රට බිහිසුණු අර්බුදයක. ආර්ථීකය මුලුමනින්ම බිඳවැටී බංකොලොත්භාවය ප්රකාශ කළ රාජ්යයක් පරිපූරක අයවැයක් ඉදිරිපත් කිරීමට සූදානමිනි. ආහාර සුරක්ෂිතතාවය බිඳ වැටී හාමත් වීමේ අවදානම සහිත රට වගාව සඳහා සූදානම් කරමිනි. රට ගැටගසා ගැනීමට යළිත් අන්තර්කාලීන අයවැයක් සූදානම්ව ඇත. ඒ සඳහා පරිපූරක ඇස්තමේන්තුව පිළිබඳ අදත් පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයකි.
මේ සියලු ව්යසනයන් වෙන රටේ සියලු අත්යාවශ්ය ආහාර ද්රව්ය ඇතුළු භාණ්ඩවල මිල සියයට දෙසීයකින් බදු වැඩි වී ඇත. වැට් බද්ද බනිස්ගෙඩියත් වැදී බනිස් ගෙඩිය රුපියල් සීයක් වීමට නියමිතය. එවැනි පරිසරයක මේ රටේ සාර භූමිය මරා ගොවිතැන විනාශ කරන දුම්කොල වගාව මේ මොහොතේත් ප්රවර්ධනය වී ඇත. දුම්වැටි සඳහා බදු අය කරගැනීම ඉතාම අශිෂ්ට ලෙස මග හරමින් ඇත. බෙහෙත් නැති රටේ ප්රධානම ශ්වසන රෝගය නිර්මාණය කර වසරකට මිනිසුන් 25000ක් මරා දමන දුම්වැටියට සාධාරණ බද්දක් අය කරගැනීම රාජ්යයේ අශිෂ්ට චෞරයින් ඉඩ දෙන්නේ නැත.
මේ ව්යසනය පිළිබඳව ලියැවෙන ලිපිපෙළක පළමුවැන්නය. ආහාර සුරක්ෂිතතාවය විනාශ කරන මරණීය වගාව මේ භූමියට කරන විනාශය ගැන විද්යාත්මක පදනමක් මත පිහිටා අපට කියන්නේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ පාංශු විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය සමන් ධර්මකීර්තිය. මේ අප ඔහු සමග කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකි.
ප්රශ්නය – දුම්කොළ වගාව හේතුවෙන් පසට ඇති වන බලපෑම කුමක්ද? උදාහරණ කිහිපයක් සමඟ ඔබට පැහැදිලි කළ හැකිද..?
පිළිතුර – දුම්කොළ වගා කරන ක්ෂේත්ර නිසි ලෙස කළමනාකරණය නොකළහොත් පාංශු සම්පතට අහිතකර බලපෑම් කිහිපයක් ඇති විය හැකි යි. ඒ අතර එය දිරාපත් වූ සාරවත් පසක් බවට පත් කළ හැකිය.දුම්කොළ යනු නයිට්රජන් P සහ K වැනි පෝෂ්ය පදාර්ථ සඳහා පාංශු කැණීම් කරන භෝගයක්. එය අස්වැන්න ලෙස පැතිර යාමේ දි ක්ෂේත්රයෙන් පාංශු පෝෂක විශාල ප්රමාණයක් ඉවත් කරනවා.
එබැවින් කාබනික හෝ රසායනික පොහොර ලෙස ශාක පෝෂ්ය පදාර්ථ පසට ප්රමාණවත් ලෙස සපයා නොමැති නම්, කාලයත් සමඟ පසෙහි පෝෂක සංචිතය ක්ෂය වී බෝග වගා කිරීම සඳහා පස අඩු සාරවත් බවට පත් කරනවා.
දුම්කොළ සාමාන්යයෙන් වල් පැලෑටි නොමැතිව වගා කරනු ලබන්නේ සම්පත් සඳහා තරඟකාරිත්වය අවම කර නිෂ්පාදනය උපරිම කිරීම සඳහා යි. එබැවින් පාංශු ඛාදනය සඳහා ඉහළම විභවයක් ඇති බෝගයක් ලෙස දුම්කොළ සලකනු ලබනවා. සාරවත් මුදුන් පස ඛාදනය වීමක් ද දක්නට ලැබෙන වා . පස පමණක් නොව ජල සම්පතද අවසාදිත වීම හරහා සාරවත් පසක් රදවා ගැනීම අපහසු වෙනවා.
දුම්කොළ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ අඛණ්ඩ ඒක භෝගයක් . එය නිතර වගා කරන බෝගයක් වන අතර නිතර පළිබෝධ සහ රෝග වලට ගොදුරු වෙනවා . එබැවින් සාමාන්යයෙන් දුම්කොළ වගාවේදී පළිබෝධනාශක (කෘමිනාශක, වල්නාශක, දිලීර නාශක සහ ධූමායන ද්රව්ය) සහ වර්ධන නියාමක විශාල ප්රමාණයක් භාවිතා කරනු දක්නට ලැබෙන වා. ඒවායින් කොටසක් පසෙහි පරිසර පද්ධතියේ ක්රියාකාරිත්වයට තර්ජනයක් වන පරිදි පසෙහි එකතු විය හැකි යි. ඒ අතර ජල දූෂණයට දායක වන ගලා යන ජලය ජල පහරවල් වෙතටදද ගෙන යා හැකියි.
දුම්කොළවල වර්ධනයට ජලය විශාල ප්රමාණයක් අවශ්ය වෙනවා. එබැවින් වියළි පරිසරයක වගා කළ හොත් පසෙහි ජලය අඩු වී ඉඩම් වියළි බවට පත් කළ හැකියි.
දුම්කොළවල වර්ධනයට හා සංවර්ධනය සඳහා ජලය විශාල ප්රමාණයක් ද අවශ්ය වෙනවා. එබැවින් වියළි පරිසරයක වගා කළ හොත් පසෙහි ජලය අඩු වී ඉඩම් වියළි බවට පත් කළ හැකියි.
ප්රශ්නය – දුම්කොළ වගාවන්ට ආසන්නව වගා කරන අනෙකුත් භෝග වලට එය බලපාන්නේද?
පිළිතුර – දුම්කොළ පැලෑටි වල නිකොටින් නම් රසායනිකය තිබෙනවා. ඒවායේ මූල පද්ධතිය හරහා හෝ දුම්කොළ අපද්රව්ය පසට ඇතුළත් කිරීමෙන් පසු පසට මුදා හැරිය හැකිය.. දැඩි ලෙස වගා කරන ලද දුම්කොළ ඉඩම් අසල වර්ධනය වන ඖෂධීය ශාකවල නිකොටින් අංශු අඩංගු වන බවට ඉතාලියේ සිදු කරන ලද පර්යේෂණ සාක්ෂි සපයා තිබෙන වා.
දුම්කොළ වගාව මිනිසුන්ගේ හෝ සතුන්ගේ පෝෂණය සඳහා නියම කර ඇති අනෙකුත් භෝග වලට සමීප නොවිය යුතුය.
ප්රශ්නය – සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල දුම්කොළ සඳහා වන විනාශය අනෙකුත් භෝග හෝ වෘක්ෂලතා තිරසාරත්වයට බලපාන්නේ කෙසේද?
පිළිතුර – බෝගයක් ඉතා ලාභදායී වන විට, මිනිසුන් එවැනි භෝග වගා කිරීම සඳහා ඉඩම් අත්පත් කර ගනිනවා. දුම්කොළ ඉතා ලාභදායී වගාවක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබෙන්නෙ. දුම්කොළ කොළ සරු කිරීම සඳහා ඉන්ධන දැව අවශ්ය වෙනවා ඉඩම් සීමා වූ විට දුම්කොළ වගා කිරීම සඳහා වනාන්තර ආක්රමණය කිරීමටත් දුම්කොළ සැකසීම සඳහා දර ලබා ගැනීමටත් ස්වභාවික දෑ යොදා ගැනීම ට ප්රවණතාවක්ද පවතතිනවා.
දුම්කොළ වගාව ව්යාප්ත වීමත් සමඟ වන විනාශය සිදුවන අන්දමද ලෝකය දැනටමත් සාක්ෂි සහිතව ජනතාව ට දැකගත හැකි වේ තිබෙනවා. එබැවින් දුම්කොළ වගාව ව්යාප්ත කිරීම රටෙහි දැනට පවතින සීමිත රක්ෂිත වනාන්තරවලට තර්ජනයක් වන බව පැහැදිලි යි.
පවතින සීමිත වගා කළ හැකි ඉඩම් වල ආහාර, ආහාර සහ තන්තු වගා කිරීම සඳහා, සැලසුම් සකස් කළ යුතු ය.. දුම්කොළ වගාව ව්යාප්ත කිරීම ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට පමණක් නොව සමස්ත වගාවන් බද තර්ජනයක් විය හැකියි.
ප්රශ්නය – විශේෂයෙන්ම අද ආහාර අනාරක්ෂිත සන්දර්භයක් තුළ, දුම්කොළ වගාව නිවසේ අනෙකුත් ආහාර බෝග වලට බලපාන්නේ කෙසේද?
පිළිතුර – අපට වගා කළ හැකි ඉඩම් ප්රමාණය ඉතාම සීමිත යි. එවැනි ඉඩම් බොහොමයක් දැනටමත් ආහාර බෝග සහ වැවිලි භෝග වගා කිරීම සඳහා යොදාගෙන තිබෙනවා.
රටේ පවතින පොහොර ගොවීන් කෘෂිකර්මාන්තයෙන් ඉවත් වීමට ඉඩ ඇත්තේ එය අඩු ලාභයක් බවට පත්ව ඇති බැවිනි. අපි දැනටමත් රට තුළ ආහාර හිඟයකට මුහුණ දී සිටිනවා. එසේ අතහැර දැමූ ඉඩම් දුම්කොළ වගාවට යොදා ගන්නේ නම් අපට කිසිදා රටේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කළ නොහැකි වනු ඇති. නිසි යෙදවුම් නොමැතිව දුම්කොළ , ශාක පසෙහි පවතින සීමිත පෝෂක ප්රමාණය පවා ක්ෂය කර අපගේ පස ඉතා නිසරු සහ දිරාපත් කරනු ඇත.
රට සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් වී ගොවීන්ට ආහාර බෝග වගා කිරීමට අවශ්ය වූ විට අපට අපේක්ෂිත ඵලදායිතා මට්ටම් ලබා ගැනීමට ද නොහැකි වනු ඇති. දැනට පවතින ආහාර අර්බුදය යම් ප්රමාණයකට හෝ සමනය කිරීම සඳහා වගා සංග්රාමය මේ මොහොතේ ම ආරම්භ කල යූතුයි.
ප්රශ්නය – දුම්කොළවල හරිතාගාර වායු දායකත්වය කුමක්ද ? මෙය දේශගුණික විපර්යාසවලට බලපාන්නේ කෙසේද?
පිළිතුර – මා ආරම්භයේදීම සඳහන් කළ පරිදි, දුම්කොළ වැඩි වශයෙන් වගා කරනු ලබන්නේ අඛණ්ඩ වගා මෙහෙයුම් සහ අධික රසායනික පොහොර යෙදවීම සහිත ඒකල බෝගයක් ලෙසයි. වගා කිරීම සහ යාන්ත්රික වල් නෙලීමේ ක්රියාකාරකම් හේතුවෙන් පස නිතර කැළඹීමට ලක්වනවා. පසෙහි කාබනික ද්රව්ය දිරාපත්වීම වේගවත් කර හරිතාගාර වායුවක් වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුගෝලයට මුදා හරිනවා .
නයිට්රජන් පොහොර අධික ලෙස භාවිතා කිරීම නයිට්රස් ඔක්සයිඩ් වැනි හරිතාගාර වායු විමෝචනයට ප්රධාන දායකත්වයක් සපයනවා. වගාවට අමතරව, දර පිළිස්සීම හේතුවෙන් සුව කිරීමේ ක්රියාවලියේදී කාබන් ඩයොක්සයිඩ් නිකුත් වෙනවා.
ගෝලීය පරිමාණයෙන් සිගරට් වලින් පමණක් විමෝචනය වන දුම් හරිතාගාර වායු තුනක, කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, මීතේන් සහ නයිට්රස් ඔක්සයිඩ් වල සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සපයනවා. ඉඩම් ඵලදායිතාව මත කාබන් පා සටහන් ගණනය කරන විට දුම්කොළ GHG විමෝචනය කරන ඉහළම බෝගවලින් එකක්.
මෙම හරිතාගාර වායු ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමට දායක වන අතර එම නිසා දේශගුණික විපර්යාසවලට දායක වෙනවා. එබැවින් තිරසාර සංවර්ධන ඉලක්ක සපුරාලීමට ඉලක්ක කරන රටවල් දුම්කොළ කර්මාන්තයෙන් සිදුවන පාරිසරික හානිය අවම කිරීමට ක්රියා කළ යුතු බව මේ වනවිට යෝජනා වී තිබෙනවා.
