ජාතියේ තේජසත් අධ්යාත්මික ජීව ගුණයත් එක පැහැර ප්රකාශ කළ තුමුල බලැති උත්තුංග හස්ථි රාජයා වූ නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු ජාතියම කම්පා කරමින් දැයෙන් සමුගත්තේය.
හස්ථිරාජ තෙමේ අද ජීවිතයෙන් සමුගත් නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු දේවත්වයේ ලා සලකන්නට අපේ ගැමියෝ නිරායාශයෙන්ම හුරු වී සිටියහ.
දශක එක හමාරක් මහනුවර ශ්රී දළදා මාළිගාවේ දළදා කරඬුව වැඩම වූ උත්තම පුණ්ය කර්මය කළ නැදුන්ගමුවේ හස්තිරාජයා ජීවත් දැඩි සැලකිලි සහ රැකවරණය මැද්දේය.
දිවිගමනට සමුදෙන විට නැදුන්ගමුවේ හස්ති රාජයා හැට අට විය පසුකර තිබිණි. ඇත් රජු පසුගිය දළදා පෙරහරේ ද කරඬුව වැඩමවූහ. ඒ සඳහා අත් රජු නැදුන්ගමුවේ සිට වැඩම කරන්නේ පා ගමනෙනි. මේ දීර්ඝ ගමනට විශේෂ ආරක්ෂාව සැලසිනි. නවාතැන්පල සැකසිනි.
මග දෙසපස රැඳි සුවහසක් බැතිමතුන් ඇත් රජුන් වන්දනා කරනු දුටු මතක මාස කීපයට පෙර අතීතයට ගියත් සිහි කර ගත හැකිය.
නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජුන් උපදින්නේ වර්ෂ 1953 දී ඉන්දියාවේ මයිසූරයෙහි ය ඉන්දියානු දළ ඇතෙක් වන නැදුන්ගමුවේ හස්ති රාජයා මෙරටට පැමිණෙන්නේ කෘතගුණ සැලකීමකට ලැබෙන ත්යාගයක් ලෙසය.
මයිසූර්හි මහරාජාගේ ඥාතියෙකුගේ නිදන්ගත ව්යාධියක් සුව කිරීම වෙනුවෙන් ප්රසාදිතව පිළියන්දල – නීලම්මහර විහාරබිමෙහි වාසීව සිටි දේශීය වෙදැදුරු ස්වාමීන් වහන්සේට මයිසූර් මහරාජා විසින් ඇත් පැටවුන් දෙදෙනෙක් පූජා කළ බවත් ඉන් එක් අයෙක් වන්නේ නැදුන්ගමුවේ හස්ථි රාජයා බවත් සඳහන්ය. අනෙක් ඇත් පැටවා මේ වනවිට ජීවිතය හැර ගොස් ඇති ගංගාරාමයේ නවම් හස්ථි රාජයාය. ඇත් පැටවු මෙරටට රැගෙන එන්නේ වර්ෂ 1958 දී ය. ඒ වනවිට නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජුගේ වයස අවුරුදු 05කි.
1978 වසරේ දී එවක ප්රසිද්ධ ආයුර්වේද වෙදැදුරෙකු වූ නැදුන්ගමුව ප්රදේශයේ ධර්මවිජය වෙද රාළහාමි එනම්, වර්තමානයේ ඇත් රාජයාගේ හිමිකරු වන හර්ෂ ධර්මවිජයගේ පියා විසින් හස්ථි රාජයාගේ හිමිකම තමන් සන්තක කර ගෙන තිබිණි.
එතැන් සිට මෙම හස්තිරාජයා හැදී වැඩුනේ නැදුන්ගමුවේය. ඇත් රජුන් දළදා කරඬුව වැඩමවීම සඳහා මාළිගාවේ දේවකාරියට එක් වන්නේ වර්ෂ 2005 දීය. ඒ වනවිට කරඬුව වඩම්මවන ලද හස්ථියාගේ රැහැන්පට සද්දන්ත නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජුට ගැලපුනේ නැත. ඒ නිසා එම රැහැන් ඇතුළු උපකරණ අළුතින් තැනවීමෙන් පසු, වර්ෂ 2006 සිට දළදා කරඬුව වැඩම කරවීමේ උත්තුංග කාර්යය නැදුන්ගමුවේ ඇත් රජු විසින් පවරා ගත්හ.
පසුගිය ඇසළ පෙරහරේ කරඬුව වැඩමවීම සඳහා කළ පා ගමන ඇත් රජුගේ ජීවිතයේ අවසන් පෙරහර ගමන වී තිබිණි. දියවඩන නිලමේ තැන්පත් නිලංග දෑල පැවසුවේ ඇත් රජුන් යම් දුර්වල සෞඛ්ය තත්වයක් පෙන්නුම් කළ බැවින් දළදා පෙරහරින් පසු දින ගණනාවක් මාළිගා පරිශ්රයේ නවත්වාගෙන කළ යුතු උතුම් සත්කාර සියල්ලම සිදුකිරීමෙන් පසු නැදුන්ගමුවට පිටත් කර එවූ බවය.
පසුගිය දින කීපය තුළ හස්ථි රාජයා සුළු අසනීප තත්වයකින් පෙළෙමින් සිටියත් මෙවැනි අවාසනාවන්ත ඉරණමකට මෙපමණ ඉක්මනින් මුහුණ දෙනු ඇතැයි කිසිවෙක් විශ්වාස කර නැත.
මේ තරම් ගෞරවයට හා වන්දනාවටත් ලක්වීමේ වාසනා ගුණය සහිත වූ මේ උතුම් ඇත් රජු නිර්වාණයෙන්ම සැනසෙනු ඇති බව විශ්වාසය.
