මාදැල් ධීවරයින් විසින් ආරම්භ කර ඇති සත්යග්රහය සම්බන්ධයෙන් මේ මොහොතේ සෘජු ප්රකාශයක් සිදුකළ නොහැකි බව ධීවර හා ජලජ සම්පත් නියෝජ්ය අමාත්ය රත්න ගමගේ පවසයි.
අද (09) පෙරවරුවේ පැවැති මාධ්ය හමුවකට එක්වෙමින් අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේ අදාළ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට අධිකරණ ක්රියාවලියක් ක්රියාත්මක වන බැවින් එම තීන්දුව ලැබෙන තෙක් රජය නිහඬ පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන බවය.
ධීවර ප්රජාව විසින් අමාත්යාංශයේ තීරණවලට එරෙහිව නඩුවක් ගොනු කර ඇති බැවින්, එළඹෙන 27 වැනිදා දක්වා කිසිදු නිශ්චිත එකඟතාවයකට පැමිණිය නොහැකි බව හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේය. එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ අමාත්යවරයා මෙසේ ද පැවසීය.
“අපි ධීවර ජනතාවට ආදරෙයි. ඔබ සැම රැක ගැනීම අපේ වගකීමක්. නමුත් ඔබ මේ වන විට අධිකරණ මාර්ගයට යොමු වී සිටින නිසා අපට සෘජු අදහසක් ප්රකාශ කළ නොහැකියි. අධිකරණ තීන්දුවෙන් පසුව ඔබ සමඟ සාකච්ඡා කර, පරිසර පද්ධතියත් ආරක්ෂා කරගනිමින් ධීවර කර්මාන්තය ඉදිරියට ගෙන යාමට අපි සූදානම්.”
මාදැල් ධීවරයින්ගේ මෙම සත්යග්රහයට මූලික වී ඇත්තේ මාදැල් ඇදීමේ කාලය තුළට ට්රැක්ටර් වැනි වෙනත් යාන්ත්රික උපකරණවලට ඇතුළු වීම වැළැක්වීමට අදාළ නීතිමය විධිවිධාන වෙනස් කිරීමට රජය ගෙන ඇති තීරණයයි. සත්යග්රහය සඳහා එක් වී ඇති මාදැල් ධීවරයින් චෝදනා කරන්නේ ට්රැක්ටර් භාවිතයෙන් මාදැල් ඇදීමෙන් පරිසර හානියක් සිදු නොවන බවත්, මත්ස්ය සම්පත විනාශ නොවන බවත්ය.
සත්යග්රහයට පාදක වූ හේතුව සහ යාන්ත්රිකරණ අර්බුදය
මෙම සත්යග්රහයට මූලික වී ඇත්තේ සාම්ප්රදායික මාදැල් වාරායවල් තුළ ට්රැක්ටර් හා වින්ච් පද්ධති (Winch Systems) භාවිතයෙන් මහා පරිමාණයෙන් මසුන් ඇල්ලීම නියාමනය කිරීමට රජය ගත් උත්සාහයයි. වර්තමානයේ බොහෝ මාදැල් හිමිකරුවන් ට්රැක්ටර් පිටුපස සවි කළ යාන්ත්රික හෝ හයිඩ්රොලික් වින්ච් මඟින් දැලෙහි “පියාපත්” වෙරළ දෙසට ඇදීම සිදු කරයි. ඇතැම් අවස්ථාවලදී ට්රැක්ටරය සෘජුවම ධාවනය කරමින් දැල ඇදීම ද (Direct Pulling) සිදුවේ.
මෙම යාන්ත්රික ක්රමය හරහා මධ්යම බෑගයේ (Bunt) මසුන් වැඩි වශයෙන් සංකේන්ද්රණය කර ගත හැකි වුවද, ඉන් මත්ස්ය අභිජනන වාසස්ථානවලට හානි වීම සහ කැස්බෑ කූඩු ස්ථාන විනාශ වීම වැනි පාරිසරික ගැටලු උද්ගත වී ඇත. සාම්ප්රදායික ධීවරයින් චෝදනා කරන්නේ නිසි පාරිසරික තක්සේරුවකින් තොරව මෙලෙස යාන්ත්රික ක්රම යොදාගන්නා “මූල්යමය වශයෙන් බලවත් ක්රියාකරුවන්” නිසා සිය පාරම්පරික ජීවනෝපාය තර්ජනයට ලක්ව ඇති බවයි.
නීතිමය පසුබිම සහ බලපත්ර කොන්දේසි
ධීවර දෙපාර්තමේන්තුවේ රෙගුලාසිවලට අනුව, මාදැල් බලපත්රයක් නිකුත් කරනු ලබන්නේ මිනිස් ශ්රමයෙන් සිදුකරන සාම්ප්රදායික ජීවනෝපායක් ලෙසය. එහි ප්රධාන කොන්දේසි කිහිපයකි:
- බලපත්රය හිමි වන්නේ නිශ්චිතව වෙන්කළ වෙරළ තීරයකට පමණි. එක් වාරායකට හිමිකම් කිව හැක්කේ එම බලපත්රලාභියාට පමණක් වන අතර, වෙනත් කිසිදු ධීවර යාත්රාවකට හෝ දැලකට එම සීමාව තුළ මසුන් ඇල්ලීම තහනම් වේ.
- මත්ස්ය සම්පත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මාදැලක දිග සහ එහි “මඩිත්ත” හෝ බෑගයේ (Bunt) දැල් කණුවේ සිදුරු ප්රමාණය නියමිත ප්රමිතීන්ට අනුකූල විය යුතුය. මෙය කුඩා මසුන් (අඟල් ප්රමාණයට වඩා අඩු) අනවශ්ය ලෙස හසුවීම වැළැක්වීමට පනවා ඇති නීතියකි.
- සාම්ප්රදායිකව මාදැල් බලපත්රය නිකුත් කෙරෙන්නේ මිනිස් ශ්රමය (Manual labor) භාවිතයෙන් ඇදීමට මිස ට්රැක්ටර් හෝ වින්ච් පද්ධති භාවිතයට නොවේ. යාන්ත්රික ක්රම භාවිත කරන්නේ නම් ඒ සඳහා විශේෂ අවසරයක් හෝ පාරිසරික තක්සේරුවක් අවශ්ය වේ..
- කොරල් පර සහිත හෝ රක්ෂිත කලාපවල මාදැල් ඇදීම සපුරා තහනම්ය. බලපත්රය ලාභියා විසින් මත්ස්ය අස්වැන්න පිළිබඳ වාර්තා ධීවර පරීක්ෂකවරයා වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතු අතර, නීති විරෝධී මසුන් ඇල්ලීමේ ක්රම (උදා: ඩයිනමයිට් භාවිතය) සඳහා බලපත්රය අවලංගු කිරීමේ බලය දෙපාර්තමේන්තුව සතු වේ.
- මාදැල් බලපත්ර සාමාන්යයෙන් වාර්ෂිකව අලුත් කළ යුතුය. ඇතැම් ප්රදේශවල මාදැල් වාරායවල් කිහිපයක් ඇති විට, ධීවර කණ්ඩායම් අතර ගැටුම් වැළැක්වීමට “මුර ක්රමයට” (Turn system) මසුන් ඇල්ලිය යුතු බවට කොන්දේසි පනවා ඇත.
- මාදැල් බලපත්රයක් සාමාන්යයෙන් පාරම්පරිකව හිමිවන්නකි. එය වෙනත් පාර්ශවයකට විකිණීම හෝ බදු දීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි රෙගුලාසි පවතී. මෑතකදී ඇති වී තිබෙන ගැටලුවලට එක් හේතුවක් වන්නේ ව්යාපාරිකයන් විසින් මෙම බලපත්ර ලබාගෙන යාන්ත්රික ක්රම යොදාගනිමින් මහා පරිමාණයෙන් මසුන් ඇල්ලීමයි.
මෙම කොන්දේසි කඩකරමින් කටයුතු කරන බලපත්රලාභීන්ට එරෙහිව 1996 අංක 2 දරන ධීවර හා ජලජ සම්පත් පනත යටතේ නඩු පැවරීමට හැකියාව පවතී.
පවතින නීතිමය තත්ත්වය යටතේ ධීවරයින් සහ රජය අතර පවතින මෙම අර්බුදය සමනය කරගැනීමට නම්, ලබන 27 වැනිදා ලබාදෙන අධිකරණ තීන්දුව තීරණාත්මක වනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
