එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමසාධක බලකායට (MINUSCA) අනුයුක්තව මධ්යම අප්රිකානු ජනරජයේ රාජකාරිවල නිරත ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදා බලඇණිය (Sri Lanka Aviation Unit), අතිශය අවදානම් සහගත සතුරු ප්රහාර මධ්යයේ සුවිශේෂී ජීවිත ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුමක් (CASEVAC) සාර්ථකව නිම කර තිබේ.
2026 ජුනි මස 30 වන දින ක්රියාත්මක වූ මෙම මෙහෙයුම මඟින් ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදා භට පිරිස් සතු විශිෂ්ඨ වෘත්තීය නිපුනත්වය සහ නිර්භීතභාවය ලෝකය හමුවේ යළිත් වරක් ප්රදර්ශනය විය.
සිදධිය පෙළ ගැසනේනේ මෙසේය. මධ්යම අප්රිකානු ජනරජයේ ‘අම් ඩැෆොක්’ (Am Dafok) ප්රදේශයේ සාමසාධක රාජකාරි මුරසංචාරයක නිරතව සිටි සැම්බියානු බලඇණියේ සෙබළුන් ඉලක්ක කරගනිමින් හඳුනානොගත් සන්නද්ධ කණ්ඩායමක් විසින් දරුණු ප්රහාරයක් එල්ල කළේය. මෙම ප්රහාරය හේතුවෙන් සැම්බියානු සෙබළුන්, සිවිල් වැසියන් සහ එරට ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින් ඇතුළු පිරිසක් බරපතළ ලෙස තුවාල ලැබූහ.
තත්ත්වය දරුණු වෙද්දී, තුවාල ලැබූවන් මුදාගැනීම සඳහා ප්රථමයෙන් පකිස්ථාන ගුවන් හමුදා හෙලිකොප්ටර් යානයක් කැඳවීමට උත්සාහ කළද, පවතින අයහපත් කාලගුණය හේතුවෙන් එය අසාර්ථක විය. ඒ අනුව, සාමසාධක බලකායේ ප්රධාන අණදෙන නිලධාරියා (Force Commander) විසින් වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි මෙම භයානක ජීවිත ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදා ඒකකය වෙත පවරනු ලැබීය.
තත්ත්වයේ බරපතළකම වටහාගත් ශ්රී ලංකා බලඇණියේ අණදෙන නිලධාරී ගෲප් කපිතාන් ආසිරි පතිරගේ ඇතුළු කාර්ය මණ්ඩලය, පවතින අයහපත් කාලගුණික තත්ත්වයන්ද නොතකා වහාම ක්රියාත්මක විය. ගෲප් කපිතාන් ආසිරි පතිරගේ ප්රධානත්වයෙන් සහ ෆ්ලයිට් ලෙෆ්ටිනන්ට් දිල්හාෂ් අතපත්තුගේ සහය නියමු දායකත්වයෙන් යුතු ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට අයත් UNO 325P දරන Mi-17 හෙලිකොප්ටර් යානය එදින පෙරවරු 07:30 ට බ්රියා (Bria) ගුවන් තොටුපොළෙන් ගුවන්ගත කෙරිණි.
මෙම කණ්ඩායමට ගුවන් ඉංජිනේරු ලෙස බලපංති සැරයන් හෙට්ටිආරච්චි ටී.එස්, ලෝඩ් මාස්ටර් ලෙස බලපංති සැරයන් මනෝජ් ඒ.ජී.ජී සහ ගුවන් අවිකරුවන් ලෙස කෝප්රල් විජේතුංග ඩබ්.එම්.පී.පී සහ නායක ගුවන් භට අබේසිංහ ජී.ඩී කටයුතු කළහ. යානය තුළ සිටි ගුවන් වෛද්ය ඉවත් කිරීමේ කණ්ඩායමට (AMET) ෆ්ලයිට් ලෙෆ්ටිනන්ට් යාදීෂ රත්නසිරි, බලලත් නිලධාරි ඩී.එම් සුමතිපාල සහ බලපංති සැරයන් කේ.පී.ඩී රුවන්කුමාර යන නිලධාරීහු ඇතුළත් වූහ.
මුලින් අතිරේක සෙබළුන් පිරිසක් රැගෙන යාමට සැලසුම් කර තිබුණද, සටන් පවතින කලාපයේ තත්ත්වය වේගයෙන් දරුණු අතට හැරීම හේතුවෙන්, ප්රධාන අණදෙන නිලධාරියාගේ නියෝගය පරිදි සෘජුවම සටන් බිම වෙත යානය පියාසර කරවීමට නියමුවෝ තීරණය කළහ.
ඒ අනුව, පැය දෙකයි විනාඩි දහයක අඛණ්ඩ පියාසර කාලයකින් පසු, යානය සතුරු ප්රහාර එල්ල වන අතිශය අනතුරුදායක සටන් කලාපයට ළඟා විය. හෙලිකොප්ටර් යානය ගොඩබැස්වීම පවා අතිශයින් අනාරක්ෂිත වූ අතර, සතුරන් කුමන ස්ථානයක සිට ප්රහාර එල්ල කරන්නේද යන්න අවිනිශ්චිතව පැවතිණි. කරුණු එසේ වුවත් තම ජීවිත අවදානම පසෙකලා ක්රියාත්මක වූ ශ්රී ලාංකික ගුවන් නියමුවන්, යානයේ එන්ජිම පණගන්වා තිබියදීම (With engines running) ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ තුවාල ලැබූවන් 14 දෙනෙකු යානයට නංවාගෙන වහාම එම ප්රදේශයෙන් නික්මීමට සමත් වූහ. ගුවන් ගමන පුරාම යානය තුළ සිටි ශ්රී ලාංකික ගුවන් වෛද්ය කණ්ඩායම (AMET), සීමිත ඉඩකඩ සහ වෛද්ය පහසුකම් මධ්යයේ වුවද, තුවාලකරුවන්ගේ ජීවිත ස්ථාවර මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට සටනක නිරත වූහ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමසාධක ගුවන් ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින්, හදිසි මෙහෙයුමකදී තුවාලකරුවන් 14 දෙනෙකු සාර්ථකව මුදාගත් පළමු අවස්ථාව ලෙස මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තා පොත් අතරට එක්වේ.
ස්වකීය ජීවිත ආරක්ෂාවට වඩා මානුෂීය මෙහෙයුමට මුල්තැන දෙමින් ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදා භට පිරිස් දැක්වූ මෙම විශිෂ්ඨ නිර්භීතභාවය සහ වෘත්තීය නිපුනත්වය එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමසාධක බලකායේ ප්රධාන අණදෙන නිලධාරියාගේ (Force Commander) ඉහළම ඇගයීමට ලක්ව ඇත. මෙමඟින් ජාත්යන්තරය හමුවේ ශ්රී ලංකා සන්නද්ධ බලකායන් සතු විශ්වසනීයත්වය සහ කීර්ති නාමය නැවත වරක් ඉහළින්ම තහවුරු වී තිබේ.
