රටේ පවතින ආර්ථික තත්ත්වය මත ජනාධිපතිවරණයක් පැවැත්වීම සඳහා විශාල පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැවින් පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයකින් යෝජනාවක් සම්මත කරගෙන අනතුරුව ඊට වඩා අඩු වියදමක් සහිත ජනමත විචාරණයකට ගොස් වත්මන් ජනාධිපතිවරයාගේ ධූර කාලය දීර්ඝ කරගැනීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ අවධානය යොමු වී ඇතැයි විශ්වාස කටයුතු දේශපාලනන ආරංචි මාර්ග ලංකාසරට හෙලි කරයි.
වඩාත් සුදුසු ජනමත විචාරණයක් ද ජනාධිපතිවරණයක් ද යන්න තීන්දු කිරීම සඳහා අගමැතිවරයාගේ ප්රධානත්වයෙන් විශේෂ කමිටුවක් පත්කිරීමට මේ වනවිට යෝජනා වී ඇතැයි එම ආරංචි මාර්ග වැඩිදුරටත් පවසයි.
මෙම ජනමත විචාරණයෙන් විමසන්නේ රනිල් වික්රමසිංහ වත්මන් ජනාධිපතිවරයාට තව අවුරුදු 05ක් සඳහා බලය ලබා දිය යුතු ද?, නැද්ද ?, යන්න බවත් මෙවැනි ජනමත විචාරණයක දී වත්මන් ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහට ඊලඟ ධූර කාලය සඳහා බලය ලැබෙනු ඇති බවට දැඩි විශ්වාසයක් ජනාධිපතිවරයාගේ පාර්ශවයට ඇති බවත් දැනගන්නට ඇත.
කෙසේ වෙත්ත ලබන නොවැම්බර් මස අවසන්වනවිට අනුප්රාප්තික ජනාධිපතිවරයාගේ ධූර කාලය අවසන්වන බැවින් ඊට පෙර මෙම ජනමත විචාරණය පැවැත්වීම සඳහා අවශ්ය කටයුතු සම්පාදනය කිරීම අගමැතිවරයාගේ ප්රධානත්වයෙන් යුතු කමිටුවට පැවරෙනු ඇතැයි වාර්තා වේ.
1982 ලාම්පු කලගෙඩි සෙල්ලම
මීට පෙර ලෝක ප්රජාතන්ත්රවාදී ඉතිහාසයේ පළමු වරට මැතිවරණයක් අවශ්ය ද නැද්ද විමසා ඡන්දයක් පවත්වනු ලැබුවේ 1982 දීය. මෙය හැඳින්වූයේ ලාම්පු කලගෙඩි සෙල්ලම නමිනි.
එය ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ මෙතෙක් පවත්වා ඇති එකම ජනමතවිචාරණය වන අතර එය පැවැත්වූයේ රනිල්වික්රමසිංහ වත්මන් ජනාධිපතිවරයාගේ මාමා කෙනෙක් වන ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ජනාධිපතිවරයා ලෙස සිටිද්දී ය.
විශේෂ කාරණාවල දී පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාන්ය හෝ විශේෂ අනුමැතිය (එනම් සරළ බහුතරය හෝ තුනෙන් දෙක) ලබා ගැනීමට අමතරව ජනමත විචාරණයකින්ද සම්මත වීමේ අවශ්යතාව හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව මගිනි. ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 83, 85, 86 සහ 87 වැනි වගන්තිවල මීට අදාළ ප්රතිපාදන අඩංගුය.
ව්යවස්ථාවේ 62(2) වගන්තියට අනුව පාර්ලිමේන්තුවේ කාලය අවුරුදු හයක් වන අතර එය දීර්ඝ කරන්නේනම් ජනමත විචාරණයක් අවශ්යය.
ඒ අනුව වර්ෂ 1982 දී ‘වත්මන් පාර්ලිමේන්තුවේ කාලය තවත් වසර හයකින් දීර්ඝ කිරීම ඔබ අනුමත කරනවාද?’ යන ප්රශ්නය මහජනතාවගෙන් අසන ලදී. එනම් මෙහිදී සිදුවූයේ මැතිවරණයක් නොපවත්වා තවත් අවුරුදු 06ක් මේ ආණ්ඩුව පවත්වාගෙන යනවා ද නැද්ද යන්න ජනතාවගෙන් විමසීමය.
ඊට කැමතිනම් ලාම්පුව ලකුණටද අකමැතිනම් කළගෙඩිය ලකුණටද තම ඡන්දය සළකුණු කළ යුතු විය.
මෙය සෑම අතකින්ම ප්රජාතන්ත්ර විරෝධී මැතිවරණයක් විය. එහිදී මහජන කැමැත්ත විමසන ලද්දේ මැතිවරණයක් නොතියා සිටීමටය. විශේෂත්වය වන්නේ අපේ ඡන්ද දායකයෝ ඡන්දය එපා යයි කියන්නට ඡන්දය දුන්නෝය.
මහ මැතිවරණයක් අකුලාගෙන බලයට පත් වූ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ආණ්ඩුවට එරෙහි විරෝධය අවසනායේ දී පිපිරී ගියේ 88 -89 ඇතිවූ ජනතා කැරැල්ලෙනි. ඉන් තරුණ ජීවිත 60 000කට ආසන්න ප්රමාණයක් දකුණේ විනාශ වූයේය.
ජනමත විචාරණය පිළිබඳ වත්මන් තත්ත්වය
ජනමත විචාරණය නොපැවැත්වීමට මූලික සාධකය ලෙස ජනාධිපතිවරයා පාර්ශවයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ වත්මන් ආර්ථික පරිසරය තුළ ජනාධිපතිවරණයක් සඳහා අධික පිරිවැයක් දැරිය නොහැකි බවය.
පලාත් පාලන මැතිවරණය දින නියමකින් තොරව අවලංගු වන්නේත් ආර්ථිකව විශාල පිරිවැයක් මේ මොහොතේ දී දැරිය නොහැකි බව පවසමිනි.
එහෙත් ජනමත විචාරණයකට සාපේක්ෂව අඩු පිරිවැයක් දැරිය හැකි බව රජය පිළිගෙන ඇතැයි වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත් මෙම ජනමත විචාරණය ජනාධිපතිවරයා පැරදුනහොත් නැවත ජනාධිපතිවරණයක් පැවැත්වීමේ විශාල සම්භාවිතාවක් ද තිබෙන බැවින් මෙය වියදම දෙගුණ වීමක් බවට ද මතයක් ඇති වී තිබේ.
දේශපාලන අදහස්
1982 වර්ෂයේ අතීත අත්දැකීම සහිතව ජේ.ආර්. ජවර්ධන හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ ඥාති පුත්ර වත්මන් ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ජනාධිපතිවරණයක් නොතියා ඉදිරි ධූර කාලය ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් ජනමත විචාරණයක් සඳහා සූදානම් වීම දෛවෝපගත සිදුවීමක් බව දේශපාලන ආරංචි මාර්ග පවසන්නේය.
මහ මැතිවරණයේ දී සෝදාපාලුවට ලක්වන ලෙස ජනතා ඡන්දයෙන් පැරදී , එක්සත් ජාතික පක්ෂයට හිමි එකම ජාතික ලයිස්තු මන්ත්රී ධූරයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණ, රනිල් වික්රමසිංහගේ ප්රතිපත්තිවලට එරෙහි වීම සඳහා වූ ජනවරම සහිත පොහොට්ටු මන්ත්රීවරුන්ගේ ඡන්දයෙන් අනුප්රාප්තික ජනාධිපති ධූරයට පත්වන වත්මන් ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ජනාධිපතිවරණයක් නොපත්වා සිය ධූරකාලය දීර්ඝ කරගැනීමට මෙවැනි උත්සාහයක නිරත වන්නේ නම් එය කිසිසේත්ම රටේ අනාගත සමාජ පරිසරයට යහපතක් නොවනු ඇති බවට විචාරක මත පලවෙමින් තිබේ.
කෙසේ වෙතත් ජනාධිපතිවරයාගේ පාර්ශවය මෙම ජන මත විචාරණයෙන් ජනාධිපතිවරයාට තව වසර 05ක ධූර කාලයක් ලබා ගැනීමට ජනතා කැමැත්ත ලැබෙනු ඇති බවට දැඩි විශ්වාසයකින් පසුවන බව වාර්තා වේ.
