මහා පෞරුෂවත් ලෝක ආදර්ශයක් ලෝකයෙන් සමු ගත්තේය. ඔහු සියලුම ලෝක වාසී ජනතාවගේ අසීමිත ගෞරවයට පාත්රවූ දේශපාලකයා ය. ලෝකයේ දුප්පත්ම ජනාධිපති කීවත් අපට නම් පෙනුනේ ඔහු ලෝකයේ ධනවත්ම ලෝක නායකයෙක් ලෙසය. අප මේ කියන්නේ උරුගුවේ හිටපු ජනාධිපති ජොසේ මුජිකා ගැනය. රටේ මිනිස්සු ආදරයෙන් ඔහුට කීවේ “පෙපේ” කියාය. මේ විශිෂ්ට මනුස්සයා පසුගිය 13 වැනිදා සිය දිවි සැරිය නිමා කළේය.
දිවි හැර යනවිට ජොසේ මුජිකාගේ වයස අවුරුදු 89 කි. මොන්ටෙවීඩියෝ ප්රදේශයේ රින්කන් ඩෙල් සෙරෝ හි ඔහුගේ ගොවිපලේ දී හොසේ අවසන් ගමන් ගියේය. ඔහුගේ මරණය මනුෂ්යයෙකුට අව්යාජ ජිවිතයක් ගතකිරීමට තිබිය යුතු මහා පෞරුෂය ගැන මහා ගැඹුරු කතාවක නිමාව වූයේය. ඔහු නිමා කර ගියේ නිහතමානීකම, ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ සමාජ සාධාරණත්වය සඳහා නොසැලෙන කැපවීම පිළිබඳ විශ්වාස කිරීමටත් අපහසු මහා ආදර්ශයේ ජීවමාන පැවැත්මය.
ගරිල්ලා සටන්කාමියාගේ සිට ජනාධිපති දක්වා
මුජිකාගේ මුල් ජීවිතය ගෙවී යන්නේය. වර්ෂ 1960 සහ 1970 ගණන්වල වාමාංශික ගරිල්ලා කණ්ඩායමක් වන ටුපමරෝස් සමඟ ඔහුගේ ජීවිතය බැඳෙන්නේය. උරුගුව් හමුදා ආඥාදායකත්වයට එරෙහි මහජන අරගලයේ දී අත් අඩංගුවට පත්වන හොසේ මුජිකා වසර 14 කට ආසන්න කාලයක් ගතවන්නේ සිරගතවය. ඉන් වැඩි කොටසක් ඔහු ගතකළේ හුදකලා සිරකඳවුරකය.
මෙම දැඩි වද බන්ධන සහ පීඩාවන් මධ්යයේ ගෙවූ දශකාධික ජීවත අත්දැකීම් සහිතව ඔහු සමාජයට පිවිසෙන්නේ “ඇරියස්කාර” වෛරී මනුෂ්යයෙක් ලෙස නොව සංහිඳියාවේ සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී මාවත තෝරාගත් පිරුණු ජන නායකයෙක් ලෙසය. ඔහු සිය ජීවිත ආදර්ශයෙන් ප්රකට කළ ප්රකාශනය උරුගුවේ මිනිස්සු විශ්වාසයෙන් පිළිගත්හ. වර්ෂ 2010 දී ඔහු උරුගුවේ ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත්වූයේය. වර්ෂ 2015 දක්වා සිය වගකීම දැරුවේය.
ධූර කාලය
ජනාධිපති ධුරය දැරූ මුජිකාගේ ධුර කාලය ප්රගතිශීලී ප්රතිසංස්කරණ රැසක් සිදුවූයේය. ඔහු සමලිංගික විවාහ, ගබ්සාව සහ නියාමනය කරන ලද මරිජුවානා විකිණීම නීතිගත කළේය. ඔහු මිනිස්සුන්ගේ හදවතේ ජීවත් වුන මනුෂ්යත්වයේ නායකයා විය. සිය ජීවිතයට ඔහු බලයේ උගුල් ප්රතික්ෂේප කළේය. මුජිකා මිය යන තුරු ජීවත් වන්නේ තමන්ගේ පුංචි ගොවිපලේය. ඔහු පාවිච්චි කළේ පැරණි වොක්ස්වැගන් බීට්ල් රථයකි.
ජනාධිපති ධුරය පුරාවටම මුජිකාගේ ප්රකාශිත වත්කම්වල ශුද්ධ වටිනාකම මධ්යස්ථව පැවතුනි. 2013 දී, ඔහු වාර්තා කළේ ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් 322,883 ක වත්කම් ප්රමාණයක් වන අතර, එම අගයට ඔහුගේ ගොවිපල නිවස, 1987 වොක්ස්වැගන් බීට්ල් රථයක් සහ සමහර කෘෂිකාර්මික උපකරණ ඇතුළත් විය. 2015 දී ධුරයෙන් ඉවත් වූ පසු, ඔහුගේ වත්කම්වල ශුද්ධ වටිනාකම පැවතුනේ ඩොල්ර් 22, 833ක් අඩුවෙනි. එනම් ඩොලර් ලක්ෂ 3 ක් පමණය.
විශේෂයෙන්, මුජිකා ඔහුගේ ඩොලර් 12,000 ක මාසික ජනාධිපති වැටුපෙන් 90% ක් පමණ අඩු ආදායම්ලාභී පුද්ගලයින්ට සහ කුඩා ව්යවසායකයින්ට සහාය වන පුණ්යායතන සඳහා පරිත්යාග කළේය.
ඔහුගේ ජීවන රටාව අනුව ලෝකයේ පොදු මිනිස්සු ඔහු “ලෝකයේ දුප්පත්ම ජනාධිපතිවරයා” ලෙස හැඳින්වූහ. එහෙත් මේ ජීවිත අර්ථයගේ ගැඹුර අවබෝධකරගත් කිසිවෙක් ජොසේ මුජිකා ලෝකයේ දුප්පත්ම ජනාධිපති යැයි කීවේ නැත. ඔහු සිටියේ මනුෂ්යයෙකුට ලඟා විය නොහැකි තරම් මානයක සිටි මහා පුරුෂයෙක් ලෙසය.
ජීවිතයේ දර්ශනය:
ජොසේ මුජිකාගේ දැක්ම හැඩ ගැසුනේ ඔහුගේ අත්දැකීමෙනි. මනුෂ්යයෙකුගේ පැවැත්මේ යථාව පිළිබඳ තමන් තුළම උපන් අවබෝධයෙනි. අධික පරිභෝජනය නිදහස අහිමි වීමට හේතු වන බව ඔහු විශ්වාස කළේය, “අපි අඩුවෙන් වැඩ කර වැඩිපුර ජීවත් විය යුතුයි” යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු ද්රව්යමය ධනයට වඩා කාලයෙහි වැදගත්කම අවධාරණය කළේය. සබඳතා, සොබාදහම සහ පුද්ගලික වගකීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ජීවිතයක් වෙනුවෙන් ජොසේ මුජිකා පෙනී සිටියේය.
ජොසේ මුජිකා රාජ්ය සම්පත් භාවිතා කළේ අතිශය ප්රවේශමෙනි. ඔහු තම තනතුරට ලබා දී ඇති බොහෝ වරප්රසාද ප්රතික්ෂේප කළේය. රාජ්ය වියදම් අවම කරන සරල ජීවන රටාවක් තෝරා ගත්තේය. 2010 සිට 2015 දක්වා උරුගුවේ ජනාධිපති ධුරය දැරූ කාලය තුළ ජොසේ මුජිකා නිල ජනාධිපති මන්දිරයේ පදිංචිව සිටියේ නැත. ඒ වෙනුවට, ඔහු මොන්ටෙවීඩියෝ නගරයට ආසන්නයේ පිහිටි රින්කන් ඩෙල් සෙරෝ හි ඔහුගේ සරල ගොවිපලෙහි දිගටම ජීවත් වීමට තෝරා ගත්තේය. මෙම තීරණය ඔහුගේ සරල බව සහ නිහතමානීකම පිළිබඳ පෞද්ගලික දර්ශනයට අනුකූල විය. මන්ද ද්රව්යමය අතිරික්තයෙන් තොර ජීවිතයක් වැඩි පුද්ගලික නිදහසක් සහ අව්යාජභාවයක් සඳහා ඉඩ සලසන බව ඔහු විශ්වාස කළ බැවිනි. ජනාධිපති මන්දිරයේ සුඛෝපභෝගීත්වය අත්හැරීමට ඔහු ගත් තේරීම ඔහුගේ වටිනාකම්වලට අනුකූලව ජීවත් වීමට ඇති ඔහුගේ කැපවීම අවධාරණය නර කර තිබිණි.
ඔහුගේ පරිපාලනය විනිවිදභාවයෙන් සහ පුද්ගලික ලාභයකින් තොරව මහජන අවශ්යතා සඳහා සේවය කිරීමට කැපවීමෙන් සලකුණු විය. පුද්ගලික වටිනාකම්වලින් රාජ්ය සේවය හැඩගස්වා ගත හැකි ආකාරය පිළිබඳ ඔහු එවකට ජීවමාන ලෝක ආදර්ශයක් සැපයූවේය.
ජීවන රටාව
ජොසේ මුජිකා සහ ඔහුගේ බිරිඳ ලුසියා ටොපොලන්ස්කි මල් සහ එළවළු වගා කළහ. ඔහුගේ ජනාධිපති ධුරයෙන් පසුව පවා, සෑම කන්නයකම අච්චාරු දැමූ තක්කාලි ඇතුළු සිය ගොවිපලේ නිෂ්පාදනයන් දිගටම කරගෙන ගියේය. ඔහුගේ ජනතාව ඔවුන්ගේ හිටපු ජනාධිපතිවරයා බොහෝ විට දුටුවේ සරළ ඇඳුමකින් සැරසී ඔහුගේ 1987 වොක්ස්වැගන් බීට්ල් රථය පදවාගෙන යන අයුරුය.
මුජිකා අරපිරිමැස්මෙන් ආහාර ගත්තේය. 2024 සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, පරිභෝජනය සඳහා ඔහුගේ අවම ප්රවේශය ඉස්මතු කරමින්, “මම යන්තම් කනවා” යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේය. ජනාධිපති ධූරයේ වගකීම සහ ගාම්භීරත්වය පිළිබඳ තිබුණු පුංචිම හැගීම පවා එම ධූරයෙන් ඉවත් වීමෙන් අනතුරුව අත්හල මුජිකා ඉතාම සාමන්ය ගැමියෙක් ලෙස සිය ජිවිතයේ අවසන් කාලය ගත කළේය.
දේශසීමා ඉක්මවා යන උරුමයක්
මුජිකාගේ මරණය ලතින් ඇමරිකාව පුරා නායකයින්ගේ කම්පනයට හේතු විය. ඔහුවු එක්ව මේ මනුෂ්යයාට උපහාර දැක්වූහ. බ්රසීල ජනාධිපති ලුයිස් ඉනාසියෝ ලූලා ද සිල්වා මුජිකා හැඳින්වූයේ “උසස් මිනිසෙකු” ලෙසය. වද බන්ධනයට ලක්ව පීඩාව තුළින්ම බිහි වූ මේ අවෛරී ජන නායකයා සම්බන්ධව ලූලා ද සිල්වා තුළ වූ ගෞරවය ඔහු නොවලහා ප්රකට කළේය. චිලී ජනාධිපති ගේබ්රියෙල් බොරික් සහ උරුගුවේ ජනාධිපති යමණ්ඩු ඕර්සි මේ ලෝක දේශපාලන ආදර්ශයට ගෞරව කළා පමණක් නොව, ලතින් ඇමරිකාව පුරා ප්රගතිශීලී දේශපාලනය කෙරෙහි ඔහුගේ කල් පවතින බලපෑම අවධාරණය කළේය. දස දහස් ගණනක් මනුෂ්යයින් විවෘත කරගත් හදවත් සහිතව එක් වූ ඔහුගේ අවමංගල්යය, ඔහු තම ජාතියට සහ ලෝකයට ඇති කළ ගැඹුරු බලපෑමට සාක්ෂියක් විය.
ජොසේ මුජිකා සිහිපත් කිරීම
ජෝසේ මුජිකාගේ ජීවිතය, අව්යාජභාවය, අනුකම්පාව සහ නිහතමානිකම මත පදනම් වූ නායකත්වයට ගැඹුරු වෙනසක් ඇති කළ හැකි බව සාධනය කළේය. වඩාත් සාධාරණ ලෝකයක් නිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කරන ජනතා නායකයින්ට ඔහුගේ ජීවිතයෙන්ම ප්රායෝගික සැලැස්මක් ලබා දී තිබේ.
සැබෑ ධනය පවතින්නේ දේපළවල නොව, අරමුණක් සහ අඛණ්ඩතාවයකින් ජීවත් වූ ජීවිතයක පොහොසත්කම තුළ බව ජොසේ මුජිකා අපට පෙන්වා දී තිබේ.
ජොසේ මුජිකා ලෝක සංවාදයට ලක් කළ දේශපාලන දර්ශකයට වඩාත් සමීප ප්රවේශයක් නිර්මාණය කරගතහැකි අවස්ථාව ලෝක දේශපාලනය තුළ මේ මොහොතවන විට ඇත්තේ අපටය. එය අනුගමනය කළ හැක්කේ අභ්යන්තරිකවම දියුණු පරිකල්පනයක් සහිත, විශාල පෞරුෂයක් සහිත දේශපාලන ශික්ෂණයක් ඇති පුද්ගලයෙකුට පමණි. දැනට අපට පෙනෙන දේ යථාර්ථයක්දැයි තීරණය කිරීමට තවමත් කල් වැඩිය.
ජොසේ මුජිකා පෙන්වූ ප්රවේශයෙන් දේශපාලනයට ඇතුළුවන රටක් මේ සියවසේ මනුෂ්යත්වයේ සිහිනය සැබෑ කරනු ඇති බව පමණක් විශ්වාස කරමු.
