කපිල කේ හීනටියන –
අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ එරට අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව අතර ඇති කරගත් ආන්දෝලනාත්මක එකඟතාවක් නැවත සමාලෝචනය කිරීමට ෆ්ලොරිඩා ප්රාන්තයේ එක්සත් ජනපද දිස්ත්රික් විනිසුරුවරියක වන කැත්ලීන් විලියම්ස් තීරණය කර තිබේ.
මෙම එකඟතාව ඇති කරගෙන තිබුණේ අමෙරිකානු දේශීය ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවට (IRS) එරෙහිව ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් පවරා තිබූ ඩොලර් බිලියන 10ක දැවැන්ත වන්දි නඩුවක් සමථයකට පත්කර ගැනීම සඳහාය.
දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇති මෙම ගිවිසුම පිළිබඳව අධිකරණයේ දැඩි අවධානය යොමුවීමත් සමඟ මේ වනවිට මෙම සමථය පිළිබඳ දැඩි අර්බුදකාරී තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත.
තම බදු වාර්තා වැරදි ලෙස පරිහරණය කිරීම සහ ඒවා මාධ්ය වෙත කාන්දු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් සිය රජයට එරෙහිවම මෙම නඩුව පවරා තිබුණි. මෙම යෝජිත සමථකරණ ගිවිසුම හරහා දේශපාලනමය වශයෙන් දඩයම් කිරීම්වලට හෝ “දේශපාලන අවභාවිතයන්ට” ලක් වූ පුද්ගලයන්ට වන්දි ගෙවීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.8කට ආසන්න විශේෂ අරමුදලක් පිහිටුවීමට ද නියමිතව තිබුණි.
විශ්රාමික ෆෙඩරල් විනිසුරුවරුන් 35 දෙනෙකු විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද මෝසමක් මඟින් චෝදනා කර ඇත්තේ මෙම සමථය වංචනික සහ කුමන්ත්රණකාරී එකඟතාවක් වන අතර, එය අධිකරණයම මුලා කිරීමක් බවය. මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් මෙන්ම, එකී නඩුව වංචනික ක්රියාවලියක ප්රතිඵලයක් බැවින් එය නැවත විභාගයට ගත යුතුද යන්න පිළිබඳව ජුනි මස 12 වනදාට පෙර ප්රතිචාර දක්වන ලෙස විනිසුරු කැත්ලීන් විලියම්ස් පසුගිය සිකුරාදා ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ නීතිඥයින්ට නියෝග කළාය.
මෙම සමථයෙන් පසුව, ගිවිසුම කෙරෙහි අධිකරණයේ කිසිදු පරීක්ෂාවක් හෝ මැදිහත්වීමක් වැළැක්වීමේ අරමුණින් නඩුව ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් කටයුතු කර තිබුණි. විනිසුරුවරිය මැයි මස 18 වනදා එම ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට මුලින් අවසර ලබා දුන්නද, ඇයගේ නව නියෝගය මඟින් ප්රකාශ කර ඇත්තේ මෙවැනි බරපතළ විෂමාචාරයන් පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීමට අධිකරණයට පූර්ණ බලය ඇති බවය.
නඩුවක් ඉල්ලා අස්කර ගැනීමෙන් පසුව ද රජයට ඊට ප්රතිචාර දක්වන ලෙස විනිසුරුවරයෙකු නියෝග කිරීම අතිශය අසාමාන්ය තත්ත්වයකි. විනිසුරුවරිය මෙම නඩුව නැවත විභාගයට ගැනීමට තීරණය කළහොත්, ඇයට මේ සම්බන්ධයෙන් විභාගයක් පැවැත්වීමට හෝ ඉදිරි නීතිමය පියවර ගැනීමට හැකියාව පවතී.
විශ්රාමික විනිසුරුවරුන් පෙන්වා දෙන්නේ අධිකරණය හමුවට කිසිසේත් ඉදිරිපත් නොකළ මෙම සමථය, ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ රජයේ ක්රියාකලාපයන් මෙන්ම අධිකරණ පද්ධතිය අනිසි ලෙස හැසිරවීම පිළිබඳව බරපතළ ප්රශ්න මතු කරන බවයි. එමෙන්ම මෙය අධිකරණ පාලනය කෙරෙහි මහජනතාව තබා ඇති විශ්වාසය බිඳ දැමීමට හේතුවන බවද ඔවුහු පවසති.
මේ අතර, වර්ජිනියා ප්රාන්තයේ එක්සත් ජනපද දිස්ත්රික් විනිසුරු ලියෝනි බ්රින්කේමා විසින් ද පසුගිය සිකුරාදා තවත් නියෝගයක් නිකුත් කරමින්, ට්රම්ප් පරිපාලනය විසින් මෙම “දේශපාලන දඩයම්වලට එරෙහි වන්දි අරමුදල” (Anti-Weaponization Fund) පිහිටුවීම තාවකාලිකව වළක්වා තිබේ. විනිසුරු බ්රින්කේමාගේ මෙම නියෝගය අවම වශයෙන් එළඹෙන ජුනි මස 12 වනදා දක්වා බලපැවැත්වෙනු ඇත.
මෙම අරමුදල පිහිටුවීමට එරෙහිව ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් නියෝජනය කරන රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේම මන්ත්රීවරුන්ගෙන් පවා දැඩි විරෝධයක් එල්ල වී තිබේ. 2021 ජනවාරි 6 වනදා අමෙරිකානු කැපිටල් මන්දිරයට (පාර්ලිමේන්තුවට) ප්රහාර එල්ල කළ පිරිස් වෙත පවා මහජන බදු මුදලින් මෙලෙස වන්දි ලබාදීමට හැකිවීම පිළිබඳව ඔවුහු දැඩි කනගාටුව සහ කෝපය පළ කරති. ඇතැම් විවේචකයන් මෙම අරමුදල හඳුන්වා දී ඇත්තේ දේශපාලන අවශ්යතා වෙනුවෙන් වෙන්කරගත් “නීතිවිරෝධී රහස් අරමුදලක්” (Slush fund) ලෙසය.
මෙම එකඟතාවයට අනුව, ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, ඔහුගේ ඥාතීන් සහ ඔහුගේ සමාගම් විසින් මැයි 18 වනදාට පෙර ඉදිරිපත් කරන ලද කිසිදු බදු වාර්තාවක් හෝ ඊට අදාළ පැරණි බදු හිමිකම් පිළිබඳව කිසිදු විගණනයක් සිදු කිරීම දේශපාලන ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුවට (IRS) තහනම් වෙයි.
නීති විශාරදයින් පවසන්නේ මෙම සමථකරණ ක්රියාවලිය අතිශය අසාමාන්ය එකක් බවය. ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් රජයේ බදු දෙපාර්තමේන්තුවට එරෙහිව පැවරූ නඩුවේ ස්වභාවය මෙන්ම, මෙවැනි දැවැන්ත පරිමාණයේ අරමුදල් සාමාන්යයෙන් පිහිටුවනු ලබන්නේ එක්කෝ අමෙරිකානු කොංග්රස් මණ්ඩලයේ පනතකින් හෝ අධිකරණයක සෘජු අධීක්ෂණය යටතේ පමණක් වීම ඊට හේතුවයි.
