උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල –
ඕමාන් රාජකීය පොලිසිය (ROP) එරට දේශීය බැංකුවක් හරහා අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 6.6කට ආසන්න මුදලක් සංසරණය කිරීමට ගත් උත්සාහයක් සාර්ථකව ව්යර්ථ කර තිබේ. මෙම මුදල් හඳුනා නොගත් ආසියානු රටක සිට ක්රියාත්මක වන සයිබර් මූල්ය වංචා මෙහෙයුම් මගින් උපයා ගත් ඒවා බවට විශ්වාස කෙරේ. ඉන්ටර්පෝල් (Interpol) ජාත්යන්තර පොලිසියේ ජාතික මධ්යම කාර්යාංශයන්හි සමීප සහයෝගීතාවය ඇතිව මෙම මෙහෙයුම ක්රියාත්මක කර ඇත.
විශාල වශයෙන් සිදු කෙරෙන ජාත්යන්තර මුදල් හුවමාරු පිළිබඳව සිදු කරන ලද විශේෂ පරීක්ෂාවන් අතරතුරදී විමර්ශකයින් විසින් මෙම සැකකටයුතු ගනුදෙනුව හඳුනාගෙන ඇති බව ඕමාන් රාජකීය පොලිසියේ විමර්ශන සහ අපරාධ පර්යේෂණ පිළිබඳ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර තිබේ.
අදාළ මුදල් ආසියානු මූලාශ්රයක සිට ඕමාන් බැංකු පද්ධතියට ඒ වන විටත් ඇතුළු කර තිබුණි. එම මුදල් ලබා ගැනීමට හෝ වෙනත් ස්ථානයකට මාරු කිරීමට පෙර, ඒවා ඕමාන් රියාල් මුදල් ඒකකයට පරිවර්තනය කිරීම වැළැක්වීමට බලධාරීන් ඉතා කඩිනමින් පියවර ගෙන තිබිණි.
ඕමානයේ ප්රධාන ඉංග්රීසි පුවත්පත් වන ටයිම්ස් ඔෆ් ඕමාන් (Times of Oman), ඕමාන් ඔබ්සර්වර් (Oman Observer) සහ මස්කට් ඩේලි (Muscat Daily) යන පුවත්පත් 2026 මැයි මස 11 සහ 12 යන දිනවල මෙම සිදුවීම වාර්තා කර තිබුණි. එම සියලුම වාර්තාවල මෙම සිදුවීම සමාන අයුරින් විස්තර කර තිබුණේ මෙසේය:
- මෙම මුදල් ආසියානු රටකට සම්බන්ධ “සයිබර් වංචා මෙහෙයුම්වල ප්රතිලාභ” හෝ “විද්යුත් වංචාවලින් උපයාගත් නීතිවිරෝධී අරමුදල්” වේ.
- මෙම ක්රියාමාර්ගය දේශසීමා ඉක්මවා යන සයිබර් අපරාධවලට එරෙහිව ඕමානය දියත් කරන අඛණ්ඩ අරගලයේ එක් කොටසකි.
- අදාළ මුදල් හුවමාරුව හඳුනා ගැනීමට සහ එය නැවැත්වීමට ඉන්ටර්පෝල් සංවිධානය සමඟ පැවැත්වූ ජාත්යන්තර සහයෝගීතාවය මෙම අපරාධය හෙළිදරවු කරගැනීමේ දී ප්රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළේය.
මේ දක්වා සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් කිසිදු පුද්ගලයෙකු අත්අඩංගුවට ගත් බවට ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කර නොමැත. අදාළ බැංකුවේ නම හෝ සැකකරුවන් පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු අනාවරණය කර නොමැත. ඕමාන් බලධාරීන් අවධාරණය කර ඇත්තේ එරට මූල්ය පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීමටත්, දේශසීමා හරහා එල්ල වන සයිබර් තර්ජනවලට එරෙහිව ගෝලීය හවුල්කරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමටත් තමන් කැපවී සිටින බවය.
නිශ්චිත ආසියානු රටක් නම් කර නැත සියලුම ඕමාන් පුවත් වාර්තා සහ විදේශීය වාර්තා (අරාබි මාධ්ය ආයතන විසින් සමාජ මාධ්ය ජාලවල පළ කරන ලද වාර්තා ඇතුළුව), මෙම අපරාධය සිදු වූ ආසියානු රටේ නම සඳහන් කිරීමෙන් හිතාමතාම වැළකී සිටින අයුරු පෙනේ. විමර්ශකයින් තවමත් මෙම සම්පූර්ණ ජාලය සොයා ගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටින අතර, 2026 මැයි 14 වන දින වන විටත් ඕමාන් රාජකීය පොලිසිය එම රට කුමක්ද යන්න පිළිබඳව කිසිදු යාවත්කාලීන කිරීමක් සිදු කර නොමැත.
ශ්රී ලංකාවේ මෑතකාලීන සයිබර් සොරකම් සහ මහජන උනන්දුව මෙම ඕමාන් සිද්ධිය ශ්රී ලංකාවේ විශේෂ අවධානයට ලක්ව ඇත්තේ, 2026 අප්රේල් මාසයේදී ශ්රී ලංකාව ද සයිබර් මූල්ය වංචා හේතුවෙන් විශාල පාඩු දෙකකට මුහුණ දුන් බැවිනි:
- ද්විපාර්ශ්වික ණය පියවීමක් ලෙස සිදු කරන ලද අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 22.9ක ගෙවීමකින්, ඩොලර් මිලියන 2.5ක් මුදල් අමාත්යාංශයේ විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සොරකම් කරන ලදී. හැකර්ලා විසින් නිල සන්නිවේදනයන්ට බාධා කර (intercept) එම මුදල් වෙනත් මගකට යොමු කර ඇති බවට සැක කෙරේ. ශ්රී ලංකාවේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) පසුව අනාවරණය කරගත්තේ ඇමරිකාවේ ඩෙලවෙයාර් (Delaware) හි ලියාපදිංචි “Biz Solutions” නැමැති ව්යාජ සමාගමක් (shell company) වෙත මෙම මුදල් ලැබී ඇති බවය.
- ශ්රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එක්සත් ජනපද තැපැල් සේවය වෙත කරන ලද ගෙවීමකින් ඩොලර් 625,000ක් (ආසන්න වශයෙන් රුපියල් මිලියන 199.7ක්) අතුරුදහන් විය. මෙය අනාවරණය වූයේ අදාළ මුදල් තමන්ට නොලැබුණු බවට ලබන්නා විසින් සති කිහිපයකට පසුව දැනුම් දීමත් සමඟය.
ශ්රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්ය ඇතුළු ප්රමුඛ මාධ්ය ආයතන ද 2026 මැයි 14 වන දින මෙම ඕමාන් පුවත ඉතා ඉක්මනින් වාර්තා කිරීමට පියවර ගත්තේය. එම වාර්තා මගින් ඕමාන් රාජකීය පොලිසියේ ප්රකාශය නිවැරදිව උපුටා දක්වා තිබූ අතර, එහි විශේෂ සටහනක් ද එක් කර තිබුණි. එනම්, ඕමානයේදී සොයා ගන්නා ලද අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 6.6 ක මුදල ශ්රී ලංකාවට සිදුවූ මූල්ය අලාභයන් සමඟ සම්බන්ධයක් ඇති බවක් පෙනෙන්නට නොමැති බවය. වෙනත් කිසිදු ආසියානු රටකින් මෑතකාලීනව මෙවැනි මහා පරිමාණ සයිබර් සොරකම් වාර්තා වී නොමැති බවත්, එමෙන්ම මුදල් ප්රමාණයන් සහ කාලරාමුව එකිනෙකට නොගැලපෙන බවත් එම ලිපි විවරණය කළේය.
වර්තමාන තත්ත්වය අනුව, ඕමානයේ රඳවාගෙන ඇති අරමුදල් සහ ශ්රී ලංකාවෙන් සොරකම් කරන ලද මුදල් අතර සෘජු සම්බන්ධයක් ඇති බවට කිසිදු ප්රසිද්ධ සාක්ෂියක් නොමැත. ශ්රී ලංකාවට සිදුවූ මුළු පාඩුව (ඩොලර් මිලියන 3.125 කි) ඕමානයේ රඳවා ඇති මුදලට වඩා අඩු අගයක් ගන්නා අතර, එමගින් හැඟවෙන්නේ ඕමානයේ හසු වූ මුදල් ප්රමාණය වින්දිතයන් කිහිප දෙනෙකුගෙන් ලබාගත් ඒවා හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනත් වංචනික මෙහෙයුමකට සම්බන්ධ ඒවා විය හැකි බවයෙ.
මේ අතර, මහා භාණ්ඩාගාරයට සහ තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවට සම්බන්ධ මූල්ය වංචා පිළිබඳව ශ්රී ලංකා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සිය විමර්ශන අඛණ්ඩව සිදුකරගෙන යනු ලබයි. මේ විමර්ශන අතර හෙළිවන තවත් වැදගත් කරුණක් තිබේ. එනම් සයිබ අපරාධකරුවන් අපේ රටේ ජාතික ධනය කොපමණ ප්රමාණයක් කොල්ල කන්නට ඇති ද යන්න සම්බන්ධව නිශ්චිත සැකයක් මතුවීමය. එයට ප්රධානම හේතුව වූයේ රටේ වැදගත්ම ආයතන සියයකට වඩා පාවිච්චි කරන සයිබර් පද්ධති මූලික ආරක්ෂණ ආවරණයකිනුත් තොර ඒවා වීමය. මේ කටුක යථාර්ථය පසුගිය දා රූපවාහිනී වැඩසටහනක දී ඇමති බිමල් රත්නායක හෙළි කළේය.
ඕමාන මෙහෙයුමේ වැදගත්කම
ඕමාන් මෙහෙයුම මගින් මනාව පැහැදිලි වන්නේ සයිබර් අපරාධකරුවන් විසින් සොරකම් කරන ලද මුදල් තෙවන පාර්ශවීය රටවල පවත්නා නීත්යානුකූල බැංකු පද්ධති හරහා විශුද්ධිකරණය කිරීමට (money launder) කෙතරම් ඉක්මනින් උත්සාහ කරන්නේද යන්නය. මේ ගලාගෙන යන වේගය අනුව නම් අපෙන් කොල්ල කෑ මුදල්වල කෑලිවත් තිබෙන්නට ඉඩක් නැත.
කෙසේ වෙතත් , එවැනි මුදල් අතුරුදහන් වීමට පෙර ඒවා ගලා යාම වැළැක්වීම සඳහා ඉන්ටර්පෝල් හරහා ක්රියාත්මක වන ජාත්යන්තර පොලිස් සහයෝගීතාවයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින සඵලතාවය ද මෙයින් මනාව විදහා දැක්වේ.
ශ්රි ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, මෙම සිදුවීම රජයේ මූල්ය පද්ධතීන් තුළ වඩාත් ශක්තිමත් සයිබර් ආරක්ෂණ ක්රමවේදයක අවශ්යතාවය සිහිපත් කරන්නකි. මෙම සිදුවීම් දෙක අතර කිසියම් සම්බන්ධයක් ඇති වේදැයි මහජනතාව සහ දේශීය මාධ්ය දැඩි අවධානයෙන් පසුවුවද, දැනට ඕමානයේ සහ ශ්රී ලංකාවේ නිල මූලාශ්ර මෙම සිදුවීම් දෙක සලකනු ලබන්නේ එකිනෙකට වෙනස්, වෙන් වෙන් සිදුවීම් ලෙසය.
ඕමාන් රාජකීය පොලිසිය ඔවුන්ගේ මූලික ප්රකාශයෙන් පසුව මේ දක්වා වැඩිදුර තොරතුරු කිසිවක් අනාවරණය කර නොමැත. මෙම අපරාධය සිදු වූ ආසියානු රට නිශ්චිතව හඳුනාගැනීමක් හෝ ශ්රී ලංකාවේ අරමුදල් සමඟ කිසියම් සම්බන්ධයක් අනාවරණය වුවහොත්, ඉදිරි දිනවලදී ඕමාන් මෙන්ම ශ්රී ලංකා මාධ්ය මගින් ද එය නිසැකවම වාර්තා කරනු ඇත.
එතෙක්, අදාළ ඩොලර් මිලියන 6.6 ක මුදල ඕමානය තුළ ආරක්ෂිතව අත්හිටුවා ඇති අතර, මෙම සයිබර් වංචා ජාලය පිටුපස ඇති සම්පූර්ණ කතාව පිළිබඳව ජාත්යන්තර විමර්ශන අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වේ.
