ඉඳුනිල් කහටපිටිය –
2026 මැයි 15 වන දින හලාවත මහාධිකරණය විසින් දීර්ඝ කාලීන නීතිමය සටනක අවසානය සලකුණු කරන ලදී. මහාධිකරණ විනිසුරු නයෝමි වික්රමසේකර විසින්, ආරච්චිකට්ටුව ප්රාදේශීය සභාවේ ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ (SLPP) වත්මන් මන්ත්රීවරයෙකු, එහි හිටපු සභාපතිවරයෙකු මෙන්ම අභාවප්රාප්ත රාජ්ය අමාත්ය සනත් නිශාන්තගේ සහෝදරයා ද වන ජගත් සමන්තට වසර පහයි මාස හයක (වසර 5යි මාස 6) බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් නියම කළාය.
මීට අමතරව, එම අවස්ථාවේදී ආරච්චිකට්ටුව ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කළ, මෙම සිදුවීමේ වින්දිතයා වූ දනසේන සූරසිංහට වන්දි වශයෙන් රුපියල් මිලියනයක් (රුපියල් ලක්ෂ දහයක්) ගෙවන ලෙස ද අධිකරණය ජගත් සමන්තට නියෝග කළේය. යම් හෙයකින් ඔහු මෙම වන්දි මුදල ගෙවීම පැහැර හැරියහොත්, තවත් මාස 24ක අතිරේක සිරදඬුවමක් විඳිය යුතු බව ද විනිසුරුවරිය නියෝගයේ සඳහන් කළාය.
සියල්ල ආරම්භ වූ සිදුවීම
මෙම නඩුවට පාදක වූ සිදුවීම වාර්තා වන්නේ 2008 නොවැම්බර් 24 වන දිනය. මෙම ගැටුමට මුල් වී ඇත්තේ නීති විරෝධී ලෙස කපා දමන ලද දැව තොගයක් සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ බාධා කිරීමකි.
සිදුවීමට මසකට පමණ පෙර සිට එම ප්රදේශයේ වැව් රක්ෂිත සහ මාර්ග දෙපස තිබූ වටිනා ගස් වර්ග කිහිපයක් කිසියම් පිරිසක් විසින් කපා දමා තිබුණි. එසේ කපා දමා තිබුණේ අදාළ විහාරස්ථානයේ දහම් පාසල් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීමේ අවශ්යතාවයට බව පවසමිනි. කෙසේ වෙතත්, මෙම පරිසර හානිය සහ නීති විරෝධී දැව ජාවාරම සම්බන්ධයෙන් ප්රදේශවාසීන් පිරිසක් එවකට ආරච්චිකට්ටුව ප්රාදේශීය ලේකම් දනසේන සූරසිංහ වෙත නිල වශයෙන් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබුණි.
මෙම පැමිණිල්ලට අනුව ක්රියාත්මක වූ ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා, 2008 නොවැම්බර් 24 වන දින හලාවත පොලිස් නිලධාරීන් සහ අඩවි වනplaceholder නිලධාරීන් ද සමඟ කරුක්කුලිය ජයතිලකාරාම විහාරස්ථානයට ගොස් ඇත්තේ එහි තිබූ දැව තොගය මැන, නීතිමය පියවර ගැනීම සඳහාය. මේ අවස්ථාවේ දී ජගත් සමන්ත ඇතුළු පිරිසක් පන්සලට කඩා වැදී පන්සලේ සීනුව නාද කර ප්රදේශවාසීන් පන්සලට එක් කරනු ලැබුවේය. මිනිස්සු රොක් වුහ.
ජගත් සමන්ත ඇතුළු පිරිස ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා ඇතුළු නිලධාරීන් වටකර සිටි අවස්ථාවේදී එකල වයඹ පළාත් සභා මන්ත්රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ සනත් නිශාන්ත (අභාවප්රාප්ත රාජ්ය අමාත්ය) එම ස්ථානයට පැමිණ තිබිණි. ඔහු පැමිණි වහාම එහි සිටි විශාල ජනකාය ඉදිරියේම ප්රාදේශීය ලේකම් දනසේන සූරසිංහගේ මුහුණට දැඩි ලෙස පහර දී තිබිණි.
හලාවත මහාධිකරණයේදී විශේෂ ප්රකාශයක් කරමින් වින්දිත ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා සඳහන් කළේ, විශාල පිරිසක් ඉදිරියේ තමන්ට එල්ල වූ මෙම ප්රහාරය සහ අපහාසය හේතුවෙන් තමන් දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක් වූ බවත්, එම සිදුවීමෙන් පසු තමන් වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි වෙනත් ප්රදේශයකට ස්ථාන මාරුවක් ලබාගෙන ගිය බවත්ය.
පහර දුන්නේ පොලිසියත් ඉද්දි
සනත් නිශාන්ත සහ ජගත් සමන්ත ඇතුළු පිරිස ප්රාදේශීය ලේකම්වරයාට පහර දී රාජකාරියට බාධා කරන අවස්ථාවේදී පොලිස් නිලධාරීන් ද එම ස්ථානයේ සිටි බව ඉතා පැහැදිලිවම අනාවරණය විය.
මෙම කරුණ අධිකරණයේදී සනාථ වූයේ පහත සඳහන් සාක්ෂි සහ විමර්ශන තොරතුරු ඇසුරිනි:
- රාජකාරි සඳහා පොලිස් ආරක්ෂාව ලබාගෙන තිබීම – ප්රාදේශීය ලේකම් දනසේන සූරසිංහ කරුක්කුලිය ජයතිලකාරාම විහාරස්ථානයට ගියේ තනිවම නොවේ. නීති විරෝධී දැව තොගය මැන වැටලීම සිදු කිරීම සඳහා ඔහු වන නිලධාරීන්ට අමතරව හලාවත පොලිස් ස්ථානයේ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් ද තමන් සමඟ සහභාගී කරවාගෙන තිබුණි. ඒ අනුව, සිද්ධිය ආරම්භයේ සිටම පොලිසිය එම ස්ථානයේ රැඳී සිටියේය.
- පොලිසිය බලා සිටියදීම පහරදීම සිදුවීම- විත්තිකරුවන් පන්සලේ සීනුව නාද කර සෙනඟ රැස් කරවා, ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා ඇතුළු රාජ්ය නිලධාරීන් වටකර තර්ජනය කළ අවස්ථාවේදී මෙන්ම සනත් නිශාන්ත පැමිණ ප්රාදේශීය ලේකම්වරයාට කම්මුල් පහරක් එල්ල කරන අවස්ථාවේදී ද පොලිස් නිලධාරීන් ඒ අසලම සිට ඇත. නමුත් එම අවස්ථාවේ පැවති දේශපාලන බලපෑම සහ උණුසුම්කාරී තත්ත්වය හමුවේ, පහරදීම වැළැක්වීමට හෝ සැකකරුවන් එම ස්ථානයේදීම අත්අඩංගුවට ගැනීමට පොලිසිය අසමත් වී තිබුණි.
- අධිකරණයේදී ඉදිරිපත් වූ පොලිස් සාක්ෂි – මෙම නඩුව විභාගයට ගැනුණු දිගු කාලය පුරා, සිද්ධිය ඇසින් දුටු සාක්ෂිකරුවන් ලෙස එවකට එහි සිටි පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් ද සාක්ෂි කැඳවනු ලැබීය. තමන් ඉදිරිපිටදීම මෙම කලහකාරී හැසිරීම සහ රාජ්ය නිලධාරියාට කළ පහරදීම සිදු වූ බවට වූ කරුණ නඩු විභාගයේදී ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි ලෙස සනාථ වීමට එම නිලධාරීන්ගේ සාක්ෂි ද ඉවහල් විය. වැඩ සිද්ධ වී තිබුනේ එසේය. පොහොට්ටුවේ ප්රාදේශීය දේශපාලකයෙකුට එරෙහිව හෝ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමට නොහැකි තරමට පොලිසිය නපුංසකව වී සිටියේය.
දැව කැපුවේ පන්සලේ වැඩකටම ද?
නඩු විභාගයේදී සහ ඊට අදාළ රාජ්ය විමර්ශනවලදී අනාවරණය වූ කරුණුවලට අනුව, මෙම දැව තොගය විහාරස්ථානයේ දහම් පාසල් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීම සඳහා බව දේශපාලනඥයන් සහ පන්සල් පාර්ශවය ප්රකාශ කළ ද, එය නීත්යානුකූලව සනාථ කිරීමට ඔවුන්ට හැකිවූයේ නැත.
අධිකරණයේදී සහ වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු වාර්තා මඟින් මෙම කරුණ සනාථ නොවීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් මෙසේය:
පළමුව රජයේ හෝ පොදු ඉඩමක ඇති ගස් කැපීමට සහ ඒවා ප්රවාහනය කිරීමට නිසි රාජ්ය බලධාරීන්ගෙන් (ප්රාදේශීය ලේකම් හෝ අඩවි වන නිලධාරී) පූර්ව අවසරයක් සහ බලපත්ර ලබාගත යුතුය. පන්සලක පොදු කටයුත්තකට වුවද රජයේ රක්ෂිතයකින් දැව ලබාගන්නේ නම් ඊට නිසි ක්රමවේදයක් පවතී. නමුත් මෙම සිදුවීමේදී කපා දමා තිබූ වටිනා තේක්ක ඇතුළු දැව තොගය සඳහා කිසිදු නීත්යානුකූල අවසර පත්රයක් හෝ ලියකියවිල්ලක් ඉදිරිපත් කිරීමට විත්ති පාර්ශවයට හැකි වූයේ නැත.
විමර්ශනවලදී තහවුරු වූයේ මෙම දැව ලබාගෙන තිබුණේ පන්සල් භූමියෙන් නොව, ප්රදේශයේ වැව් රක්ෂිතවලින් සහ පොදු මාර්ග දෙපසින් නීති විරෝධී ලෙස ගස් කපා දැමීමෙන් බවය. පන්සලේ සංවර්ධන කටයුත්තක් මුවාවෙන් සිදුව ඇත්තේ විශාල පරිසර හානියක් සහ නීති විරෝධී දැව ජාවාරමක් බවට ප්රදේශවාසීන් පැමිණිලි කර තිබුණේ ද එබැවිනි.
අනෙක් අතින් මෙම දැව තොගය සැබවින්ම පන්සලට නීත්යානුකූලව පරිත්යාගයක් ලෙස හෝ නිසි අවසර මත ලැබුණු එකක් නම්, රාජ්ය නිලධාරීන් එය පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණි අවස්ථාවේදී ලියකියවිලි ඉදිරිපත් කර එය සනාථ කිරීමට ඉඩ තිබුණි. එහෙත්, එසේ නොකර ප්රාදේශීය ලේකම්වරයා ඇතුළු පිරිස වටකර, පන්සලේ සීනුව ගසා සෙනඟ රැස්කර, පහර දී රාජකාරිය අඩාල කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙන්ම පෙනී යන්නේ එහි පැහැදිලි නීති විරෝධී ක්රියාවක් සැඟවීමට උත්සාහ කර ඇති බවයි.
එබැවින්, පන්සල වෙනුවෙන් ගත් දැව තොගයක් බවට දේශපාලනඥයන් සමාජය හමුවේ තර්ක කළ ද, නීතිමය වශයෙන් සහ සාක්ෂිමය වශයෙන් එය සනාථ කිරීමට විත්ති පාර්ශවය සම්පූර්ණයෙන්ම අසමත් විය. අධිකරණය ජගත් සමන්ත ඇතුළු පිරිස වැරදිකරුවන් කිරීමට ප්රධානතම හේතුවක් වූයේ ද මෙම නීති විරෝධී දැව ජාවාරම සම්බන්ධයෙන් රාජ්ය නිලධාරීන් කළ නීත්යානුකූල පරීක්ෂාවට මැර බලයෙන් බාධා කිරීමය.
නඩුවේ තීන්දුව
නඩුවේ පළමු විත්තිකරු වූ සනත් නිශාන්ත මියගොස් ඇති බැවින්, මෙම නීති විරෝධී ජනරාශිය මෙහෙයවමින්, රාජකාරියට බාධා කරමින් සහ පහරදීමට අනුබල දෙමින් කටයුතු කිරීමේ වරදට දෙවන විත්තිකරු වූ ජගත් සමන්තට මෙලෙස සිරදඬුවම් සහ රුපියල් මිලියනයක වන්දි මුදලක් ගෙවීමට අධිකරණය නියෝග කළේය.
එල්ල වී ඇති චෝදනාවලට අනුව, ජගත් සමන්ත සහ එකල නැගී එන දේශපාලනඥයෙකු වූ ඔහුගේ සහෝදර සනත් නිශාන්ත ඇතුළු පිරිසක් එහි පැමිණ පහත සඳහන් වැරදි සිදු කර ඇත:
- නීති විරෝධී ජනරාශියක් පැවැත්වීම,
- ප්රාදේශීය ලේකම්වරයාගේ නිල රාජකාරිවලට බාධා කිරීම,
- ඔහුට පහර දීම.
වසර ගණනාවක් පුරා දෙපාර්ශවයේම සාක්ෂි සහ තර්ක විතර්කවලට ඉතා ඕනෑකමින් සවන් දුන් අධිකරණය, අවසානයේ ජගත් සමන්ත මෙම චෝදනා තුනටම වරදකරු බව තීරණය කළේය.
දේශපාලන බලය සහ ප්රමාදය රජ කළ නඩුවක්
2008 වර්ෂය වන විට නිශාන්ත පවුල වයඹ පළාත තුළ ඉතා ප්රබල දේශපාලන බලයක් හොබවමින් සිටියේය. පසුව සනත් නිශාන්ත රාජ්ය අමාත්යවරයෙකු බවට පත් වූ අතර, ජගත් සමන්ත ආරච්චිකට්ටුව ප්රාදේශීය සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලනඥයන් සම්බන්ධ නඩුවලදී පොදුවේ දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණයක් පෙන්නුම් කරමින් මෙම නඩුව ද වසර 18කට ආසන්න කාලයක් ඇදී ගියේය.
මේ කාලය තුළ ශ්රී ලංකාව තුළ ආණ්ඩු වෙනස්වීම් ඇතුළු දේශපාලන පෙරළි රැසක් සිදුවිය. 2024 ජනවාරි 25 වන දින කටුනායක අධිවේගී මාර්ගයේ සිදු වූ අවාසනාවන්ත රිය අනතුරකින් සනත් නිශාන්ත අභාවප්රාප්ත විය. ඔහුගේ අභාවය හේතුවෙන් අධිකරණයේ අවසන් තීන්දුවට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ ජගත් සමන්තට පමණි.
අධිකරණය දුන් පැහැදිලි පණිවිඩය
සියලු සාක්ෂි ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස පරික්ෂා කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම නඩුව හුදෙක් එක් සිදුවීමක් පමණක් නොවේ. එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ දේශීය දේශපාලනඥයන් සහ තම රාජකාරිය නිසි ලෙස ඉටු කිරීමට උත්සාහ කරන රාජ්ය නිලධාරීන් අතර පවතින ගැටුම්කාරී ස්වභාවයයි. ප්රාදේශීය ලේකම්වරුන් වැනි රාජ්ය සේවකයන් බලගතු දේශපාලනඥයන් අප්රසාදයට පත්වන ආකාරයේ තීරණ ගනිමින් රාජකාරි කිරීමේදී නිරන්තරයෙන් මෙවැනි දැඩි බලපෑම්වලට මුහුණ දෙති.
වින්දිතයා වූ දනසේන සූරසිංහට මෙම අධිකරණ තීන්දුව ලැබෙන්නේ වසර 18ක දිගු බලා සිටීමකින් පසුවය. එමඟින් ඔහුට සාධාරණත්වයක් මෙන්ම විශාල සහනයක් සැලසෙනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙමඟින් මහජනතාව තුළ වැදගත් ප්රශ්න කිහිපයක් මතු කරයි:
- දේශපාලනඥයන් සම්බන්ධ නඩුවලදී යුක්තිය ඉටු වීමට මෙතරම් දීර්ඝ කාලයක් ගතවන්නේ ඇයි?
- රාජ්ය නිලධාරීන්ට කිසිදු බාහිර බලපෑමකින් හෝ බියකින් තොරව නිදහසේ සේවය කිරීමට පරිසරය සකසන්නේ කෙසේද?
මෙයින් ශ්රී ලංකාවට ලැබෙන පණිවිඩය කුමක්ද?
ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය තුළ පවතින මන්දගාමී ක්රියාවලිය, දේශපාලන බලපෑම් සහ දීර්ඝ කාලීන ප්රමාදයන් වැනි දුර්වලතා මතු කර පෙන්වන නඩුවලට කදිම උදාහරණයක් ලෙස මෙය හැඳින්විය හැකිය. එසේ වුවද, අධිකරණයේ මෙම තීරණය මඟින් සමාජයට ප්රබල පණිවිඩයක් නිකුත් කරයි: එනම්, දශක දෙකකට ආසන්න කාලයක් ගත වුවද, නීතියට ඉහළින් කිසිවෙකුට සිටිය නොහැකි බවය.
ජගත් සමන්තගේ සහ පොදුජන පෙරමුණේ දේශපාලන ආධාරකරුවන් මෙය තමන්ට සිදු වූ දේශපාලන පසුබෑමක් ලෙස දැකිය හැකිය. නමුත් අනෙක් පිරිස් මෙය දකින්නේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය තවමත් සුරැකී පවතින බවට ලැබුණු ස්ථිර සාක්ෂියක් වශයෙනි.
ජගත් සමන්ත තවමත් එම ප්රදේශයේ ක්රියාකාරී ශ්රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ සංවිධායකවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි. දැන් ඔහුට නියම වූ සිරදඬුවම විඳීමට සිදුවන අතරම, නියමිත වන්දි මුදල ගෙවීමේ වගකීමට ද මුහුණ දීමට සිදුව ඇත.
සම බරව ඇත්ත කියන ලංකාසර පුවත් ඔබට සෑම විටෙක දැකීමට ඕනෑ නම් පහත අපේ වට්ස්ඇප් / ටෙලිග්රෑම් සමූහයන්ට එක්වෙන්න.
මෙම නඩුව හුදෙක් එක් දේශපාලනඥයෙකුගේ පෞද්ගලික කතාවක් ලෙස නොව, ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්ෂේත්රය තුළ වගවීම සහ නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම වෙනුවෙන් සිදු කළ දීර්ඝ කාලීන අරගලයක සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් ලෙස ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.
