ශ්රියානි විජේසිංහ –
මේ වනවිට අවධානයට ලක් වී ඇති කොවිඩ් රෝගය පිළිබඳව අනියත බියක් ඇතිකර ගතයුතු නැති බවත් උණ, සෙම්ප්රත්ශ්යා තත්ත්වයක් පවතී නම් අනවශ්ය ලෙස බිය වී රෝහල් ගතවීමේ අවශ්යතාවයක් මෙම අවස්ථාවේ පැන නොනන බවත් Covid – 19 රෝගය පිළිබඳ වර්තමාන තත්වය පැහැදිලි කරමින් සෞඛ්ය හා ජනමාධ්ය අමාත්යංශයේ ලේකම් විශේෂඥ වෛද්ය අනිල් ජාසිංහ මාධ්ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්රකාශ කරයි.
එම නිවේදනයේ දැක්වෙන්නේ යම් පුද්ගලයෙකුට ශ්වසන අපහසුතාවයක් මතුවුවහොත් රෝහල්ගතවී අනිවාර්යය වුව ද වැදගත් වන්නේ COVID – 19 රෝගය, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව ඇතුළු සියලුම ශ්වසන රෝගවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා පිළිපැදිය යුතු ශ්වසන ස්වස්ථාවය ඇතුළු යහපත් සෞඛ්ය පුරුදු පවත්වා ගැනීම බවය.
SARS-CoV-2 වයිරසය පැතිර යන විට යම් යම් ජාන විපර්යාස වලට භාජනය වීම සාමාන්ය තත්වයක් බව පෙන්වා දෙන ලේකම්වරයා දැනට ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක වාර්තා වන ප්රභේදය 2024 වසරේදීද වාර්තා වූ ජාන ප්රභේදයේම අනු ප්රභේදයක් බවත් ශ්රි ලංකාවේද 2024 වර්ෂයේදී මෙම ප්රභේදය නිරීක්ෂණය කළ බවත්ය.
සෞඛ්ය අමාත්යාංශ ලේකම්වරයාගේ එම නිවේදනය මෙසේය.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ දත්ත වලට අනුව ගෝලීයව, 2025 වසරේ පෙබරවාරි මාසයේ සිට COVID – 19 රෝගය ඇතිකරන SARS-CoV-2 වයිරසයේ ක්රියාකාරීත්වයේ ඉහළ යෑමක් වාර්තාවිය.
ජාත්යන්තරව සිදු කරන ශ්වසන රෝග සඳහා වන ආවේෂණ පද්ධතියට අනුව පසුගිය මාස කිහිපය තුළදී විශේෂයෙන්ම ආසියාතික රටවල් කිහිපයක් ඇතුළු ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක COVID – 19 රෝගීන්ගේ ඉහළ යෑමක් වාර්තා වී ඇත.
2023 මැයි මාසයේ සිට COVID – 19 ගෝලීය වසංගත තත්ත්වය අවසන් වූ බවට ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය නිළ වශයෙන් ප්රකාශයට පත්කළ අතර එතැන් සිට COVID – 19 රෝගය සාමාන්යයෙන් පැතිර යන ශ්වසන රෝගී තත්ත්වයක් ලෙස සලකනු ලැබීය.
SARS-CoV-2 වයිරසය පැතිර යන විට යම් යම් ජාන විපර්යාස වලට භාජනය වීම සාමාන්ය තත්වයකි. දැනට ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක වාර්තා වන ප්රභේදය 2024 වසරේදීද වාර්තා වූ ජාන ප්රභේදයේම අනු ප්රභේදයක් වශයෙන් හඳුනා ගෙන ඇත. ශ්රි ලංකාවේද 2024 වර්ෂයේදී මෙම ප්රභේදය නිරීක්ෂණය කර ඇත.
2025 වර්ෂයේ මැයි මාසයේදී වෛද්ය පර්යේෂණ ආයතනය (MRI) මගින් පරීක්ෂා කළ නියැදියද එම අනු ප්රභේදවලටම අයත් බව හඳුනාගෙන ඇත. එම නිසා මේවා අලුත් ජාන ප්රභේද නොවන අතර එමඟින් වඩා උග්ර රෝගී තත්ත්වයන් හෝ සංකූලතා ඇති වීමක් හෝ වාර්තා වී නොමැත.
ශ්රී ලංකාවේ ශ්වසන රෝග ආවේක්ෂණ පද්ධතියට අනුව 2024 වර්ෂය තුළදී ශ්රීලංකාව තුළ SARS-CoV-2 වයිරසය වාර්තා වීමේ සාමාන්ය ප්රතිශතය, ශ්වසන රෝග සහිත රෝගීන්ගේ නියැදියවලින් 3% ක් විය. එම වසරේ මැයි මාසයේදී එය 9.6% දක්වා ඉහළ ගියේය. මෙම වසරේ මෙතෙක් දුරට SARS-CoV-2 වයිරසය වාර්තා වීමේ සාමාන්ය ප්රතිශතය 2% පමණ වන අතර, සුළු වැඩිවීමක් මේ වන විට පෙන්නුම් කරයි.
ඒ අනුව 2024 මැයි මාසයේදී මෙන්ම 2025 මැයි මාසයේදීත් COVID – 19 රෝගීන් වාර්තා වීමේ ඉහළ යෑමක් දක්නට ලැබේ. කෙසේ නමුත් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට (WHO) අනුව මෙම වෛරසය අනාගතයේදී හැසිරීම පිළිබඳව පූර්ව නිගමනයකට එළඹී නැති අතර ඒ පිළිබඳව නිරීක්ෂණය කිරීම තවම පර්යේෂණ මට්ටමක පවතී.
පසුගිය ගිය වසර කිහිපය හා සැසඳීමේදී පවතින කාලගුණ තත්ත්ව යටතේදී ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව වැනි රෝග වල වැඩිවීමක් මෙම කාලයේදී සාමාන්යයෙන් දක්නට ලැබේ. රෝගය පැතිර යාම පිළිබඳව සෞඛ්ය අංශ නිරන්තර අවධානයෙන් පසුවේ. එම නිසා මහජනතාව මේ පිළිබඳව අනියත බියක් ඇතිකර ගතයුතු නැත.
උණ, සෙම්ප්රත්ශ්යා තත්ත්වයක් පවතී නම් අනවශ්ය ලෙස බිය වී රෝහල් ගතවීමේ අවශ්යතාවයක් මෙම අවස්ථාවේ පැන නොනගී. නමුත් යම් පුද්ගලයකුට ශ්වසන රෝගයක් සමඟ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවයක් මතුවේ නම් රෝහලක් වෙත යොමුවීම අවශ්යවේ.
කෙසේ වුවද මෙම COVID – 19 රෝගය, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව ඇතුළු සියලුම ශ්වසන රෝගවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා පිළිපැදිය යුතු ශ්වසන ස්වස්ථාවය ඇතුළු යහපත් සෞඛ්ය පුරුදු පවත්වා ගැනීම වැදගත් වේ.
කිවිසෙන විට හෝ කහින විට තමාගේ වැලමිටින් හෝ ටිෂූ කඩදාසියක් වැනි යමකින් ආවරණය කර ගැනීම, අනවශ්ය ලෙස තමාගේ මුහුණ අතපත ගෑමෙන් වැළකීම, නිතර දෑත් සේදීම හෝ විෂබීජ නාශක ද්රාවණයකින් දෑත්පිරිසිදු කර ගැනීම, අපිරිසිදු දෑත් වලින් මුහුණ ඇල්ලීමෙන් වැළකීම වැනි දේ මේ අතර වේ.
එමෙන්ම යම් අයෙක් ශ්වසන රෝගයකින්පෙළේ නම් එම පුද්ගලයාගෙන් අන් අයට රෝගය ආසාදනයවීම වැළැක්වීම සඳහා රෝගී පුද්ගලයා මුව ආවරණයක් පැළඳීම, අනවශ්ය ලෙස සෙනඟ ගැවසෙන ස්ථානවලට නොයෑම වැනි දේ යෝග්ය වේ.
රෝගය නිසා සංකූලතා ඇතිවිය හැකි අවදානම් කණ්ඩායම් රෝගයෙන් වැළකීම පිළිබඳව විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. මෙම කණ්ඩායම් වන්නේ වයස්ගත පිරිස්, ගර්භනී කාන්තාවන්, ළදරුවන්, හෘද රෝග, දිගුකාලීන ස්වසන රෝග, දියවැඩියාව, වකුගඩු රෝග, පිළිකා වැනි නිදන්ගත රෝගවලින් පෙළෙන පුද්ගලයන් සහ, යම් රෝගී තත්ත්වයන් සඳහා ප්රතිශක්තිය පහළ දමන ආකාරයේ ඖෂධ ලබාගන්නා පුද්ගලයන්ය
