දේශගුණික විපර්යාස, ගැටුම් සහ කොවිඩ්-19 වැනි ගෝලීය ව කනස්සල්ලට හේතු වන රැසක් ලෝකය හමුවේ පවතින බැවින්, අද වන විට ගෝලීය බලවතුන් අතර සහයෝගීතාව නොවැළැක්විය හැකි අවශ්යතාවක් බවට පත්ව ඇත. 2022 නොවැම්බ=රයේ ඉන්දුනීසියාවේ පැවැති සමුළුවෙන් අනතුරුව, ඉන්දියාවට ඉන්දුනීසියාවෙන් G20 බලගතු රාජ්ය සංවිධානයේ සභාපති ධුරය හිමිවූයේ මෙවැනි භූ දේශපාලන වාතාවරණයක් තුළය. G20 සංවිධානය ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථිකයන් 20 සඳහා පොදු ආර්ථික සංසදයක් ලෙස 1999 දී ආරම්භ කෙරුණද, එයට දැන් ගෝලීය සහ භූ දේශපාලනික ගැටලූ රාශියක් ආවරණය කිරීමට සිදුව ඇත. ඉන්දියාව G20 සංවිධානයේ සභාපති ධුරය භාරගන්නා විට, ලෝක සාමය සහ ආරක්ෂාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කටයුතු කරන ලෙසත්, G20හි නියෝජනය නොවන ගෝලීය දකුණේ රටවල් වෙනුවෙන් හඬක් නගන ලෙසත් බොහෝ පාර්ශව වෙති ඉල්ලිමි ඉදිරිපත් විය. ඒ ඉන්දියාව සතුව, මෙතෙක් එම තනතුර දරන ලද ලෝක බලවතුන් සතුව නොතිබුණු විශාල හැකියාවක් පවතින බවට වන විශ්වාසය හේතුවෙනි. මෙම අපේක්ෂා පරාසය අනුව, ඉන්දියාවවට, අනිවාර්යයෙන්ම රුසියානු-යුක්රේන යුද්ධය, දේශගුණික විපර්යාස සහ පශ්චාත් වසංගත ප්රකෘතිය වැනි වර්තමාන අභියෝග පිළිබඳ ලෝක සම්මුතියක් ගොඩනැගීමේ දැවැන්ත වගකීම පැවරී තිබේ. එසේම, එක්සත් ජාතින් හෝ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය, නැත්නම් ලෝ=ක බැංකුව වැනි බහුපාර්ශ්වික ආයතන කෙරෙහි විශ්වාසය නැතිවීම සහ ඩිජිටල් පොදු යටිතල පහසුකම් තහවුරු කිරීම වැනි අනාගත අභියෝග රැසක් සඳහා ද නායකත්වය සැපයීමට ඉන්දියාවට සිදුව ඇත.
ඉන්දියාව G20 සංවිධානයේ සභාපතිත්වය භාර ගැනීම ආකාර කිහිපයකින් වැදගත් වේ. පළමුව, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් G20 හි සභාපතිත්වය දරා ඇත්තේ හතර වතාවක් පමණකි. ඒ, 2012 දී මෙක්සිකෝව, 2016 දී චීනය, 2018 දී ආර්ජන්ටිනාව සහ මෑතක 2022 දී ඉන්දුනීසියාව වශයෙනි. දෙවනුව, ලොව බලවත්ම ආර්ථිකයන් අතර 05වැනි තැනට පැමිණ ඇති ඉන්දියාවට, අනෙක් බහුතරයක් බලවතුන් සම්බන්ධීකරණය කිරීමේ හැකියාව පවතී. තෙවනුව, මෙම වසරේ ඉන්දියාවේදී පැවැත්වීමට නියමිත G20 සමුළුව, 1983 දී පැවැත්වූ නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුවෙන් පසු රට තුළ පවත්වනු ලබන වඩාත්ම කීර්තිමත් රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සවය බවටද පත්වීමට නියමිතය.
බෙදුණු ලෝකයක හිඩැස් පිරවීම සහ එකිනෙකා අතර සම්මුතියක් ඇතිකරගැනීම පහසු නැත. දේශගුණික විපර්යාස, රුසියාව-යුක්රේන ගැටුම සහ කොවිඩ්-19 නිසා ඇති වූ විශාල බාධා කිරීම් හමුවේ ධනවත් රටවල්ද ඇතුළුව ලොව පුරා වාර්තාගත උද්ධමන මට්ටම්, ආහාර සහ ඉන්ධන හිඟය, වෙළඳ සීමා කිරීම් සහ සම්බාධක නිර්මාණය වී අර්බුද සහ අභියෝගය වඩාත් සංකීර්ණ වී තිබේ. කෙසේ වෙතත් G20 නායකයා ලෙස, මෙම අභියෝගවලට මුහුණදීමේදී සම මට්ටමේ බලවතුන්ට සාපේක්ෂව ඉන්දියාවට අමතර වාසියක් පවතී. එනම්, ලෝකයේ සෑම පැතිකඩක්ම නියෝජනය කරනු ලබන චතුරස්රාකාර ආරක්ෂක සංවාදය(Quad), IBSA හෙවත් ඉන්දියාව,බ්රසීලය සහ දකුණු අප්රිකාවේ සහයෝගිතාව මෙන්ම ෂැංහයි සහයෝගිතා සංවිධානය (SCO) වැනි බොහෝ තීරණාත්මක කණ්ඩායම්වල ඉහළ සාමාජිකත්වය දැරීම සහ ඒවායේ අභියෝග සහ විසඳුම් නියෝජනය කිරීමයි. ඒ අනුව මෙම සියලු නියෝජනයන් G20 සභාපතිත්වය තුළ ඵලදායී ලෙස භාවිත කිරීමට ඉන්දියාවට හැකියාව ලැබී ඇත.
පෙරකී ලෙස, G20 සභාපතිත්වය සමඟින්, ඉන්දියාවට සිය අද්විතීය හැකියාවන් වඩාත්ම හදිසි වත්මන් ගෝලීය අභියෝගවලට මුහුණ දීම සඳහා තම උපායමාර්ගික රාජ්යතාන්ත්රිකභාවය සමග භාවිත කළ හැකිය. නිදසුනක් ලෙස රුසියානු-යුක්රේන යුද්ධය ගත්විට, ඒ සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව මුලදී නිෂ්ක්රීය ආස්ථානයක් පවත්වාගෙන ගියේය. එහෙත් වර්තමානය වන විට, ඉන්දියාව නිහඬ, තිරයෙන් පිටුපස භූමිකාවක් භාර ගනිමින් එහි ආස්ථානය සෙමෙන් වෙනස් කරමින් සිටී. මෑතකදී ඉන්දියාව විසින් යුක්රේනයට ගමන් කරන ධාන්ය නැව් අවහිර කිරීම නතරකිරීම වෙනුවෙන් රුසියාව සමඟ සාකච්ඡා කළා පමණක් නොව, රුසියාව විසින් Zaporizhzhia න්යෂ්ටික බලාගාරයට ෂෙල් වෙඩි ප්රහාරයක් එල්ල කිරීම සම්බන්ධ ගැටලුවේදී ද මැදිහත් විය. එවැනි සාධනීය මැදිහත්වීම් හේතුවෙන්, දෙරට අතර සාමය ඇති කිරීමට ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රොන් විසින් ඉන්දියාව මැදිහත්කරුවකු වශයෙන් පත්කළ යුතු බවට ලෝක ප්රජාවට යෝජනාවක් පවා ඉදිරිපත් කර තිබේ. එක්සත් ජනපදය පවා නොනිල මට්ටමින් සිය ‘නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්’ වැනි ප්රධාන ධාරාවේ ජනමාධ්ය හරහා එම යෝජනාව තහවුරු කර ඇත. වඩාත්ම වැදගත් වන්නේ, ‘දැන් යුද්ධයට කාලය නොවේ’ යැයි පවසමින්, ජනාධිපති පුටින්ට ප්රසිද්ධියේ අප්රසාදය පලකළ ලෝක නායකයන් අතළොස්ස අතර ඉන්දීය අගමැති මෝදි ඉදිරියෙන්ම පසුවීමයි. ඒ ඉන්දීය-රුසියානු මිත්රත්වය මධ්යයේය. යුද්ධය හමුවේ මෙම ඉන්දීය මැදිහත්වීම, ගෝලීය උද්ධමනය සහ ආහාර සහ ඉන්ධන සැපයුම කෙරෙහි ධනාත්මක බලපෑමක් එල්ලකරනු ඇති බවට මේ වන විට සාධනීය අපේක්ෂාවන් ලොව පුරා පාර්ශ්ව රැසකින්ම පළවී ඇත.
ඒ හා සමානව, G20 සභාපතිවරයා ලෙස ඉන්දියාව, ‘පැරිස් දේශගුණික ඉලක්ක’ සපුරා ගැනීමේදී සිය අත්දැකීම් සහ අධිෂ්ඨානය බෙදාගැනීමට එකඟතාව පළකර තිබේ. 2030 වන විට සිය ජාතික විදුලි ධාරිතාවයෙන් සියයට 50ක් පුනර්ජනනීය බලශක්ති සම්පත් වලින් ලැබෙන බව සහතික කිරීම ඉන්දියාව ඉලක්ක කර ඇත. එය අන් ලෝකයට අනුකරණය කිරීමට පෙළඹවිය හැකි පැහැදිලි මිණුම් ලකුණකි. ඒ වෙනුවෙන් ඉන්දියාව ආරම්භ කර ඇති ‘අන්තර්ජාතික සූර්ය සන්ධානයට'(International Solar Alliance) මේ වන විටත් රටවල් 122ක සහාය ලැබී තිබීම විශාල් සුබ ලකුණකි. මෙම වැඩසටහන සඳහා ලෝක බැංකුව සහ අනෙකුත් මූල්ය ආයතන හරහා 2030 වන විට ඩොලර් ට්රිලියන 01 කට වැඩි ආයෝජන රැස්කිරීමට ඉන්දියාව යෝජනා කර ඇත. G20 සභාපතිවය යනු, ඉන්දියාවේ මෙම ‘දේශගුණික ඉලක්ක’ සපුරාගැනීමේ ලෝක මාවත එළිපෙහෙළි කළහැකි ශක්තිමත් යාන්ත්රණයකි.
පෙරකී ලෙස, වඩ වඩාත් ධ්රැවීකරණය වූ ලෝකයක, පෞද්ගලික අදහස්වලට පිළිගැනීමක් ලබාදීම, සම්මතයන් සැකසීම සහ පොදු පදනම සොයා ගැනීම පහසු නැත. එසේ වුවද, අතීතයේ පැවති නොබැඳි පිළිවෙත, වත්මන් සාමුහික උපායමාර්ග වෙනුවෙන් වන කැපවීම සහ මධ්යස්ථ විදේශ ප්රතිපත්ති විසින් ලෝකයට මැදිහත් වීමට, එකිනෙකා සමග සාකච්ඡා කිරීමට සහ පාර්ශවිය ලෝකය මධ්යස්ථ කිරීමට ඉන්දියාවට අවස්ථාව උදාවී ඇත. ඉන්දියාවේ මෙම හැකියාව, මේ වන විටත්, රටවල් අතර සම්මුතියක් නිර්මාණය කරලීමට පමණක් නොව, කැනඩාව සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි එකිනෙකාට හාත්පසින්ම වෙනස් රටවල් අතර ඒකමිතියක් නිර්මාණය කරලීමට පවා සමත්කම් දක්වා ඇති බව දැකගත හැකිය. අනෙක් අතට චීනය සමග පවතින සිය තුනී සබඳතා ශක්තිමත් කරගැනීමටත්, පවතින පරිසාධානයන්ට අනුව චීනය බාහිර ලෝකය සමග යාකිරිමටත්, ඉන්දියාවට මෙම G20 නායකත්වය උපයෝගී කරගත හැකිවනු ඇති බවට වන අපේක්ෂා යථාර්තයක් බවට පත්කිරීමටත් දැන් ඉන්දියාවට අවස්ථාව උදාවී තිබේ. ඒ අනුව, G20 සභාපතිත්වය සමගින් ඉදිරි වසරක කාලය ඇතුලත, දක්ෂ රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය උපයෝගී කරගනිමින් ලෝකය වඩාත් යහපත් ස්ථානයක් බවට පත්කිරීම වෙනුවෙන් ඉන්දියාව සිය ධාරිතාව උපරිමයෙන් භාවිත කරනු ඇතැයි, සමස්ත ලෝකයම දෑස් දල්වාගෙන සිටින බව පැවසීම අසත්යයක් නොවේ.
