ශ්රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය වෙළඳපොළ තුළ පවතින විශ්වාසය බිඳවැටීම හේතුවෙන් සමස්ත මූල්ය පද්ධතියම දැඩි අර්බුදකාරී මෙන්ම අවිනිශ්චිත “විෂම චක්රයකට” ගොදුරු වෙමින් පවතින බව සමගි ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා අනතුරු අඟවයි. වත්මන් වෙළඳපොළ තත්ත්වය පිළිබඳව විශේෂ ප්රකාශයක් කරමින් ඔහු මේ බව පෙන්වා දී තිබේ.
අද (21) ලංකා බැංකුවේ ඇමෙරිකානු ඩොලරයක විකුණුම් මිල රුපියල් 354ක් දක්වා ඉහළ යාම, දේශීය මුදල් ඒකකය ශීඝ්රයෙන් අවප්රමාණය වීම සහ විදේශ විනිමය වෙළඳපොළ මත එල්ල වී ඇති දැඩි පීඩනය මනාව පිළිබිඹු කරන සාක්ෂියක් බව ද ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා පෙන්වා දෙයි.
ඔහු අවධාරණය කරන්නේ වත්මන් ගැටලුව හුදෙක් ආර්ථිකමය කාරණාවක් පමණක් නොව ව්යුහාත්මක අර්බුදයක් ද වන බවය. දේශපාලනමය වශයෙන් ලබාදෙන පොරොන්දු හෝ සහතික කිරීම් මත මූල්ය වෙළඳපොළවල් ක්රියාත්මක නොවන බවත්, ඒවා මූලිකවම තීරණය වන්නේ “විශ්වාසය” මත පමණක් බවත් ඔහු තර්ක කරයි. “වෙළඳපොළවල් ක්රියාත්මක වෙන්නේ විශ්වාසය මතයි. යම් හෙයකින් වෙළඳපොළ කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය බිඳ වැටුණොත්, මුළු වෙළඳපොළ පද්ධතියම කඩා වැටෙනවා,” යැයි පවසන මන්ත්රීවරයා, වත්මන් විදේශ විනිමය සහ රුපියල් වෙළඳපොළ ද්විත්වයම මෙලෙස විශ්වාසය පළුදු වීමේ දැඩි බලපෑමට ලක්ව ඇති බව ප්රකාශ කරයි.
කිසිදු ලෙසකින් රට අගාධයට යාමට ඉඩ නොතබන බවට රජය පාර්ශවයෙන් ප්රකාශ වුවද, ආයෝජකයින්ගේ මනෝභාවයන් ස්ථාවර කිරීමට හෝ ඔවුන් තුළ විශ්වාසය ගොඩනැඟීමට එවැනි දේශපාලන ප්රකාශ පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බව ද ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා සඳහන් කරයි. ආයෝජකයින් සහ වෙළඳපොළ පාර්ශවකරුවන් බලාපොරොත්තු වන්නේ දේශපාලන පණිවිඩ නොව, විනිවිදභාවයකින් යුත් පැහැදිලි ආර්ථික සංඥාවන් බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
වෙළඳපොළ හැසිරීම් රටාව තුළ නිර්මාණය වී ඇති “විෂම චක්රය” පිළිබඳව තවදුරටත් පැහැදිලි කරන මන්ත්රීවරයා, රුපියල තවදුරටත් අවප්රමාණය වනු ඇතැයි යන අපේක්ෂාවෙන් අපනයනකරුවන් තමන් සතු විදේශ විනිමය මෙරටට ගෙන ඒම හෝ මුදා හැරීම හිතාමතාම ප්රමාද කරමින් සිටින බව පවසයි. අනෙක් අතට, ඩොලරයේ අගය රුපියල් 375 සීමාව ඉක්මවා යනු ඇතැයි බියෙන් ආනයනකරුවන් තමන්ට අවශ්ය ඩොලර් කඩිනමින් ලබා ගැනීමට දැඩි පරිශ්රමයක යෙදෙයි. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් වෙළඳපොළ තුළ පවතින විදේශ විනිමය ද්රවශීලතාව තවදුරටත් දරුණු ලෙස පහළ වැටී ඇති බව ඔහු පවසයි.
මින් පෙර කිසිදා නොවූ විරූ අයුරින් මූල්ය වෙළඳපොළේ ගනුදෙනු පද්ධතිය මුළුමනින්ම අඩපණ වී ඇති බව හෙළි කරන ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා, “අද වන විට වෙළඳපොළේ නිශ්චිත විනිමය අනුපාතිකයක් පවා නැහැ. එකදු ගැනුම් හෝ විකුණුම් මිලක් (bid or offer) ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැහැ,” යනුවෙන් පවසයි.
වර්තමානයේ සිදුවන බොහෝ විදේශ විනිමය ගනුදෙනු මහ බැංකුව සම්බන්ධ වන ඒකාධිකාරී ස්වරූපයකට පමණක් සීමා වී ඇති බව ද ඔහු අනාවරණය කරයි. මෙවැනි වටපිටාවක, විනිවිදභාවයෙන් තොර මිල තීරණය වීමේ ක්රියාවලියක් හමුවේ කොළඹ වරාය නගරය (Colombo Port City) වැනි දැවැන්ත ව්යාපෘති සඳහා විදේශීය ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමට රජය අපේක්ෂා කරන්නේ කෙසේදැයි ඔහු ප්රශ්න කර සිටියි.
ඉදිරි කාලය දෙස බලන විට, මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වය සමනය කර වෙළඳපොළ ස්ථාවර කිරීමට නම් ඉදිරි සතිය තුළ පොලී අනුපාත පදනම් ලකුණු 50 සිට 100 දක්වා (50 to 100 basis points) වැනි ඉහළ අගයකින් ඉහළ දැමීමට රජයට දැඩි සහ දැඩි ප්රතිපත්තිමය තීරණයක් ගැනීමට සිදුවනු ඇතැයි ඔහු අනතුරු අඟවයි.
වෙළඳපොළ විශ්වාසය යළි ගොඩනැඟීම සඳහා මෙවැනි දැඩි ක්රියාමාර්ග අත්යවශ්ය විය හැකි වුවද, එහි සමස්ත අහිතකර ආර්ථික බලපෑම පොදු මහජනතාවට දැරීමට සිදුවන බව මන්ත්රීවරයා අවධාරණය කරයි.
පොලී අනුපාත ඉහළ දැමුවහොත් රජයේ ණය ගැනීමේ පිරිවැය සහ පොලී බර ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යන බවත්, එහි අවසන් ප්රතිඵලය ලෙස එම බර පියවා ගැනීමට මහජනතාව මත පටවන බදු බර තවදුරටත් ඉහළ දැමීමට සිදුවන බවත් ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කරයි.
