ඉඳුනිල් කහටපිටිය –
අප ඉන්නේ හරිම ආතල් රටකය. මේ වනවිට අපේ ගම්වල ඇතැමෙක් 2024 ඔබ හෙන ගැම්මෙන් සමරන්නට සූදානම් ය. මේ ලියන මොහොත වනවිටත් තැනින් තැන රතිඤ්ඤා හඬ ඇසෙන්නේය. ගෙදර උන්ට කන්නටික දෙන්න බැරි මිනිස්සු සල්ලිවලට රතිඤ්ඤා අරන් වෙඩි පත්තුකරගෙන සැණකෙළි කරන රටක් ගැන අපට අහන්න ලැබෙන්නේ විරලවය. ඒ රටේ පුරවැසියන් ලෙස බලනවිට අප හෙනම ආතල් මිනිස්සුය.
ඒත් මේ පුංචි කතාව කියවීම වැදගත් බැවින් මේ බව ලියා තබන්නට හිතුනේ බලන එකෙකුට බලා ගන්නටය.
හෙටින් (01) උදාවන අලුත් අවුරුද්ද කිසිසේත්ම පහසු එකක් වන්නේ නැත. අපි හැමෝම බත් පත වෙනුවෙන් මරාගන්නා තිරිසනුන් මට්ටමට පත් කරන ආර්ථික දරිද්රතාවයකට තව ටික වෙලාවකින් උදාවන 2024 අලුත් අවුරුද්දේ දී මුහුණ දීමට නියමිතය.
ජීවිතය මේ තරමින් හෝ ගැටගසා ගැනීමට පුංචි ඉඩක් දුන්, මෙතෙක් වැට් අය නොකළ භාණ්ඩ හා සේවා 97ක් මත සියයට 18ක වැට් බද්දක් අය කිරීමට නියමිතය. ඉතාම පහළම මට්ටමින් සැලකුවහොත් අඩුම තරමින් ජීවන වියදම හතරෙන් එකක ප්රාමණයකට වැඩිවීමට නියමිතව තිබේ.
ගෑස් සිලින්ඩරයක මිල වැඩි වනු ඇත. LP ගෑස් වැට් බද්දට යටත්ය. ප්රවාහන විදයම් වැඩිවනු ඇත. ඒ අනුව සමස්ථ පිරිවැය යළිත් අප මත පැටවෙනු ඇත. පෙට්රල් සහ ඩීසල් ද නව වැට් බද්දට යටත්ව තිබේ. අද රාත්රියේ දී ඉන්ධන මිල සංශෝධනය වනු ඇත. ජනවාරි පළවෙනිදා ලබනු ඇත්තේ ඒ සැපම පණිවිඩය සමගිනි.
ජංගම දුරකථනය සිහිනයක් තරම් දුරට යන ලකුණු පහළ වෙමින් ඇත. සියලු ජංගම දුරකථන සඳහා වැට් බද්ද පැනවේ. මේ වනවිට ජංගම දුරකථනයක මිල සමස්ථ පිරිවැය එක්කොට සියයට 35කින් ගණන් නන්වා ඇත.
එමෙන්ම සන්නිවේදන සේවා මතද වැට් පැනවේ. අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා සඳහාවන ඩේටා ගාස්තු වැඩි වීමට නියමිතය. දුරකථන ජාල සේවා බොහොමයක් සිය බදු ඉහළ නංවා ඇති බව දැනුම් දී තිබේ. වෛද්ය තාක්ෂණික උපකරණ, ඖෂධ නිෂ්පාදනය කරන යන්ත්රසූත්ර සහ ගිලන් රථ ආනයනය සඳහාත් වැට් බද්ද පැනවෙයි. ඖෂධ මෙන්ම වෛද්ය සේවා සඳහා ද පැනවෙන මිල වැඩිවීම් බලාපොරොත්තු විය යුතුව තිබේ.
රසායනික පොහොර හා කෘෂිකාර්මික යන්ත්රෝපකරණද වැට් බද්දට යටත් වේ. බත් පතටත් එම බලපෑම ඍජුව දැනෙනු ඇත.
සූර්ය පැනල, ගෘහස්ථ සූර්ය බල පද්ධති සඳහා ද වැට් බද්ද පැනවේ. පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සඳහා දුන් නරිවාදම් රෙදි පල්ලෙන් බේරීමට නියමිතය.
රටේ නිශ්පාදනය කරන බිත්තරේටත් වැට් වැදෙනු ඇත. ගෙදර පොඩි එකාට ලාබයට දිය හැකි එකම ප්රෝටින ආහාරයටත් කෙළවීමට නියමිතය. දේශීයව නිශ්පාදනය කරන දියර කිරි මතත් වැට් බද්ද පැනවේ. දේශීය සීනි ටිකටත් වැට් වදී. පොල්තෙලුත් වැට් බද්දට යටත්ය. කොප්පරා ටිකටත්, තේ කුඩු ටිකට, වැට් පැනවේ. දේශීය ධාන්ය වර්ග යොදාගනිමින් නිෂ්පාදනය කරන යහපෝෂ, සමපෝෂ වැනි අධිපෝෂිත යැයි පැවසෙන ආහාර මතද වැට් බලපවැත්වෙයි.
ලබන අවුරුද්දේ කෑම ටික කන්න වෙන ආකාරය සම්බන්ධව සැලසුම් කරගැනීම වැදගත්ය.
දේශීයව නිෂ්පාදනය කරන , මෘදුකාංග, ස්වර්ණාභරණ, රබර්, පාවහන් නිෂ්පාදනයට යොදාගන්නා නිමකරන ලද සම්භාණ්ඩ වැට් වලට යටත්ය.
මිනිස්සුනගේ විනෝදාස්වාදයට සහ කලාවටත් වැට් ගසා ඇත. චිත්ර ශිල්පියෙක් සවකීය නිර්මාණයක් අලෙවි කරන විට ඒ මත ද වැට් පැනවේ. චිත්රපට බෙදාහැරීම, ප්රදර්ශනය සහ නිෂ්පාදනයේදී රසායනාගාර පහසුකම් සඳහාද වැට් බද්ද පනවා තිබේ.
රට ගොඩ දාන්න හදන ප්රධානම ආර්ථික ප්රවේශය සංචාරක කර්මාන්තය බව කියැවිනි. නමුත් මෙරටට සංචාරකයන් ගෙන්වීමේදී ලබාදෙන සේවා සඳහා එම සංචාරක ආයතනවලින් වැට් බදු අයකෙරේ.
රජය ලබාගෙන ඇති ණයවල පොලී ගෙවීම සඳහා මේ රටේ සිවු දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක් හෙට සිට රුපියල් තිස් අට දහස් හත්සිය පනස් හතක මාසික වැයක් දැරිය යුතු බව පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය වසන්ත අතුකෝරාළ කීවේය. එය පෙර වසරට සාපේක්ෂව සියයට හතලිහක වර්ධනයක් බව ඔහු පෙන්වා දුනනේය.
මේ වර්ෂයේ දි රජය උපයන ආදායමෙන් සියයට 65ක් වෙන් කළ යුත්තේ ලබා ගත් ණයවල පොලී ගෙවීම සඳහාය. එය රජයේ මුලු බදු ආදායමෙන් සියයට 70කි.
ඉතින් අපි රතිඤ්ඤා පත්තු කළ යුත්තේ මේ බදු ගෙවීමේ ප්රීතිය වෙනුවෙන් නම් රතිඤ්ඤා පත්තු කර මදිය. පත්තු කරගත යුත්තේ හොඳට සද්දයට ඇහෙන බෝම්බය.
