දස දහස් සංඛ්යාත පලස්තීනුවන් ගාසා තීරයේ උතුරේ පිහිටි ඔවුන්ගේ භූමිය වෙත ආපසු යන දිගු ගමන ආරම්භ කර ඇත.
සටන් විරාමයක් ක්රියාත්මක වීමෙන් පසු සහ යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා වූ ගිවිසුමක පළමු අදියර යටතේ ඊශ්රායල හමුදා ඉවත් වීමට පටන් ගැනීමෙන් පසු, සිකුරාදා ගාසා තීරයේ මුඩුබිම් හරහා අවතැන් වූ පලස්තීනුවන් දහස් ගණනක් ඔවුන්ගේ අතහැර දැමූ නිවාසවල නටබුන් වෙත ආපසු පැමිණිහය.
ඊශ්රායලයේ යුද්ධයේ විශාලතම ප්රහාරයන්ගෙන් එකකට දින කිහිපයකට පෙර ප්රහාරයට ලක් වූ, උතුරු ගාසා තීරයේ විශාලතම නාගරික ප්රදේශය වන ගාසා නගරය දෙසට වැලි සහිත වෙරළ තීරයන් දෙසින් වෙරළබඩ මාර්ගය දිගේ උතුරට පයින් ගමන් කළ විශාල ජනතාවක් සිටියහ.
ඊශ්රායල හමුදා මෙම වසරේ විනාශ කළ දකුණු ගාසා තීරයේ ද දෙවන විශාලතම නගරය වූ ඛාන් යුනිස් හි දූවිලි සහිත භූමිය හරහා මිනිසුන් තම මාර්ගය තෝරා ගෙන තිබිණි. ඔවුහු බොහෝ දෙනෙක් නිහඬව ඇවිද ගියහ.
සටන් විරාමය පිළිබඳ පුවත දැනගත් වහාම තම පවුලේ අය ගාසා නගරය දෙසට උතුරට යාමට තීරණය කළ බව 40 හැවිරිදි මහ්ඩි සක්ලා රොයිටර් වෙත පවසා තිබිණි.
“ඇත්ත වශයෙන්ම නෑ… – ඒවා විනාශ වෙලා..,” ඔහු පැවසීය. “නමුත් සුන්බුන් මත වුවද අපගේ නිවාස තිබූ ස්ථානයට නැවත පැමිණීම ගැන අපි සතුටින් එන්නේ. ඒකත් මහත් සතුටක්. වසර දෙකක් තිස්සේ අපි දුක් විඳිමින්, තැනින් තැනට අවතැන් වී හිටියෙ.”
අහමඩ් අල්-බ්රිම් නම් මැදිවියේ මිනිසෙක්, ඉදිරිපස සහ පිටුපස බැඳ ඇති පරණ ලී මිටි සහිත බයිසිකලයක් තල්ලු කරමින් සිටියේය. ඔහුගේ පවුලට ආහාර පිසීමට දර අවශ්ය වනු ඇත. ඔවුන්ගේ නටබුන් නිවස වෙත නැවත ගෙන යෑමට හැකි වී තිබුණේ එපමණකි.
“අපි අපේ ප්රදේශයට ගියා. එය විනාශ කළා. ඊට පස්සේ අපි කොහේ යයිද කියලා අපි දන්නේ නැහැ,” ඔහු පැවසීය. “අපට ගෘහ භාණ්ඩ, ඇඳුම් හෝ කිසිවක් නෑ, ශීත ඇඳුම් පවා නෑ. කිසිවක් ඉතිරි වී නෑ.” ඔහු කීවේය.
ගාසා තීරයේ රඳවා සිටින ඊශ්රායල ප්රාණ ඇපකරුවන් සඳුදා නිදහස් කිරීමට නියමිත බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පැවසීය.
හමුදාව පසුබැසීමෙන් පසු ගාසා තීරය පුරා ප්රදේශවලින් මළ සිරුරු 100 ක් සොයා ගැනීමට වෛද්ය කණ්ඩායම්වලට හැකි වූ බව පලස්තීන සෞඛ්ය බලධාරීන් පැවසීය.
මේ අතර හමාස්, පලස්තීන ඉස්ලාමීය ජිහාඩ් සහ පලස්තීන විමුක්තිය සඳහා වූ මහජන පෙරමුණ (PFLP) ගාසා තීරයේ “ඕනෑම විදේශීය භාරකාරත්වයක්” ප්රතික්ෂේප කරන බව මේ අතර ප්රකාශ කර තිබේ.
ඊශ්රායලය ගාසා තීරය තුළ දියත් කළ යුද්ධයේදී සිදුකළ යුද අපරාධ සහ ජන සංහාරය සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන, ජාත්යන්තර පරීක්ෂණයක් ද මේ වනවිට ගාසා නිලධාරීන් විසින් ඉල්ලා තිබේ.
පලස්තීන සරණාගතයින් සඳහා වූ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනය (UNRWA) ගාසා තීරයට ඇතුළු වන සියලුම හරස් මාර්ග විවෘත කරන ලෙස මේ වනවිට ඉල්ලා ඇත. පැය කිහිපයකින් ගාසා තීරයට ළඟා වීමට ආධාර ට්රක් රථ 6,000 ක් සූදානම් එම ආයතනය පවසයි.
2023 ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට ඊශ්රායලයේ ගාසා තීරයේ යුද්ධයෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 67,211 ක් මිය ගොස් 169,961 ක් තුවාල ලබා තිබේ. විනාශ වූ ගොඩනැගිලිවල සුන්බුන් යට ගණනය නොකළ තවත් දහස් ගණනක් වැළලී ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.
2023 ඔක්තෝබර් 7 වන දින හමාස් සටන්කරුවන් ඊශ්රායලයට ඇතුළු වී සිදුකළ ප්රහාරවලින් පුද්ගලයින් 1,139 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 200 ක් පමණ ප්රාණ ඇපකරුවන් ලෙස ගෙන යන ලදී.
