්, පක්ෂයකට බහුතර බලයක් තිබේ නම්, එයින් අදහස් වන්නේ, නීති සම්මත කිරීමට වෙනත් පක්ෂ මත යැපීමට අවශ්ය නොවන බව ය. බහුතරය විශාල වන තරමට එය පහසු වේ.
ප්රබල චරිත පරාජය වීම (නමුත් ඇතැමෙකු රැකිණි)
ලිස් ට්රස්: ඇතැම් විට වඩාත් ම කැපී පෙනෙන දෙය වූයේ, ලිස් ට්රස්ගේ පරාජය විය හැකි ය. තම පක්ෂය විසින් නෙරපා හරිනු ලැබීමට පෙර හිටපු අගමැතිනියට ධූරයේ රැඳී සිටීමට අවස්ථාව ලැබුණේ දින 49ක් පමණි. සිකුරාදා අලුයම ඇගේ නිරිතදිග නෝෆෙක් ඡන්ද කොට්ඨාසයට හිරු උදා වීමත් සමග ඇයට සිය ආසනය අහිමි විය.
ජේකබ් රීස්-මෝග්: හිටපු කොන්සර්වේටිව් ව්යාපාරික ලේකම් සහ බ්රෙක්සිට් සඳහා සහය දැක්වූ ජේකබ් රීස්-මෝග් පරාජයට පත් වූ ප්රබල චරිතවලින් කෙනෙකි. ඔහු ඔහුගේ නැගෙනහිර සමර්සෙට් සහ හැනම් ආසනය කම්කරු පක්ෂයට අහිමි කර ගත්තේ ය.
ග්රාන්ට් ෂැප්ස් : ආරක්ෂක ලේකම් ග්රාන්ට් ෂැප්ස් දකුණු එංගලන්තයේ සිය ආසනය අහිමි වීමෙන් පසු කලබලයට පත් වූ බවටක් පෙනෙන්නට විය.
පෙනී මෝර්ඩන්ට්: රිෂි සුනක් අගමැති වීමට පෙර පක්ෂ නායකත්වය සඳහා ඔහුට එරෙහිව ඉදිරිපත් වූ සභා නායිකාව වූ පෙනී මෝර්ඩන්ට්ට ද සිය අසුන අහිමි විය.
ජෙරමි හන්ට්ට: එක්සත් රාජධානියේ මුදල් ඇමතිවරයෙකුට සමාන බලයක් හිමි එරට චාන්සලර්වරයා ලෙස කටයුතු කරන ජෙරමි හන්ට්ට ඔහුගේ අසුන රැක ගැනීමට හැකි වුණු නමුත් ඒ බොහෝ අඩු බහුතරයකිනි.
රිෂි සුනක් : යෝක්ෂයර්හි ඔහුගේ ආසනය 12,000ක පමණ පහසු බහුතරයකින් දිනා ගත් නමුත් ඔහු තම පිළිගැනීමේ කතාව භාවිත කළේ, තම පක්ෂය මැතිවරණයෙන් පරාජය වූ බව පිළිගැනීමට සහ ඒ බව තහවුරු කිරීමට ය.
බ්රිතාන්ය දේශපාලනයේ සිදුවීම් ඉතා වේගයෙන් සිදු වේ. එනම්, මැතිවරණ ප්රතිඵලයක් ප්රකාශයට පත් කිරීම සහ නව අගමැතිවරයා පත්කිරීම අතර ඇත්තේ ඉතා සුළු කාලයකි.
රිෂි සුනක් පැය 24ක් ඇතුළත ධවල මන්දිරයට සමාන බ්රිතාන්ය ඩව්නිං වීදියේ පිහිටි සිය කාර්යාලයෙන් ඉවත්ව යනු ඇති අතර පසුව ශ්රීමත් කියර් ස්ටාර්මර් ඉක්මනින් එම ධූරයේ වැඩ භාර ගනු ඇත.
නමුත් ක්රියාපටිපාටියක් තිබේ. සුනක් තම ඉල්ලා අස්වීම රජුට ඉදිරිපත් කරනු ඇති අතර, සාමාන්යයෙන් බකිංහැම් මාලිගයේ පැවැත්වෙන රැස්වීමකදී මීළඟ රජය පිහිටුවීමට ශ්රීමත් කියර් වෙත රජු නිල වශයෙන් ආරාධනා කරනු ඇත.
