භාෂිකා හීන්දෙණිය –
ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් කොටි ත්රස්තවාදියකුගේ ස්නයිපර් ප්රහාරයකින් මිය ගොස් අදට වසර 18ක් සම්පූර්ණ වී තිබේ. 2005 අගෝස්තු 12 වැනිදා රාත්රියේ කොළඹ 7 ඔහුගේ නිවසේදී ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් ඝාතකයෙකුගේ වෙඩි ප්රහාරයට ලක් විය. මිය යන විට ඔහු 73 හැවිරිදි වියේ පසු විය.
ඔහු කොටි ත්රස්තවාදයට එරෙහිව දැඩිව නැගී සිටි අයෙක් වූ අතර කොටි ත්රස්තවාදීන්ගෙන් එල්ල වන සියලු තර්ජන හමුවේ වුවද එක්සත් ශ්රී ලංකාවක් වෙනුවෙන් කැපවී සිටියේය.
ශ්රී ලංකාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යවරයා ලෙස එල්ටීටීඊ සංවිධානයට එරෙහිව සටන් කිරීමේ කාර්යයට ශ්රී ලංකාවේ සහ විදේශයන්හි කොටි ත්රස්තවාදීන් විසින් සිදු කරන ලද ක්රියා හෙළිදරව් කිරීම සඳහා ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් උනන්දුවෙන් කටයුතු කළේය.
ඔහු කීර්තිමත් ශ්රී ලාංකික නීතීඥයෙක් සහ රාජ්ය නායකයෙක් විය. වර්ෂ 1994 සිට 2001 දක්වා ශ්රී ලංකාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යවරයා ලෙසත්, 2004 අප්රේල් සිට 2005 අගෝස්තු මාසයේදී ඝාතනය වන තුරුත් සේවය කළේය.
කදිරගාමර් කීර්තිමත් විද්වතෙක් ද වූයේය.
ඔහු ද්විතීයික අධ්යාපනය ලැබුවේ මහනුවර ත්රිත්ව විද්යාලයෙනි. ත්රිත්ව විදුහලේ දී, ඔහු 1950 දී විද්යාලයීය පළමු පෙළ ක්රිකට් කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර, විද්යාල මලල ක්රීඩා සහ රග්බි කණ්ඩායම්වලට ද තරග කළේය. ඔහු වාර්ෂික බ්රැඩ්බි පලිහ තරගය සඳහා ක්රීඩා කළේය. විෂය බාහිර විෂය ක්ෂේත්ර සම්බන්ධයෙන් 1950 වසරේ හොඳම ශිෂ්යයාට හිමි ගෞරවනීය රයිඩ් රන් පදක්කම හිමි කරගත්තේය. එම වසරේ ත්රිත්ව විද්යාලයේ ජ්යෙෂ්ඨ ශිෂ්ය නායකයා වූයේ ද ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර්ය.
1950 දී කදිරගාමර් කොළඹ ලංකා විශ්වවිද්යාලයෙන් නීතිය හැදෑරූ අතර ඉන් පසු වර්ෂයේ පේරාදෙණියේ දී නීතිවේදී උපාධිය (LLB) (ගෞරව) ලබාගෙන 1953 දී උපාධිය සම්පූර්ණ කළේය.
ඔහු 1953 ලංකා නීති විද්යාලයේ අධිනීතිඥ අන්තර්මධ්ය විභාගයෙන් පළමු පන්තියේ ඉහළම ශිෂ්යයා විය. 1954 දී ලංකා නීති විද්යාලයේ අධිනීතිඥ අවසාන විභාගයෙන් පළමු පන්තියේ ප්රථම ස්ථානයට පත් ශිෂ්යයා සඳහා ශිෂ්යත්වය දිනාගත් ඔහු සාක්ෂි නීතිය සහ පුද්ගල හා දේපළ නීතිය සඳහා සම්මානයට පාත්ර විය. 1955 දී ඔහු ලංකාවේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ අධිනීතිඥවරයා ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය. ඉන්පසු ඔහු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු නොයෙල් ග්රේටියාන්, පුයිස්නේ විනිසුරුවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම් ලෙස කටයුතු කළේය
ඉන් අනතුරුව ඔහු ඔක්ස්ෆර්ඩ්හි බැලියෝල් විද්යාලයට ශිෂ්යත්වයක් දිනාගත්තේය. ඔක්ස්ෆර්ඩඩ් හි 1956 සිට 1959 දක්වා අධ්යාපනය කදිරගාමර් 1960 දී ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයෙන් ඔහුගේ BLitt උපාධිය ලබා ගත්තේය. ඔහුගේ නිබන්ධනය වූයේ “ඉංග්රීසි සහ රෝමානු-ලන්දේසි නීතියේ දැඩි වගකීම” යන්නයි.
ඔහු පෙර කිසි දිනක ක්රියාකාරී දේශපාලනයේ යෙදී නොසිටියද, දේශපාලන රැලියක්වත් අමතා නොතිබුණද, ඔහු 1994 මහ මැතිවරණය සඳහා පොදු පෙරමුණු ලැයිස්තුවෙන් ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්රීවරයා ලෙස තේරී පත් විය. පොදු පෙරමුණේ ජයග්රහණයෙන් පසු චන්ද්රිකා කුමාරතුංග ජනාධිපතිනියගේ පොදු පෙරමුණු රජයේ විදේශ අමාත්යවරයා ලෙස ඔහු පත්කෙරිණි.
එල්ටීටීඊ සංවිධානය ජාත්යන්තරව තහනම් කිරීමට සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටු කරමින් ඔහු 2001 වසර දක්වා එම ධූරයේ කටයුතු කළේය. එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය පිළිවෙලින් 1997 ඔක්තෝම්බර් 8 සහ 2001 පෙබරවාරි 28 යන දිනවලදී එල්ටීටීඊ සංවිධානය තහනම් කරන ලද අතර එමඟින් එම සංවිධානයට මූලික අරමුදල් ප්රභවයක් අහිමි විය.
විදේශ අමාත්යවරයා ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව තුළ පුළුල් ලෙස ගෞරවාදරයට පාත්ර වූ ඔහු, ඉන්දියානු සාගර කලාපීය සහයෝගිතාව සඳහා වූ ඉන්දියානු සාගර රිම් සංගමයේ (IOR-ARC) උප සභාපති (1997-99) සහ පසුව සභාපති (2003-05) ලෙස තේරී පත් විය. 1998-2001 දී ඔහු දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගීතා සංගමයේ (SAARC) අමාත්ය මණ්ඩලයේ සභාපති විය. 1999 සිට ඔහු රාජ්ය නොවන සංවිධානයක් වන දකුණු ආසියා පදනමේ (SAF) සභාපතිවරයා ද විය.
2001 ආණ්ඩුව පරාජයෙන් පසු ඔහු ජනාධිපති කුමාරතුංගගේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ විශේෂ උපදේශක බවට පත් විය. ඔහු දෙමළ කොටි කැරලිකරුවන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට ගත් උත්සාහයන් විවේචනය කළේය. එසේම රජය සහ දෙමළ කොටි අතර 2002 පෙබරවාරි 22 දින අවසන් කරන ලද සටන් විරාම ගිවිසුම ගැන ඔහුට තිබුණේ විවේචනයකි.
ශ්රී ලංකාවේ ත්රස්තවාදය එරෙහිව ජාත්යන්තරය ජය ගැනීමට ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් සිදු කළ මෙහෙය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරම් ප්රශංසනීයය. එනයින් ශ්රී ලංකවේ එල්ටීටීඊ සංවිධානය පරාජය කිරීම සඳහා කදිරගාමර් දැක්වූ වෙහෙස සදානුස්මරණීයය
