උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල –
-
ට්රම්ප් සහ නෙතන්යාහූ වැනි මිනිසුන් එක් පැයකට අභ්යාවකාශයට යවා ගෙන්වා ගත හැකි නම්…
2026 අප්රේල් මස 10 වන දින පැසිෆික් සාගරයට සාර්ථකව පතිත වීමෙන් දින දෙකකට පසු, මානව ඉතිහාසයේ අතිශය තීරණාත්මක මෙහෙයුමක් නිමා කළ ගගනගාමීන් සිව්දෙනා හූස්ටන් නුවරදී මාධ්ය හමුවකට එක් වූහ.
ආටෙමිස් II මෙහෙයුමේ අණදෙන නිලධාරී රීඩ් වයිස්මන්, නියමුවා වන වික්ටර් ග්ලෝවර්, මෙහෙයුම් විශේෂඥ ක්රිස්ටිනා කොක් සහ කැනේඩියානු අභ්යවකාශ ඒජන්සියේ ජෙරමි හැන්සන් එම අවස්ථාවට එක්ව සිටියහ. දින 10ක් පුරා ඇපලෝ යුගයෙන් පසු මිනිසෙකු ගමන් නොකළ තරම් ඈත අභ්යවකාශයේ සැරිසරා පැමිණි මොවුන්, එහිදී කතා කළේ රොකට් තාක්ෂණය, කක්ෂගත වීම් හෝ සඳේ භූ විද්යාව ගැන පමණක්ම නොවේ. ඔවුන් තම හදවතින්ම ගලා ආ, අතිශය පෞද්ගලික සහ අවංක හැඟීම් සමුදායක් ලෝකය හමුවේ තැබූහ.
එනම්, පෘථිවිය මත ජීවත් වන මිනිසෙකු වීම මොනතරම් මහා භාග්යයක්ද යන්න සහ අපේ පෘථිවිය මොනතරම් කුඩා, බිඳෙනසුලු මෙන්ම වටිනා තැනක්ද යන්නය.
සැතපුම් 200,000කට වඩා ඈතින් පිහිටි ගැඹුරු අභ්යවකාශයේ සිට බලන විට පෘථිවිය අප දිනපතා දකින ශක්තිමත්, විශාල ලෝකය ලෙස පෙනෙන්නේ නැත. අභ්යාවකාශගාමීන් එය දකින්නේ නිමක් නැති අඳුරු අභ්යවකාශය මැද තනිවම පාවෙන, අතිශය සියුම්, නිල් සහ සුදු වර්ණයෙන් යුතු කුඩා කිරිගරුඬ බෝලයක් ලෙසිනි. ඒ දසුන ඔවුන්ගේ ජීවිත දැක්ම සදහටම වෙනස් කිරීමට සමත් වී තිබිණි.
“මහා අන්ධකාරයක පාවෙන කුඩා ජීවිත බෝට්ටුව” – රීඩ් වයිස්මන්
අතිශය හැඟීම්බර ස්වරයකින් අදහස් දැක්වූ අණදෙන නිලධාරී රීඩ් වයිස්මන් පෘථිවිය දුටු ආකාරය විස්තර කළේ මෙලෙසිනි:
“ඔබ පෘථිවියෙන් එතරම් ඈතකට ගිය විට, එය විශාල හෝ බලවත් දෙයක් ලෙස පෙනෙන්නේ නැහැ. එය පෙනෙන්නේ ඇදහිය නොහැකි තරම් කුඩා සහ ඉක්මනින් බිඳී යා හැකි දෙයක් ලෙසයි. හරියට මහා අඳුරු සාගරයක පාවෙන ඉතා කුඩා ජීවිත බෝට්ටුවක් වගෙයි.
” සඳ අසල සිට බලද්දී පෙනෙන්නේ මුළු විශ්වයේම ඇති අතිශය අසරණම දෙය පෘථිවිය බවයි. ඒ කුඩා නිල් තිත වටා ඇත්තේ මරණය වැනි නිහඬ, කිසිදු හුස්මක් නැති හිස් අන්ධකාරයක් පමණයි. පෘථිවිය කියන්නේ ඒ මහා අන්ධකාරයේ දැල්වුණු එකම පහනයි. එතැනදී මට හිතුණේ අපි රටවල්, ජාතීන් හෝ පන්ති විදිහට බෙදී කරන සටන් මොනතරම් විහිළුවක්ද කියලයි. අපි හැමෝම ඉන්නේ එකම කුඩා බෝට්ටුවකයි. ඒ බෝට්ටුවට හානියක් වුණොත් අපිට යන්න වෙන තැනක් මේ විශ්වයේ කොහේවත් නැහැ.”
ඒ අවස්ථාවේ දී මේ පෘථිවියේ ජීවත් වන මිනිසුන් වීමට ලැබීම අප මොනතරම් වාසනාවන්තද යන්න ඔබේ ඇටමිදුළුවලටම දැනෙන්න ගන්නවා. අපට ආශ්වාස කරන්න වාතය තිබෙනවා, බොන්න වතුර තිබෙනවා, හිටගන්න පොළොවක් තිබෙනවා. මේ දේවල් කිසිසේත්ම සුළුවෙන් තැකිය යුතු දේවල් නොවන බවත්, මෙය විශ්වයේ ඇති උතුම්ම ආශිර්වාදය බවත් එතැනදී වැටහෙනවා.”
“වායුගෝලය යනු ජීවයේ රහසයි” – ක්රිස්ටිනා කොක්
මීට පෙර ජාත්යන්තර අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයේ දින 328ක් ගත කර ඇති ක්රිස්ටිනා කොක්, මෙම මෙහෙයුමෙන් ලද අත්දැකීම ඊටත් වඩා ගැඹුරු ලෙස විස්තර කළාය.
“චන්ද්රයාගේ පිටුපස සිට බලන විට, අපේ මව් පෘථිවිය පෙනුණේ මගේ හුස්ම පවා නතර කරන තරම් බිඳෙනසුලු ස්වරූපයකින්.
සඳ වටා ඇති අඳුරු අහසින් පෘථිවිය මතුවන විට, එය වටා ඇති වායුගෝලය හරියට සිල්ක් රෙදි කැබැල්ලක් වගේ සියුම්ව දිදුලනවා. එතැනදී මට තේරුණේ අපේ මුළු ජීවිතයම තීරණය වෙන්නේ ඔය තුනී වාතය ස්ථරය මත බවයි. පෘථිවියේ ජීවත් වන විට අපිට මේ වාතය පේන්නේ නැහැ, දැනෙන්නේ නැහැ. නමුත් අභ්යවකාශයේ සිට බලද්දී අපේ මුළු පැවැත්මම රඳා පවතින ඒ වායුගෝලයේ ඇති අතිශය සූක්ෂ්ම බව දැක මට බියක් දැනුණා.
මෙම ගමන මට ජීවිතය කුමක් ද කියලා හොඳින්ම වටහා දුන්නා. අප සියලු දෙනාම ගමන් කරන්නේ මේ කුඩා, බිඳෙනසුලු ලෝකය තුළයි. ඇත්ත එයයි.
පෘථිවිය දෙස එලෙස බැලූ විට අප පෘථිවිවාසීන් වීම මොනතරම් ආශිර්වාදයක්ද කියා මට වැටහුණා. එය හුදෙක් වාසස්ථානයක් පමණක් නොවෙයි, එය අපව සෑම තත්පරයකදීම ආරක්ෂා කරන මහා ප්රාතිහාර්යයක්.”
“එකම අස්ථාවර ගමනක හවුල්කරුවෝ” – වික්ටර් ග්ලෝවර්
නියමු වික්ටර් ග්ලෝවර් තම අදහස් දැක්වූයේ සරල නමුත් ප්රබල වචන වලිනි.
“අපි මිනිස්සු විදිහට හරිම වාසනාවන්තයි. සූර්යයාගෙන් ලැබෙන උණුසුම, පොළොවෙන් ලැබෙන ආහාර සහ වාතයෙන් පිරුණු අහසක් යට අපි හැමදාම උදේට අවදි වෙනවා. “
“නමුත් අභ්යවකාශයේ සිට බලන විට පෙනෙන ඇත්ත කතාව වෙනස්. පෘථිවිය කියන්නේ විශ්වයේ තිබෙන ඉතාම කුඩා තිතක් පමණයි. එය ඉතා පහසුවෙන් විනාශ වෙන්න පුළුවන්. අපේ මුළු ගමනම මේ ජීවිතයේ ඇති අස්ථාවර බව සිහිපත් කර දුන් පාඩමක් බඳුයි.”
“දින දහයක් පුරා අපේ නිවස වුණේ ලෝහයෙන් තැනූ කුඩා පෙට්ටියක් වැනි යානයයි. පෘථිවිය අභ්යවකාශයේ කුඩාවට පෙනෙන ආකාරය සමඟ සසඳන විට ඒ ලෝහ පෙට්ටිය පවා විශාල බවක් දැනුණා. අපි හැමෝම යන්නේ එකම අස්ථාවර ගමනක්. අපට ඇති එකම නිවස මේ පෘථිවියයි. එය අප මීට වඩා හොඳින් රැකබලා ගත යුතුයි.”
“සඳේ නිහඬතාවය සහ පෘථිවියේ හඬ” – ජෙරමි හැන්සන්
සඳ වටා ගමන් කළ ප්රථම කැනේඩියානු ජාතිකයා වූ ජෙරමි හැන්සන්, මෙහෙයුම අතරතුර විඳි නිහඬ මොහොතක් ගැන මෙලෙස පැවසීය.
” සඳේ අඳුරු පැත්තට ගිය අප චන්ද්රයාට මුවා වී පෘථිවිය සමඟ සියලු සබඳතා බිඳී ගිය මොහොතක් ගත කළා. මට විශාල තනිකමක් දැනුණා. එහි තිබුණේ අපේ හුස්ම ගන්නා ශබ්දය පමණයි. ඒ අඳුරේ සිටියදී පෘථිවියේ සිටින සෑම පුද්ගලයෙකුම කොතරම් වාසනාවන්තදැයි මට සිතුණා. පෘථිවියේ සිටින විට අපට හැමතිස්සෙම ශබ්ද ඇහෙනවා. සුළඟේ හඬ, කුරුල්ලන්ගේ හඬ, මිනිසුන්ගේ කතාබහ. නමුත් අභ්යවකාශයේ ඇත්තේ බිහිසුණු නිශ්ශබ්දතාවයක්. ඒ නිශ්ශබ්දතාවය ඇතුළේ මම පෘථිවිය දෙස බලා මෙසේ සිතුවා:
‘අපිට හමුවී ඇති මේ වර්ණවත්, ශබ්ද සහිත ලෝකය මොනතරම් විශාල ත්යාගයක්ද?’ එතැනදී වැටහෙනවා අපේ මුළු පැවැත්මම කෙතරම් සියුම් දායාදයක්ද කියන දෙය. පෘථිවිය කියන්නේ හුදෙක් පස් ගොඩක් නොවෙයි, එය ජීවයේ සංගීතයයි. ඒ සංගීතය බිඳී නොයන ලෙස ආරක්ෂා කරගැනීම අපේ වගකීමක්.”
මනුෂ්යත්වයේ නිහතමානී පාඩම
මෙම මුළු ගමනම නිහතමානීකම සහ කෘතඥතාව පිළිබඳ පාඩමක් බව ගගනගාමීහු පැවසූහ. පෘථිවියට නැවත ඇතුළු වීමේදී ශබ්දයේ වේගය මෙන් 33 ගුණයක වේගයකින් වායුගෝලය හරහා ගිනිබෝලයක් මෙන් ඇදී එද්දී, අපව ආරක්ෂා කරන වාතයේ ඇති තුනී බව තමන්ට දැනුන ආකාරය ඔවුහු ලෝකයට කීහ.
“ඒ අග්නිමය නැවත පැමිණීම අපට ප්රබල මතක් කිරීමක් වුණා. එක වැරදි පියවරක් තිබුණා නම් ඒ අධික තාපය අපව අළු කර දමන්නට තිබුණා. පෘථිවියට ආ පසු ගන්නා සෑම ආරක්ෂිත හුස්මක්ම අප දැන් අගය කරනවා,” යැයි රීඩ් වයිස්මන් පැවසීය.
සඳ වටා ගමන් කරද්දී ඔවුන් සඳේ පිටුපස ඇති ආවාටවලින් පිරුණු, වාතය හෝ ජලය හෝ ජීවයක් නැති නිහඬ ලෝකය දුටූහ. ඒ පාළු බව නිසා පෘථිවියේ සුන්දරත්වය තව තවත් තීව්ර ලෙස ඔවුන්ට දැනෙන්නට විය. ක්රිස්ටිනා කොක් එය මෙසේ විස්තර කළාය:
“සඳ අතිවිශිෂ්ටයි, නමුත් එය මළානිකයි, නිහඬයි. නැවත හැරී අපේ නිල් පැහැති කුඩා ග්රහලෝකය දකින විට මට දැනුණේ ජීවයට පිපෙන්නට පුළුවන් විශ්වයේ ඇති එකම තැනට නැවත පැමිණියා වගෙයි. මේ මෙහෙයුමේ සැබෑ මායාව සඳට ළඟා වීම පමණක් නොවේ, පෘථිවිය මොනතරම් දුර්ලභ සහ පුදුමාකාර තැනක්ද යන්න වටහා ගැනීමයි.”
මාධ්ය හමුව පුරාම මේ ගගනගාමීන් සිව්දෙනා සිටියේ ඉතා සමීපවය. විටෙක සිනාසෙමින්, විටෙක දෑසේ කඳුළු පිසදමමින් ඔවුන් පැවසුවේ මේ මෙහෙයුම තමන්ව එකම පවුලක් බවට පත් කළ බවයි.
එපමණක් නොව, පෘථිවියේ සිටින සෑම මනුෂ්යයෙකු කෙරෙහිම ඔවුන් තුළ දැඩි ආදරයක් ඇති වී තිබේ. වික්ටර් ග්ලෝවර් පැවසූ පරිදි, “අභ්යවකාශයේ සිට බලන විට දේශසීමා පෙනෙන්නේ නැත. ඇත්තේ එකම එක බිඳෙනසුලු නිවසක් පමණි. අප පෘථිවිය නම් මේ කුඩා අභ්යවකාශ යානයේ එකම කාර්ය මණ්ඩලයයි.”
දැන් අප වැටහෙන දෙයක් තිබේ. ආටෙමිස් II යනු හුදෙක් සඳට යාමට පෙර සිදු කළ පරීක්ෂණ පියාසර කිරීමක්ම නොවේ. එය මුළු මහත් මිනිස් සංහතියටම ලබා දුන් ප්රබල පණිවිඩයකි. අපේ පෘථිවිය කුඩාය, අපේ ජීවිත අස්ථාවරය, නමුත් අපේ නිවස බලාපොරොත්තුවෙන් සහ ආශ්චර්යයෙන් පිරී ඇත. හූස්ටන්හිදී ඔවුන් තම පවුල් වැළඳ ගනිද්දී ලෝකයට දුන් පණිවිඩය සරලයි:
“පෘථිවිය දෙස අලුත් දෑසකින් බලන්න. සෑම දිනක්ම අගය කරන්න. තරු අතරින් අපව රැගෙන යන මේ නිල් පැහැති ජීවිත බෝට්ටුව ආරක්ෂා කරන්න. මන්ද, විශ්වයේ ඈතක සිට බලන විට පෙනෙන සැබෑ සත්යය නම්, මේ සුන්දර, බිඳෙනසුලු ලෝකය මත අප සියල්ලන්ම එකට සිටීමට ලැබීම තරම් වාසනාවක් තවත් නැති බවයි.”
මේ මනුෂ්යයින්ගේ කතා අසා අවසන් වන විට සිතුනු දෙයක් ලියා තබා මේ කෙටි සටහන නවත්වමි.
අනේ ට්රම්ප් සහ නෙතන්යාහූ වැනි මිනිසුන් කුමක් හෝ යානයක දමා එක් දිනකට අභ්යාවකාශයට යැවිය හැකි නම්….
