කෘතිම බුද්ධිය (AI) මගින් මිනිස් ජීවිතයේ බොහෝ කරුණු විශාල පරිවර්තනයකට භාජනය කර ඇත. එබැවින් ප්රජාතන්ත්රවාදයටද වුවද කෘතිම බුද්ධිය මගින් ගැලවීමක් නොමැත. මෑතකදී ශ්රී ලංකාවේ පැවැත්වූ මැතිවරණය කෘතිම බුද්ධි තාක්ෂණය මගින් ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රියාවලීන් සදහා බලපෑම් ඇතිකිරීම පිළිබිඹු කරන හොදම උදාහරණයක් වේ.
මෙම පවතින තරඟකාරී දේශපාලන භූමිකාව තුළ, කෘතිම බුද්ධිය විසින් ප්රජාතන්ත්රවාදය කෙරෙහි විවිධ වාසිදායක සහ අවාසිදායක සිද්ධීන් නිර්මාණය කර ඇත. ඡන්දදායකයින්ගේ හැසිරීම් වලට බලපෑම් කිරීම, මැතිවරණ ප්රතිඵල හැඩගැස්වීම, ප්රතිපත්ති නිර්මාණය සඳහා භාවිතය හා “Deep Fake” වැනි තාක්ෂණයන් භාවිතා කරමින් වැරදි තොරතුරු සමාජගත කිරීම, ප්රජාතන්ත්රවාදය කෙරෙහි කෘතිම බුද්ධිය වාසිදායකව සහ අවාසිදායකව බලපා ඇති අවස්ථා කිහිපයකි. මෙම ලිපිය මගින් ශ්රී ලංකාවේ මෑතකදී පැවති මැතිවරණයද සැලකිල්ලට ගනිමින් කෘතීම බුද්ධිය මගින් ප්රජාතන්ත්රවාදය කෙරෙහි ඇති කර ඇති බලපෑම ගැන සාකච්චා කෙරේ.
සෘණාත්මක පැතිකඩ : කෘතිම බුද්ධිය ප්රජාතන්ත්රවාදයට තර්ජනයකි
කෘතිම බුද්ධිය මගින් නොයෙක් ප්රතිලාභ ලබා දෙන අතරම, විටින් විට බරපතල තර්ජන ද මතු කරයි. වගකීම් විරහිත ලෙස මෙම නව තාක්ෂණය භාවිතා කරන්නේ නම්, වැරදි තොරතුරු පතුරුවා හැරීම, ඡන්දදායකයින් පෙලඹවීම සහ මහජන මතය හැසිරවීම වැනි පියවර තුලින් ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රියාවලීන් අඩපණ කළ හැකිය.
1. වැරදි තොරතුරු ප්රවර්ධනය:
ප්රජාතන්ත්රවාදය තුළ කෘතිම බුද්ධිය හි බලපෑම පිළිබඳ සලකා බැලීමේදී වඩාත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ වැරදි තොරතුරු සමාජගත කිරීමයි. කෘතිම බුද්ධියෙන් නිර්මාණය කරන “Deep Fake” වීඩියෝ සහ විකෘති කළ රූප සහ ව්යාජ අන්තර්ගතයන් මගින් ඡන්දදායකයින් රවටා මහජන මතයට බලපෑම් කල හැකිය. ශ්රී ලංකාවේ මැතිවරණයේදී, ඡන්දදායකයින් අතර ව්යාකූලත්වය ඇති කරමින් දේශපාලන අපේක්ෂකයින් පිළිබඳ අසත්ය තොරතුරු පතුරුවා හැරීම සඳහා කෘතිම බුද්ධිය ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතයන් භාවිතා කර ඇති බව වාර්තා වේ.
විශේෂයෙන්ම මේ සඳහා “Deep Fakes” තාක්ෂණය භාවිත කරයි. කෘතිම බුද්ධිය නිර්මාණය කරන ලද වීඩියෝ හෝ ශ්රව්ය පටිගත කිරීම් වෙනත් අපේක්ෂකයින් පිලිබදව අසත්ය තොරතුරු සමාජගත කරයි. මෙම Deep Fakes නිර්මාණ සමහරක් අනපේක්ෂිත පෙරළියන් ඇති කර ඇති අතර, ඒවායේ හාස්යජනක මෙන්ම දරුණු, ද්වේෂසහගත දේවල් පවා අන්තර්ගත වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, දේශපාලන අපේක්ෂකයින් හාස්යජනක ලෙස නටන ආකාරය දැක්වෙන හාස්යජනක වීඩියෝ මාලාවක් ෆේස්බුක් හි ආකර්ෂණය දිනා ගත් අතර, මෙම ක්ලිප් සැබෑ හෝ ව්යාජ නිර්මාණ කරන ලද ඒවාදැයි යන්න පිළිබඳව ඡන්දදායකයින් අතර ව්යාකූලත්වයක් ඇති කළේය. මෙම වීඩියෝ අතිශය ප්රසිද්ධ බවට පත් වූ අතර, ඡන්දදායකයින්ට සත්ය සහ ව්යාජ දේ අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමට අපහසු විය. බොහෝ විට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ව්යාජ පුවත්, වේගයෙන් සංසරණය වූ අතර, ඡන්දදායකයින්ට මවාපෑම් වලින් නිවැරදි තොරතුරු වෙන් කර ගැනීම දුෂ්කර වේ. මෙමගින් ඡන්දදායකයින් සත්ය සහ අසත්ය යන දෙලොව අතර අතරමන් වී ඇත.
2. දේශපාලන ක්ෂුද්ර ඉලක්ක කිරීම: ඡන්දදායකයාගේ හැසිරීම හැසිරවීම:
ක්ෂුද්ර ඉලක්ක කිරීම මඟින් නිශ්චිත කණ්ඩායම්වලට ගැලපෙන පරිදි පණිවිඩ සකස් කිරීමෙන් ඡන්ද දායකයින්ගේ අවධානය වැඩියෙන් දිනා ගත හැකි අතර එමගින් ඡන්දදායකයින් හැසිරවීම ද කළ හැකිය. කෘතිම බුද්ධිය, සමාජ මාධ්ය ක්රියාකාරකම් විශ්ලේෂණය කිරීම හරහා, පුද්ගලයන්ගේ බිය, පක්ෂග්රාහීබව සහ අවදානම් හඳුනාගෙන, මෙම හැඟීම් වැඩි වශයෙන් නිරුපනය වන සේ පණිවිඩ සැකසීමට භාවිත කල හැකිය. මේ ආකාරයේ මනෝවිද්යාත්මකව මිනිසුන්ගේ මතය වෙනස් කිරීමේ පැතිකඩක් පසුගිය ශ්රී ලංකා මැතිවරණයේදී බහුලව භාවිතා විය.
ශ්රී ලංකාව තුළ, විවිධ දේශපාලන කණ්ඩායම්වලට මෙවැනි ඉතිහාසයක් ඇත. කෘතිම බුද්ධියෙන් ජනනය කරන ලද විවිධ පණිවිඩ මගින් ජනවාර්ගිකත්වය, සහ සමාජ බෙදීම් වැනි කරුණු ඡන්දදායකයින් අතර විශේෂකොට දක්වා ඇත. මෙය ඡන්දදායකයින්ගේ චිත්තවේග හැසිරවීමෙන් ජාතික සමගිය පළුදු වූ අතර ජනතාව විවිධ කණ්ඩායම් වලට බෙදීම වැඩි විය.
සංකීර්ණ දේශපාලන පරිසරයක් සහ විවිධ ජනගහනයක් සිටින ශ්රී ලංකාව වැනි රටක එවැනි උපක්රම විශේෂයෙන් භයානකය. කෘතිම බුද්ධිය මත පදනම් වූ සාවද්ය තොරතුරු ව්යාපාර මගින් පවතින සමාජ බෙදීම් තීව්ර කළ හැකි අතර එමගින් රටක දේශපාලන සහජීවනය අත්කර ගැනීම දුෂ්කර කරයි.
3. Astroturfing සහ කෘතිම චලනයන්:
කෘතිම බුද්ධිය විසින් astroturfing සඳහා විශේෂ පහසුකම් සපයයි. එමගින්, විශේෂිත හේතුවක් හෝ අපේක්ෂකයෙකු සඳහා බිම් මට්ටමේ සහයෝගය පිළිබඳ මිත්යා මතයක් නිර්මාණය කරයි. මෑත මැතිවරණයේදී, දේශපාලන අපේක්ෂකයින් සඳහා ව්යාජ සමාජ මාධ්ය සහය ජනනය කිරීමට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතා කරන ලදී. කෘතිම බිම් මට්ටමේ චලනයන් (synthetic grassroots movements) ලෙස හඳුන්වන මෙම උපක්රමය, කෘතිම බුද්ධිය නිර්මාණය කරන ලද විවිධ නිර්මාණ සහ අදහස් සමඟ සමාජ මාධ්ය කළඹවමින් මහජනයා මත පුළුල්ව පැතිරුණ මිත්යා මතයක් නිර්මාණය කරයි.
මෙම උපක්රම මහජන මතය විකෘති කිරීමට භාවිත කරයි. ඇතැම් අපේක්ෂකයන්ට හෝ ප්රතිපත්තිවලට ඔවුන්ට ඇත්ත වශයෙන්ම තිබෙන සහයෝගයට වඩා වැඩි සහයෝගයක් ඇති බව පෙන්නුම් කිරීමට උත්සාහ කරයි. කෘතිම බුද්ධිය විසින් නිර්මාණය කරන ලද මෙම කෘතිම ව්යාපාර මගින්, තමන් විශාල දේශපාලන රැල්ලක කොටසක් යැයි විශ්වාස කිරීමට ඡන්දදායකයින් පොළඹවන අතර එමගින් ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේ තීරණ මෙහෙයවීමට මග පාදයි.
ධනාත්මක පැතිකඩ: ප්රජාතන්ත්රවාදය සඳහා උත්ප්රේරකයක් ලෙස කෘතිම බුද්ධිය භාවිතය
කෙතරම් අවාසි සහගත අවස්ථා ඇතත් කෘතිම බුද්ධිය මගින් ඡන්ද දායකයින්ගේ සහභාගීත්වය වැඩිදියුණු කිරීම, තොරතුරු වෙත ප්රවේශය වැඩි කිරීම සහ මැතිවරණ වඩාත් කාර්යක්ෂම කිරීම යනාදියෙන් ප්රජාතන්ත්රවාදය වැඩිදියුණු කිරීමට හැකි වේ. දේශපාලනයේ දී, කෘතිම බුද්ධියෙහි ධනාත්මක භාවිතයන්, පසු ගිය ශ්රී ලංකා මැතිවරණයේදී බෙහෙවින් භාවිතකල බව පෙන්නුම් කළහ.
1. දේශපාලන කටයුතු සඳහා පහසුකම් සැලසීම:
ශ්රී ලංකා මැතිවරණයේදී දේශපාලන කටයුතු වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කෘතිම බුද්ධිය වැඩි කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. බොහෝ ඡන්දදායකයින්ට ඇති එක් අභියෝගයක් වන්නේ දේශපාලන පක්ෂ සහ ප්රතිපත්තිවල ඇති සංකීර්ණ බවයි. කෘතිම බුද්ධිය මගින් මෙම තොරතුරු සරල කළ හැකි අතර, ඡන්දදායකයින්ට දේශපාලන කතිකාවන් සමඟ වඩාත් පහසුවෙන් සම්බන්ධ වීමට සහ තේරුම් ගැනීමට උපකාර කරයි.
උදාහරණයක් ලෙස, ශ්රී ලංකාවේ සමහර දේශපාලන පක්ෂ ඔවුන්ගේ ප්රතිපත්ති ප්රකාශන කෙටුම්පත් කිරීමට ChatGPT වැනි කෘතිම බුද්ධි මෙවලම් භාවිතා කළ බව වාර්තා වේ. කෘතිම බුද්ධිය භාවිතයෙන් විශාල දත්ත සමුහ විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් වඩාත් පැහැදිලි සහ වඩාත් සංක්ෂිප්ත ප්රතිපත්ති යෝජනා ජනනය කරන ලද අතර එමගින් ඡන්දදායකයින්ට පක්ෂවල ප්රතිපත්ති යෝජනා අවබෝධ කර ගැනීම පහසු කරයි. මීට අමතරව, දැනුවත් තීරණ ගැනීමේදී ඡන්දදායකයින්ට සහාය වීම සඳහා චැට්බොට් වැනි කෘතිම බුද්ධියෙන් බලගන්වන මෙවලම් භාවිතා කරන ලදී. මෙම චැට්බොට්ස් අපේක්ෂකයින්ගේ ප්රතිපත්ති පිළිබඳ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දුන් අතර ප්රතිපත්ති වෙනස්කම් පිළිබඳ තත්ය කාලීන යාවත්කාලීන කිරීම් ලබා දුන්නේය. විශේෂයෙන් ග්රාමීය ප්රදේශවල සිටින ඡන්දදායකයින්ට, දැනුවත්ව සිටීමට සහ ඡන්ද ප්රකාශයේදී වඩාත් ගැලපෙන සහ උගත් තේරීමක් කිරීමට උපකාරී විය.
2. ජන්ද ව්යාපාරවල කෘතිම බුද්ධිය: ක්ෂුද්ර ඉලක්ක කිරීම සහ පුද්ගලීකරණය:
කෘතිම බුද්ධිය විසින් ක්ෂුද්ර කණ්ඩායම් ඉලක්ක කිරීම මගින් දේශපාලන ව්යාපාර විශාල පරිවර්තනයකට භාජනය විය. එහිදී කෘතිම බුද්ධි ඇල්ගොරිතම විශේෂිත කණ්ඩායම් වෙත ගැලපෙන පණිවිඩ ලබා දීම සඳහා ඡන්දදායක දත්ත විශාල ප්රමාණයක් විශ්ලේෂණය කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, එක් පාර්ශවයකට කෘෂිකාර්මික ප්රතිපත්ති ගැන සැලකිලිමත් වන ග්රාමීය ඡන්දදායකයින් හඳුනා ගැනීමට සහ එම විශේෂිත ගැටලු ආමන්ත්රණය කරන දැන්වීම් ලබාදීමට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතා කළ හැකිය. මෙම පුද්ගලීකරණයට ඡන්දදායකයින් අතර තමන්ට සවන් දෙනවා යන හැඟීම ඇති කළ හැකි අතර, ඡන්ද දායකයින්ගේ උනන්දුව වැඩි කළ හැකිය.
3. ප්රතිපත්ති සම්පාදනයේදී කෘතිම බුද්ධියහි කාර්යභාරය:
විශාල දත්ත ප්රමාණයක් සැකසීමට සහ විශ්ලේෂණය කිරීමට කෘතිම බුද්ධිය සතු හැකියාව, ප්රතිපත්ති සම්පාදනය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා යොදා ගත හැක. සමාජ ප්රවණතා විශ්ලේෂණය කිරීමෙන්, ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ට අර්බුද වීමට පෙර ගැටළු හඳුනා ගැනීමට කෘතිම බුද්ධියට උපකාර කළ හැක. ශ්රී ලංකාවේ මැතිවරණය අතරතුර, වඩාත් දැනුවත් සහ ප්රතිචාරාත්මක ප්රතිපත්ති යෝජනා කෙටුම්පත් කිරීමට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතා කළ බව වාර්තා වේ.
ක්රියාත්මක කිරීමෙන් පසු ප්රතිපත්තිවල සඵලතාවය ඇගයීමට ද කෘතිම බුද්ධිය සහාය වේ. මහජන හැඟීම් සහ ප්රතිඵල නිරීක්ෂණය කිරීමෙන්, කෘතිම බුද්ධි පද්ධති මෙම ප්රතිපත්ති ඔවුන්ගේ අපේක්ෂිත ඉලක්ක සපුරා ගන්නේද නැතහොත් යාවත්කාලින කිරීම් අවශ්යද යන්න පිළිබඳ සංශෝධන සපයයි. මෙම සංශෝධන, ජනගහනයේ අවශ්යතා සපුරාලීම සඳහා අවශ්ය පරිදි ප්රතිපත්ති වෙනස් කිරීමට පහසුවෙන්ම භාවිත කල හැකිය .
4. කෘතිම බුද්ධි උත්පාදිත අන්තර්ගත හඳුනා ගැනීම:
සාවද්ය තොරතුරු ව්යාප්ත කිරීමට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතා කරන අතරම, මෙම කෘතීම බුද්ධියම එයට එරෙහිව සටන් කිරීමට මෙවලම් ද සපයයි. GPTZero, OpenAI’s classifier, සහ DetectGPT වැනි ස්වයංක්රීය මෙවලම් කෘතිම බුද්ධිය උත්පාදනය කරන ලද අන්තර්ගත හඳුනා ගැනීමට විශේෂයෙන් නිර්මාණය කර ඇත. කෘතිම බුද්ධිය ජනනය කරන ලද සාවද්ය තොරතුරුවල හානිකර බලපෑම් හඳුනා ගැනීමට සහ අවම කිරීමට උපකාර කිරීම සඳහා මෙම මෙවලම් ශ්රී ලංකා මැතිවරණයේදී භාවිතා කරන ලදී.
මෑත කාලීන ශ්රී ලංකා මැතිවරණය ප්රජාතන්ත්රවාදය තුළ කෘතිම බුද්ධියට ඉටු කළ හැකි ධනාත්මක සහ ඍණාත්මක භූමිකාවන් දෙකම ඉස්මතු කළේය. එක් අතකින්, කෘතිම බුද්ධි මෙවලම් ඡන්ද දායකයින්ගේ සහභාගීත්වය වැඩි කිරීමට, ඡන්ද ව්යාපාර විධිමත් කිරීමට සහ මහජන අවශ්යතා සඳහා ප්රතිපත්ති සම්පාදනයට වඩාත් උපකාරී විය. අනෙක් අතට, සාවද්ය තොරතුරු පැතිරවීමට, ක්ෂුද්ර ඉලක්ක කිරීම හරහා ඡන්දදායකයින් හැසිරවීමට සහ කෘතිම බිම් මට්ටමේ චලනයන් නිර්මාණය කිරීමට කෘතිම බුද්ධිය භාවිතා කරන ලදී. ශ්රී ලංකාවට සහ ලොව පුරා ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවලට ඇති අභියෝගය වන්නේ කෘතිම බුද්ධියෙහි ඇති අවදානම් අවම කර ගනිමින් එහි ධනාත්මක භාවිතයන් උපයෝගී කර ගැනීමයි.
