කපිල කේ හීනටියන –
ඉරානය සිය සතුරන්, විශේෂයෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට කම්පනයක් ඇති කළ හැකි ප්රබල නව රහස් අවියක් පිළිබඳව ඉඟි පළ කර තිබේ. ඉරාන නාවික හමුදා ප්රධානියා ප්රකාශ කළේ මෙම අවිය ඉතා ඉක්මනින් සූදානම් වන බවත්, එය සතුරාට ඉතා ආසන්නයෙන්ම පවතින බවත්ය.
ඔහු උපහාසාත්මකව පවසා ඇත්තේ මෙම අවිය පිළිබඳව දැනගත් විට සතුරන්ට “හෘදයාබාධයක් ඇති නොවේවා යි තමා ප්රාර්ථනා කරන ” බවයි.
ඉරානය සහ ඇමරිකාව අතර පැවැති සාම සාකච්ඡා ඇනහිට ඇති මොහොතක මෙම අනතුරු ඇඟවීම නිකුත් වී ඇත. හෝම්ස් සමුද්ර සන්ධියේ පවතින නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය සමනය කිරීම සඳහා ඉරානය ඉදිරිපත් කළ යෝජනා ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබීය.
තමන්ට පනවා ඇති නාවික අවහිරතා ඉවත් කරන ලෙස ඉරානය ඉල්ලා සිටියද, ඒ සම්බන්ධයෙන් කළ ඉල්ලීම් ද නොසලකා මේසයෙන් ඉවතට විසි කර තිබේ.
කුමක්ද මෙම රහස් අවිය?
විදෙස් ආරක්ෂක විශේෂඥයන් විශ්වාස කරන්නේ මෙය ‘හූට්’ (Hoot) නම් ටෝපිඩෝව විය හැකි බවය. මෙය ජලය යටදී අතිශය වේගයෙන් ගමන් කළ හැකි රොකට් ටෝපිඩෝවකි. ඉරානය මුලින්ම මෙය අත්හදා බලන ලද්දේ 2006 වසරේදී පමණය. මෙම ටෝපිඩෝවට ජලය යටදී පැයට කිලෝමීටර 360ක (පැයට සැතපුම් 220ක පමණ) වේගයකින් ගමන් කළ හැකිය. එය සාමාන්ය ටෝපිඩෝවක වේගයට වඩා කිහිප ගුණයකින් වැඩි වේගයකි.
මෙය ක්රියා කරන්නේ කෙසේද?
මෙම අවිය “සුපිරි කැවිටේෂන්” (Supercavitation) තාක්ෂණය භාවිතා කරයි. මෙහිදී ටෝපිඩෝව තමන් වටා වායු බුබුලක් නිර්මාණය කර ගන්නා අතර එමඟින් ජලය මගින් ඇති කරන ප්රතිරෝධය අවම කරයි. එවිට එය ජලය යටදී උණ්ඩයක් මෙන් වේගයෙන් ඉදිරියට විදිය හැකිය. මෙය රුසියාවේ පැරණි ‘ෂ්ක්වාල්’ (Shkval) තාක්ෂණය පදනම් කරගෙන නිපදවා ඇත.
තෙල් ප්රවාහනය සඳහා ඉතා වැදගත් කලාපයක් වන හෝම්ස් සමුද්ර සන්ධියේදී ඕනෑම යුධ නෞකාවකට ඉතා ඉක්මනින් ප්රහාර එල්ල කිරීමට තමන්ට හැකියාව ඇති බව ඉරානය පවසයි. කෙසේ වෙතත්, විශේෂඥයන් පවසන්නේ මෙය අතිශය වේගවත් වුවද, එහි යම් යම් සීමාවන් පවතින බවය. මෙයට ගමන් කළ හැක්කේ කෙටි දුරක් පමණක් වීම ඉන් එකකි. ඉලක්කය නිවැරදිව පාලනය කිරීමේ අපහසුව සහ ඇමරිකානු ගුවන් යානා ප්රවාහන නෞකා වැනි දැවැන්ත, ආරක්ෂිත නෞකා ගිල්වා දැමීමට මෙයට ඇති හැකියාව පිළිබඳව ද සැක මතු වී ඇත. මෙය කුඩා ඉලක්ක වෙත හෝ සමීපයේ සිට එල්ල කරන ප්රහාර සඳහා වඩාත් සාර්ථක විය හැකිය.
අවිය එළි දැකීමේ පසුබිම
පසුගිය කාලවකවානුවේදී සිදුවූ ගැටුම්වලදී ඉරාන නාවික හමුදාවට දැඩි හානි සිදුවිය. එසේ වුවද, පර්සියානු බොක්කේ සතුරු නෞකාවන්ට තර්ජනය කිරීම සඳහා ඉරානය තවමත් සබ්මැරීන, වේගවත් යාත්රා සහ මිසයිල භාවිතා කරයි. ‘හූට්’ ටෝපිඩෝව යනු එම උපාය මාර්ගයේ එක් මෙවලමක් පමණි.
මෙය නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයන් මධ්යයේ ඉරානය විසින් නිකුත් කරන ලද තවත් එක් දැඩි ප්රකාශයක් ලෙස සැලකේ. මෙම අවිය සැබවින්ම “අලුත්ම” එකක්ද නැතහොත් දැනට පවතින ආයුධයක නවීකරණය කරන ලද සංස්කරණයක්ද යන්න පැහැදිලි නැත.
බොහෝ දෙනෙක් මෙය ඇමරිකාව සහ එහි මිත්ර රටවල් බිය ගැන්වීම සඳහා කරන ලද අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස දකිති. කලාපය තුළ තවදුරටත් ගැටුම් ඇතිවීමේ අවදානමක් පවතින බැවින් තත්ත්වය තවමත් බරපතල මට්ටමක පවතී.
