ලෝක උරුම සීගිරියේ ජල මල්වලට වතුර ලැබෙන ක්රමය තහවුරු කරගැනීමට මධ්යම සංස්කෘතික අරමුදලේ පර්යේක්ෂකයින් කණ්ඩායමක් සමත් වී තිබේ.
මධ්යම සංස්කෘතික අරමුදලේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය නිලාන් කුරේ ප්රකාශ කළේ පසුගිය කාලය තුළ ජල මල් පවිත්ර කරන කාලය තුළ එම ජලමල් වෙත ජල ප්රවේශ මාර්ගය අනාවරණය කර ගත් බවය.
ලෝක උරුම සීගිරියේ ජලමල් දෙස් විදෙස් සංචාරකයින් දැඩි ආකර්ෂණයට පත් කර තිබිණි. ක්රිස්තු වර්ෂ 477 දක්වා ඈතට දිවෙන සීගිරිය, නගර සැලසුම්කරණය සම්බන්ධයෙන් දකුණු ආසියාවේ හොඳ ම සංරක්ෂිත උදාහරණවලින් එකක් සේම වැදගත් ම පුරාවිද්යා භූමිවලින් එකකි. එමෙන්ම සීගිරි උද්යානය දකුණු ආසියාවේ හොඳම සංකරක්ෂිත ජල උද්යානය ය.
හයිඩ්රොලික් බලය (ද්රව පීඩනයෙන් උපදවන බලය), භූගත අගල් පද්ධතිය හා ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය භාවිත කර, වසර 1500කට ආසන්න කාලයක් පුරා ක්රියාත්මක තත්ත්වයේ පවතින දර්ශනීය සිත්ඇදගන්නාසුළු පොකුණු සහ වතුර මල් සහිත මේ ජල පද්ධතිය ඉංජිනේරු (විද්යාවේ) ආශ්චර්යයක් ලෙස සැලකුණි.
මෙම ජලමල් සීගිරි වැවේ ජල දහර හා සම්බන්ධ බවට අනුමානයක් විය. එමෙන්ම සීගිරිය වටා ඇති දිය අගල හා මේ ජල මල් අතර ක්රියාකාරිත්වය සම්බන්ධ අදහසක් මේ විෂය සම්බන්ධ ප්රමාණික අධ්යයනයක් කළ විද්වත්හු උපකල්පනය කර තිබිණි.
සීගිරි ජල මල්වල ක්රියාකාරිත්වය හෙළි දරවු කරගැනීමට මධ්යම සංස්කෘතික අරමුදලට හැකි වන්නේ ඒ පසුබිමේදී ය. මේ පිළිබඳව මාධ්යයට අදහස් දැක්වූ මධ්යම සංස්කෘතික අරමුදලේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය නිලාන් කුරේ මෙසේ ප්රකාශ කළේය.
“සාමාන්යයෙන් සෑම වර්ෂා කාලයේ දීම සීගිරියේ ජල මල් ක්රියා කරනවා. නමුත් ගිය වසරේ අග භාගයේ දී ඒ විදිහට ජල මල් ක්රියාත්මක වුනේ නෑ. ඊට ප්රධානම හේතුව නල මාර්ගවල රොන් මඩ පිරිලා අවහිර වෙලා කියන අදහසින් තමයි අපි හිටියේ.
ඒ හින්දා ඒ රොන්මඩ ඉවත් කරලා ක්රියාකාරී තත්ත්වයට ගන්න පරමාර්ථයෙන් අපි පහුගිය වැහි කාලයේ දී කැණීමක් කරලා එම භූගත කානු පද්ධතිය විවර කරගත්තා. විවර කරන් ප්රවේශමෙන් එම පද්ධතිය පවිත්ර කළා.
ඒකත් එක්කම අපට පුලුවන්කම ලැබුණා එම ජල මල් පද්ධතිය ක්රියා කරන ආකාරය සහ ඒකට ජලය එන නල මාර්ගය පිළිබඳ සොයා ගන්න.
සීගිරියේ සීතල මාලිගාව කියලා ප්රදේශයක් තියනවා. ඒක වටේ තියනවා ලොකු දිය අගලක්. වර්ෂා කාලයේ දි මේ අගල පිරුණහම ජල මල්වලට වඩා ටිකක් උඩට දිය අගලේ ජල මට්ටම ඉහළ යනවා. එම ජලය පිරුණාම එන පීඩනයත් එක්ක මේ නල මාර්ගවලින් ජලය ඇවිත් ඒ ජල මල් ක්රියාතමක වෙනවා.”
“ඒ ගැන තිබුණෙ අනුමානයක්. අපි ඒක සොයාගෙන තියනවා. “ අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා පැවසුවේය.
