ටයිටැනික් දකින්න ටයිටන් සමග ගොස් මුහුදු පත්ලේ අතුරුදහන් වූ පස්දෙනාගේ විස්තරය…

ලලංක ජයකොඩි –

Ocean Gate සමාගම නිර්මාණය කරන ලද Titan නම් වන සම්බසර්සිබල්   (Submersible) යාත්‍රාව සමග උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ දී  පංච පුද්ගල කණ්ඩායම අතුරුදන්වීම මේ දිනවල දැඩි කතාබහට ලක් වූ මාතෘකාවකි.

1912 දී මුහුදුබත් වූ උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ Newfoundland වෙරළේ සිට සැතපුම් 400ක් පමණ දුරින් අඩි 13,000ක පමණ ගැඹුරු මුහුදේ තිබෙන ටයිටැනික් නෞකාවේ නටබුන් නැරඹීමට යමින් සිටි කණ්ඩායමේ සිටියේ ලෙහෙසි පහසු පුද්ගලයන් නොවේ.

මහ මුහුදේ  කිලෝ මීටර් 4ක් ගැඹුරේ වැතිරී සිටින සුප්‍රකට ටයිටැනික් නෞකාව නැරඹීමට ගොසින් අත්ලාන්තික් සාගරයේ ටයිටැනික් නෞකාවේ සුන්බුන් අතර සැඟවුණු පස් දෙනා ගැන මෙතෙක් ඔබ නොකියවූ තොරතුරු මෙසේය.

ෂාසාදා ඩාවුඩ්

බ්‍රිතාන්‍ය පකිස්ථාන ව්‍යාපාරිකයෙකු වන ඩාවුඩ්  පකිස්ථානයේ ධනවත්ම පවුලකට අයත් එන්ග්‍රෝ කෝපරේෂන් හි උප සභාපතිවරයා විය. වයස අවුරුදු 48කි.     කෘෂිකර්මාන්තය, බලශක්තිය සහ විදුලි සංදේශ කටයුතුවලට සම්බන්ධ ඩාවුඩ්ගේ පකිස්ථාන කේන්ද්‍ර කරගත්   ව්‍යාපාර මූලස්ථානය  දකුණු වරාය නගරයක් වන කරච්චි හි පිහිටා තිබිණි.  ඔහුගේ පවුලේ අයගේ ප්‍රකාශයකට අනුව, ඩාවුඩ් පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සහ තාක්ෂණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අයෙකි.

ඩාවුඩ් බ්‍රිතාන්‍යයේ බකිංහැම් විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධි අපේක්ෂකයකු ලෙස නීතිය හැදෑරූ අතර පසුව සැන් තෝමස් ජෙෆර්සන් විශ්වවිද්‍යාලයේ කොටසක් වන ෆිලඩෙල්ෆියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ගෝලීය රෙදිපිළි අලෙවිකරණය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ලබා ගත් ශ්‍රාස්ත්‍රීය පසුබිමක් සහිත විද්වතෙකි.

ඔහු  වර්ෂ 2012 දී   ලෝක ආර්ථික සංසදය විසින් තරුණ ගෝලීය නායකයෙකු ලෙස තෝරා ගත් පුද්ගලයෙකි.

ඩාවුඩ්  සොබාදහමට ද ඇලුම් කරන පුද්ගලයෙකි.  ඔහුගේ ඉන්ස්ටග්‍රෑම් මුහුණත ඔහුගේ සංචාරයට සහ සොබාදහමට ඇති ආදරය පිළිබඳ මතක පොතක් වැනි ය.  එය කලහාරි කාන්තාරයේ හිරු බැස යෑමක්, ග්‍රීන්ලන්තයේ අයිස් තට්ටු , ෂෙට්ලන්ඩ්ස් හි පෙන්ගුයින් සහ ලන්ඩනයේ කුඩා  කුරුල්ලන්, මල් සහ භූ දර්ශනවල ඡායාරූපවලින් ආවරණය කර  තිබේ.

ඩාවුඩ් මහතාගේ තවත් හිටපු සගයෙකු වන කාලිඩ් මන්සූර් පැවසුවේ,  ඩාවුඩ් පරිසරයට දැඩි ලෙස ඇලුම් කරන පුද්ගලයෙක් බවය. ඔහු පිටසක්වල බුද්ධිය සෙවීමට කැප වූ සංවිධානයක් වන SETI ආයතනයේ භාරකරුවෙකු ද විය.

ඔහු කුඩා පරිමාණ ගොවීන්ට ආධාර කරන එන්ග්‍රෝ පදනම සහ අධ්‍යාපනය කේන්ද්‍ර කරගත් ලාභ නොලබන ආයතනයක් වන ඩාවුඩ් පදනම ඇතුළු ඔහුගේ පවුලේ පුණ්‍ය කටයුතුවලට දැඩිව සම්බන්ධ වූ අයෙකි.

 සුලේමාන් ඩාවුඩ්

ඕෂන් ගේට් සබ්මැරීනයේ නැගී    ටයිටැනික් නැව නැරඹීමට ගිය පස්දෙනා අතර සිටි සුලේමාන් ඩාවුඩ්, සබ්මැරීනයේ ගමන් කරමින් සිටි ෂාසාදා ඩාවුඩ්ගේ එක් පුතෙකි.

සුලේමාන් ග්ලාස්ගෝ හි ස්ට්‍රැත්ක්ලයිඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ව්‍යාපාරික අධ්‍යයනය කරමින් සිටි ශිෂ්‍යයෙකු වූ අතර ඔහු පළමු වසර සම්පූර්ණ කර තිබිණි. ඔහුගේ පියා මෙන්ම ඔහුද විද්‍යා ප්‍රබන්ධ පොත්වල රසිකයෙක් වූ අතර Rubik’s Cubes විසඳීමට සහ වොලිබෝල් ක්‍රීඩා කිරීමටද ප්‍රිය කළ අයෙකි.

ෂාසාදා සහ සුලේමාන් දෛදෙනාටම කුතුහලය, ත්‍රාසජනක දේ කිරීමට ඇති කැමැත්ත පොදු සාධකයක් වි තිබිණි. එම නිසාම මේ පිය පුතු දෙදෙනා දෙදෙනා කිට්ටු මිතුරන් වී ඇත.

මිතුරන් සහ පවුලේ අය පවසන පරිදි, විද්‍යාව සහ ගවේෂණ ඔවුන්ගේ පැවති ආශාව නිසා ඔවුන් ටයිටැනික් නෞකාවේ සුන්බුන් වෙත ගවේෂණය ආරම්භ කිරීමට හේතු විය.

ස්ටොක්ටොන් රෂ්

උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ ගිලී අතුරුදන් වූ පුද්ගලයන් පස්දෙනාගෙන් එක් අයෙකි. , OceanGate හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වන Stockton Rush. ඔහු පරිසරයට හා ස්වභාවධර්මයට ආදරය කරන, ත්‍රාසජනක කටයුතු කිරීමට වැඩි කැමැත්තක් දැක්වූ අයෙකි.

ඔහු  1984 දී ප්‍රින්ස්ටන් හි අභ්‍යවකාශ ඉංජිනේරු උපාධියක් ලබා ගත්තේ විය. විද්‍යාලයෙන් ඉවත් වූ පසු, ඔහු F-15 වැඩසටහනේ පියාසැරි පරීක්ෂණ ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස මැක්ඩොනල් ඩග්ලස් සංස්ථාවේ වැඩ කිරීමට සියැටල් වෙත ගියේය.

ඔහු 1989 දී UC Berkeley වෙතින් MBA උපාධියක් ලබා ගත් බව ඔහුගේ සමාගමේ ජීව දත්ත වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

ඔහු සංචාරකයෙකු ලෙස අභ්‍යාවකාශය වෙත වාණිජ ගුවන් ගමනකට සම්බන්ධ වීමට සිතමින් වසර ගණනාවක් තම අභ්‍යවකාශ ගමන් සිහිනය පෝෂණය කළේය. නමුත් 2004 දී ඔහු Smithsonian වෙත පැවසුවේ රිචඩ් බ්‍රැන්සන් පළමු වාණිජ ගුවන් යානය  අභ්‍යවකාශයට යැවීමෙන් පසුව සිහිනය වෙනස් වූ බවයි.

රෂ් විසින් 2009 දී OceanGate ආරම්භ කරන ලද අතර, ප්‍රකාශිත මෙහෙවරක් වූයේ  “නව නිපැයුම් තුළින් ගැඹුරු සාගරයට ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම” ය.

OceanGate දැනට පර්යේෂණ, චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය සහ “ගවේෂණ චාරිකා” සඳහා  ගිල්විය හැකි යන්ත්‍ර තුනක් ක්‍රියාත්මක කරයි, සාගර මතුපිටින් අඩි 13,000කට වඩා පහළින් ටයිටැනික් නෞකාව ඇති ස්ථානයේ සංචාර ද  ඊට ඇතුළත් වේ.

එම දින අටේ මෙහෙයුමේ ආසනයක් සඳහා එක් පුද්ගලයෙකුට ඩොලර් 250,000 ක් වැය වේ.  61 හැවිරිදි රෂ් පැවසුවේ පෘථිවි පෘෂ්ඨය ජනාවාසයට නුසුදුසු තත්ත්වයට පත් වූ  විට අහසට වඩා මුහුද මනුෂ්‍ය වර්ගයාට පැවැත්ම සඳහා හොඳම අවස්ථාව ලබා දෙන බව තමා ගැඹුරින් විශ්වාස කරන බවය.

“මිනිස් වර්ගයාගේ අනාගතය ඇත්තේ  දිය යටය.  එය අඟහරු මත නොවේ,” ඔහු   පැවසීය. “අපට දිය යට පදනමක් ඇත … අපි මෙම ග්‍රහලෝකය කුණු කූඩයට දමන්නේ නම්, මනුෂ්‍ය වර්ගයා සඳහා හොඳම ජීවන බෝට්ටුව දිය යටය.” ඔහු කීවේය.

එමෙන්ම ඔහු පෙරළිකාරී අදහස් ප්‍රකාශ කළේය. එක්තරා සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ඔහු මාධ්‍යවේදී ඩේවිඩ් පෝග්ට මෙසේ පැවසීය.

“මම කියන්නේ, ඔබට ආරක්ෂිතව සිටීමට අවශ්‍ය නම්, ඇඳෙන් නැගිටින්න එපා. ඔබේ මෝටර් රථයට යන්න එපා. මොකුත් කරන්න එපා.”

තවත් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, ස්ටොක්ටන් පුරසාරම් දෙඩුවේ ඔහු තම වෘත්තීය ජීවිතය තුළ “සමහර නීති කඩ කළ” බවයි.

පසුගිය වසරේ මෙක්සිකානු යූ ටියුබර් ඇලන් එස්ට්‍රාඩා සමඟ වීඩියෝ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී රෂ් පැවසුවේ   “මම මේක කරන්න නීති කිහිපයක් කඩ කළා. මම හිතන්නේ මම ඒවා තාර්කිකව සහ හොඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාවෙන් බිඳ දමා ඇති බවයි.”

ඔහු  OceanGate තුළ පවා, ආරක්ෂාව පිළිබඳ සේවකයින්ගේ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හරින ලද හෝ නොසලකා හැර ඇති බව පෙනේ. OceanGate හි හිටපු සමුද්‍ර මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂ ඩේවිඩ් ලොක්රිජ්, උසාවියක නඩුවක්  ගොනු කරමින් කියා සිටියේ ටයිටන් යාත්‍රාවේ  ආරක්ෂාව සහ පරීක්ෂා කිරීම පිළිබඳ කරුනු මතු කිරීම නිසා 2018 දී ඔහු වැරදි ලෙස සේවයෙන් පහ කළ බවයි. නඩුව උසාවියෙන් පිටත සමථයකට පත් වූ අතර ඒ සඳහා වූ කොන්දේසි හෙළි නොකළේය.

නිර්නාමිකභාවය පිළිබඳ කොන්දේසිය ගැන කතා කළ තවත් හිටපු සේවකයෙක් ඩේවිඩ් ලොක්රිජ් ගේ අදහස සනාථ කළේය.  එම සේවකයා පැවසුවේ කොන්ත්‍රාත්කරුවන් සහ

සේවකයින් යම් යම් කාරණා සම්බන්ධව රතුකොඩි එසවීමත් සමග    රෂ් ආරක්‍ෂාකාරී වී කාර්ය මණ්ඩල රැස්වීම්වලදී ප්‍රශ්න මග හැර ගිය බවය.

පෝල්-හෙන්රි නර්ජොලට්

77 වැනි වියේ පසු වූ නාර්ජොලට්, ටයිටැනික් නෞකාවට සම්බන්ධ කිමිදුම් 35කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහිත වූ  පළපුරුදු සාගර ගවේෂකයෙකි.

පෝල්-හෙන්රි නර්ජොලට් ගැන  ඔහුගේ ඥාති පුත්‍රයා වන ජෝන් නතානියෙල් පැස්චල්  පවසන්නේ    ටයිටැනික් නෞකාවේ ගවේෂණ  සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ සුළු පියා සදාකාලික උරුමයක් ඉතිරි කර ඇති බවය.

“ඔහු ඔහුගේ ජීවිතයෙන් බොහෝමයක් එම නෞකාවට යොදවා තිබුණා.  ටයිටැනික් නෞකාව පිළිබඳ ලෝක විශේෂඥයා ඔහු බව එයින් පෙන්නුම් කළා” යැයි ඔහු පවසා තිබිණි.

එතරම් ගැඹුරට සාගරයට යෑමේ අන්තරාය ගැන නර්ජෝලට් දැන සිටි බව පැස්චල් පැවසීය.

හමිෂ් හාර්ඩින්ග්

හමිෂ් හාර්ඩින්ග් යනු 58 හැවිරිදි බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රකෝටිපතියෙකි. ඔහු ගුවන් යානා තැරැව්කාර, කළමනාකරණ සහ මූල්‍ය සමාගමක් වන Action Aviation හි සභාපතිවරයා විය.

ඔහු 2022 දී ඩුබායි සහ එක්සත් රාජධානිය පදනම් කරගත් පුද්ගලික කොටස් සමාගමක් වන Action Group ආරම්භ කළේය. 58 හැවිරිදි ඔහුමිතුරන් සහ පවුලේ අය විසින් උද්‍යෝගිමත් වික්‍රමාන්විතයෙකු ලෙස විස්තර කරන ලදී. ඔහු මීට පෙරද ගැඹුරු මුහුදේ ත්‍රාසජනක ගමනක යෙදී සිටියේය.

ඔහු කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ පෙම්බ්රෝක් කොලීජියෙන්  ස්වභාවික විද්‍යාව සහ රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධියක් ලබා ඇත.

පසුගිය ගිම්හානයේදී, Hamish Harding ද Jeff Bezo ගේ Blue Origin රොකට් සමාගම සමඟ ඔහු අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුමකට සම්බන්ධ වූ වූයේය.  ගුවන් යානයකින් භූගෝලීය ධ්‍රැව දෙක හරහා පෘථිවිය වටා වේගවත්ම ගමනාගමනය සඳහා වාර්තාවක් තැබූ කණ්ඩායමේ ඔහු සිටියේය.

2021 දී සාගරයේ ගැඹුරුම කොටස වන මරියානා ආගාධයේ චැලෙන්ජර් ඩීප් වෙත ඔහුගේ පෙර ගවේෂණයේදී, හාඩින් වාර්තාගත පැය 4 යි මිනිත්තු 15 ක් මුහුදු පත්ලේ ගත කළේය.

මීටර 11,000 (අඩි 36,000) ආසන්නයේ, මරියානා ආගාධය ටයිටැනික් නෞකාවේ සුන්බුන් පිහිටි ස්ථානය මෙන්  දෙගුණයකට වඩා ගැඹුරුය. . එම ගවේෂණයේදීම ඔහු සාගරයේ ගැඹුරුම ප්‍රදේශය දිගේ වැඩිම දුරක් ගමන් කළ වාර්තාවද පිහිටුවීය.

හාඩින් විසින් චීටා නැවත ඉන්දියාවට හඳුන්වාදීමේ අරමුණින් ‘ප්‍රොජෙක්ට් චීටා’ සම්බන්ධයෙන් ඉන්දීය රජය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළේය.