ලලිත් චාමින්ද –
දැනට රට තුළ පවතින ඉන්ධන ගබඩා පහසුකම් ඉතා අවම මට්ටමක පවතින බව සහ එය රටේ අඛණ්ඩ බලශක්ති සැපයුමට අහිතකර ලෙස බලපා හැකි බවට ජාතික විගණන කාර්යාලය මගින් නිකුත්කොට ඇති විගණන වාර්තාවක සඳහන් වේ.
ලංකා ඛනිජතෙල් තොග ගබඩා පර්යන්ත සමාගමට අයත් කොළොන්නාව හා මුතුරාජවෙල පිහිටි ප්රධාන ඉන්ධන ගබඩා ඇතුළුව දිවයින පුරා තොග ගබඩා 14ක් ඉන්ධන ගබඩා කරගැනිමේ කටයුතු හා නිකුත් කිරිමේ කටයුතු සිදුකෙරේ.
මෙකී ගබඩාවල ඉන්ධන ගබඩාකළ හැකි ධාරිතාවය කිලෝ ලිටර් 465,659කි. මින් කොළොන්නාව හා මුතුරාජවෙල පිහිටි ප්රධාන පර්යන්ත දෙක තුළ සමස්ත ගබඩා ධාරිතාවයෙන් සියයට 86කට වැඩි ප්රමාණයක් ඇතුළත් වේ.
දැනට ඇති ඉන්ධන ගබඩා පුර්ණව උපයෝජනය කළ විට වුවද ඩිසල් සඳහා දින 27ක්, පෙට්රල් සදහා දින 24ක්, භුමිතෙල් සදහා දින 29ක් හා ගුවන් යානා ඉන්ධන සඳහා දින 40ක අවශ්යතාවයක් බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
මෙම තත්වයද උපරිම වශයෙන් භාවිතය සඳහා ආනයනය කරනු ලබන අවස්ථාවේ දි සියලුම ටැංකි පුර්ණ වශයෙන් පුරවා තැබිය යුතුය. මෙවැනි තත්වයක් ප්රායෝගිකව දැකිය නොහැකි බවද විගණන වාර්තවේ සඳහන් වේ.
හදිසි අවශ්යතාවයකදි භාවිතය සඳහා රටතුළ පවතින ඉන්ධන ප්රමාණය සාපේක්ෂව ඉතා කෙටිකාලයකට රටේ අවශ්යතාවය සඳහා පමණක් බවට නිරික්ෂණය වු බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
දෛනික ඉන්ධන ඉල්ලුම ක්රමිකව වැඩිවන බවට නිරික්ෂණය කොට ඇත. 2026 වර්ෂය වනවිට රට තුළ දැනට භාවිතයේ පවතින ඉන්ධන ගබඩා ප්රමාණය වෙනස්නොවි පැවතියහොත් ඉන්ධන ගබඩා ප්රමාණවත් වනුයේ ඩීසල් සදහා දින 21ක්, පෙට්රල් සඳහා දින 21ක් ගුවන් යානා ඉන්ධන සඳහා දින 27ක් සහ භුමිතෙල් සදහා දින 23ක් පමණක් බවද විගණන වාර්තවේ සදහන් වේ.
2018 වර්ෂය පාදක වර්ෂය සලකා බැලිමේ දි 2019 වර්ෂයේ නැවක් පැමිණෙන අවස්ථාවේ දි පවතින ඩිසල්වල සාමාන්ය තොගය දින 18කට සිමා වි තිබුණි. එහි අවම තත්වයකදි තව දින 12 ක කාලයක් නැවක් ප්රමාද වි නම් රටතුළ සමස්ත ඩිසල් සැපයුම බිද වැටෙනු ඇති බවද විගණනය මගින් අනාවරනය කොට ඇත.
දෛනික ඉන්ධන ඉල්ලුම ක්රමිකව වැඩිවෙමින් පවතින අතර එයට සාපේක්ෂව ගබඩා ධාරිතාවය වැඩි නොකළහොත් ඇස්තමේන්තු කොට ඇති සාමාන්ය ඉල්ලුම පදනම්ව 2026 වර්ෂය වන විට ඩිසල් නැවක් පැමිණෙන විට පවතින තොගය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 14කට පමණි. මෙහි අවම තත්වය සැලකිමේ දි එය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 09කට පමණි. ඒ අනුව ඩිසල් නැවක් ප්රමාද වුවහොත් රටතුළ පවතින ඩිසල් තොග දින 09කින් පුර්ණ වශයෙන් අවසන් වන බව නිරික්ෂණය වන බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
එමෙන්ම පෙට්රල් සදහාද දැනට පවතින ගබඩා ධාරිතාවය වැඩි නොකළහොත් පුරෝකථනය කළ තොරතුරු පදනම්ව 2026 වර්ෂය වනවිට පෙට්රල් නැවක් පැමිණෙන අවස්ථාවේ දි පවතින පෙට්රල් තොගය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 11කට බව විගණන වාර්තවේ සදහන් වේ. අවම තත්වය හා සැලකිමේ දි එය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 06කට පමණි. මෙකි පුරෝකථනයන්ට අනුව2026 වර්ෂය වනවිට නැවක් පැමිණෙන අවස්ථාවේ දි පවතින ගුවන් යානා තෙල් හා භුමිතෙල් තොගය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 10ක රටේ අවශ්යතාවය සඳහා පමණක් බවද විගණනය මගින් නිරික්ෂණය කොට ඇත. අවම තත්වය සැලකිමේ දි එය ප්රමාණවත් වනුයේ දින 05ක් සදහා පමණි.
ඉහත තොරතුරු අනුව රට තුළ ප්රධාන ඛනිජතෙල් නිෂ්පාදනය සඳහා ඇති ගබඩා ධාරිතාවය රටේ ඉන්ධන ඉල්ලුම සමග සැසදිමේ දි අතිශය අවදානම් තත්වයක පවතින බව නිරික්ෂණය වන බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
තෙල් නැවක් ප්රමාදවිම හෝ ප්රමාණවත් කාලයක් සදහා තෙල් ගබඩා කිරිමට අවශ්ය පහසුකම් රටතුළ නොමැතිවිම නිසා රටේම ආර්ථික ක්රියාකාරිත්වය හා ඇනහිටිමට හා සාමාන්ය ජනජිවිත බිදවැටිමට හේතුවිය හැකි බවටද විගණන වාර්තාව මගින් ලබාදි ඇති නිරික්ෂණවල සදහන් වේ.
දැනට පවතින තෙල් ටැංකි ද කාලීනව නඩත්තු කළ යුතුවේ. ඇතැම් අවස්ථාවලදී කාර්මික හා වෙනත් දෝෂ හේතුවෙන් යම් ඉන්ධන ටැංකි සංඛ්යාවක් භාවිතාකළ නොහැකි අවස්ථාද නිරික්ෂණය වු බවද විගණන වාර්තාවේ සඳහන් වේ. ඒ අනුව යම්කිසි ඉන්ධන ටැංකි ප්රමාණයක් භාවිතා කිරිමට නොහැකි තත්වයක් ඇතිවුවහොත් එය සමස්ත රටේ තෙල් සැපයුමට ඉතා අහිතකර ලෙස බලපා හැකි බවද විගණනය මගින් අනාවරණය කොට ඇත.
ප්රමාද ගාස්තු –
එමෙන්ම මෙට්රික් ටොන් 40000ක ධාරිතාවයකින් යුතු ඛනිජ තෙල් නැවක් ගොඩබැම සදහා අදාළ නැව සමග එකඟවන කාලසිමාව පැය 96කි. එහෙත් නල පද්ධතියේ හා ගබඩා පද්ධතියේ දුර්වලතා හේතුවෙන් වාර්තමානයේ තෙල් නැව් වලින් තෙල් ගොඩබැමේ කාලසිමාව පැය 120 168ක් පමණ ගතවේ. මෙම තත්වය නිසා ඛනිජතෙල් නිතිගත සංස්ථාවට ඒ වෙනුවෙන් වු ප්රමාද ගාස්තු ගෙවිමට සිදුවි ඇත. ඉකුත් වර්ෂ 05ට අදාලව ප්රමාද ගාස්තුව රුපියල් මිලියන 488ක් වි තිබු බවද විගණන වාර්තාවේ සදහන් වේ.
රටේ අනාගත ඉන්ධන අවශ්යතාවය පිළිබඳ විධිමත් අධ්යයනයක් සිදුකර එම අවශ්යතාවයට ගැලපෙන ආකාරයට ඉන්ධන ගබඩාධාරිතාවය ඉහළ නැංවිය යුතු බවට මෙම විගණනය මගින් නිර්දේශකොට ඇත.
ත්රිකුණාමලය ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති ඉන්ධන ගබඩා සංකිරණය නෛතික නිරවුල්භාවයකින් යුතුව අවශ්ය ප්රතිසංස්කරණය කොට ප්රයෝජනයට ගතයුතු බවට විගණනය මගින් නිර්දේශකොට ඇත.
ත්රිකුණාමලය ආශ්රිතව පිහිටා ඇති තෙල් ටැංකි සංකිරණය රටේ ඛනිජතෙල් සම්පාදන ක්රියාවලියට පහසුවෙන් උපයෝගි කරගත හැකිය. එහෙත් මේ දක්වා මෙකි තෙල් ටැංකි සංකිරණය සක්රිය ලෙස උපයෝජනය කරගැනීමට මේ දක්වා අපොහොසත් වි ඇත.
