කපිල කේ හිනටියන –
ශ්රී ලංකාව මේ වන විට මුහුණ දී සිටින ගෝලීය සහ දේශීය ආර්ථික අභියෝග හමුවේ, වත්මන් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන අවසන් වීමට පෙර ඊළඟ අනුප්රාප්තික වැඩසටහන (Successor Program) සඳහාවන සාකච්ඡා රජය විසින් වහාම ආරම්භ කළ යුතු බව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස ප්රකාශ කරයි.
සමගි ජන බලවේගයට (සජබ) අනුබද්ධ ගුරු සංගමය පිහිටුවීම වෙනුවෙන් පැවැති උත්සවයකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු මේ බව අවධාරණය කළේය.
කෙසේ වෙතත්, වත්මන් ජාතික ජන බලවේග රජය පෙන්වා දෙන්නේ රටේ ආර්ථිකය මේ වන විට ස්ථාවර මට්ටමක පවතින බවත්, බාහිර කම්පන කළමනාකරණය කිරීමට අවශ්ය ප්රතිපත්තිමය පියවර ගනිමින් සිටින බවත්ය.
සජිත් ප්රේමදාස පෙන්වා දෙන අවදානම් සහ යෝජනා
විපක්ෂ නායකවරයාට අනුව, ශ්රී ලංකාවේ නිල විදේශ සංචිත මට්ටම තවමත් පවතින්නේ අවදානම් සහගත සීමාවකය. සාමාන්යයෙන් රටකට අවම වශයෙන් මාස 3ක ආනයන වියදම් පියවා ගැනීමට ප්රමාණවත් සංචිත පැවතිය යුතු වුවද, වත්මන් ආනයන අවශ්යතා සහ ණය සේවාකරණය හමුවේ පවතින ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.5 – 7ක සංචිත ප්රමාණය ප්රමාණවත් නොවන බව ඔහු පවසයි.
විශේෂයෙන්ම මෑතකදී ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම සහ මැදපෙරදිග කලාපයේ පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් වාර්ෂිකව ලැබෙන ඩොලර් බිලියන 8ක පමණ විදේශ ප්රේෂණ අඩාල වීමේ අවදානමක් පවතින බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
රජය සියල්ල යහපත් බව පෙන්වමින් සැබෑ තත්ත්වය ජනතාවගෙන් සඟවන බවට චෝදනා කළ විපක්ෂ නායකවරයා, 2027 මුල් භාගයේදී වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වීමට නියමිත බැවින්, තවත් ආර්ථික අර්බුදයක් වළක්වා ගැනීමට නම් ශක්තිමත් මට්ටමක සිටිමින් නව සාකච්ඡා වහාම ඇරඹිය යුතු බව නිර්දේශ කළේය.
සජබ ආර්ථික විශේෂඥ ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වාගේ ස්ථාවරය
මේ අතර, සජබ ජ්යෙෂ්ඨ මන්ත්රී සහ ආර්ථික විශේෂඥ ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා පෙන්වා දෙන්නේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සඳහා IMF වැඩසටහන අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙනයාම අත්යවශ්ය බවයි.
ඇතැම් දැඩි කොන්දේසි සඳහා නම්යශීලී සංශෝධන සිදුකළ යුතු වුවද, ආර්ථිකය කඩා වැටීම වැළැක්වීමට මෙම වැඩසටහන උපකාරී වූ බව ඔහු පිළිගනී. වඩා ප්රායෝගික ආර්ථික කළමනාකරණය, ආදායම් වර්ධනය සහ රැකියා උත්පාදනය කෙරෙහි අවධානය යොමුකළ යුතු බව පවසන ඔහු, රජයේ අඩුපාඩු විවේචනය කරන අතරම මූල්ය ස්ථාවරත්වය රැකගැනීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.
රජයේ ප්රතිචාරය: ආර්ථිකය ශක්තිමත්
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ප්රමුඛ වත්මන් රජය විපක්ෂයේ මෙම භීතිකාව ප්රතික්ෂේප කරයි. රජය පවසන්නේ 2022 වසරේ පැවැති දරුණු අර්බුදකාරී තත්ත්වයට සාපේක්ෂව මේ වන විට ආර්ථිකය බෙහෙවින් ශක්තිමත් පදනමක පවතින බවය.
පසුගිය කාලසීමාව තුළ උද්ධමනය පාලනය කිරීමට, බදු ආදායම් ඉහළ නැංවීමට සහ ප්රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් පවත්වා ගැනීමට රජය සමත්ව ඇති බව ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දී තිබේ.
එමෙන්ම, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ ඇති එකඟතා ප්රායෝගිකව ඉදිරියට ගෙන යමින් මීළඟ වාරික ලබාගැනීමට කටයුතු කරමින් සිටින බවත්, ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව හරහා සංචිත තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමට මූල්ය පහසුකම් සැලසෙමින් පවතින බවත් රජය අවධාරණය කරයි.
සංචිත ආරක්ෂා කිරීමට වාහන ආනයන ගාස්තු මත තාවකාලික අධිභාර පැනවීම වැනි පියවර ගනිමින් බාහිර කම්පන කළමනාකරණය කිරීමට රජය සතුව මෙවලම් පවතින බවද රජය පවසයි. රජය වත්මන් ප්රතිසංස්කරණ රාමුව තුළ ස්ථාවරව ඉදිරියට යා හැකි බව විශ්වාස කරයි.
රටක් ලෙස මහජනතාවගේ අභිප්රාය –
ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ඉදිරි අවදානම් දෙස දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයෙන් තොරව, ස්වාධීන සමාජ-ආර්ථික විද්යාත්මක දෘෂ්ටියකින් බැලූ විට, විපක්ෂ නායකවරයා කරන යෝජනා දෙස රජය උපායමාර්ගිකව සහ අවංකව අවධානය යොමු කිරීම අතිශය වැදගත් බව පැහැදිලි වේ.
රජය දැනට සාර්ථකව පවත්වාගෙන යන වැඩපිළිවෙළ තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට නම්, විපක්ෂය පෙන්වා දෙන බාහිර අවදානම් සහ පූර්ව සූදානම පිළිබඳ අදහස් ප්රතික්ෂේප නොකර ග්රහණය කරගත යුත්තේ ඇයිද යන්න කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ විග්රහ කළ හැකිය:
- 2022 පාඩම: ‘කල් ඇතිව සූදානම් වීමේ’ වැදගත්කම (Pre-emptive Action)
ශ්රී ලංකාව 2022 වසරේ දරුණුතම ආර්ථික බිඳවැටීමට මුහුණ දුන්නේ එවකට සිටි පාලකයන් ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වෙත යාම සහ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම අවසන් මොහොත දක්වා ප්රමාද කළ බැවිනි.
වත්මන් IMF වැඩපිළිවෙළ 2027 මුල් භාගයේදී අවසන් වීමට නියමිතය. විපක්ෂය යෝජනා කරන පරිදි ‘අනුප්රාප්තික වැඩසටහනක්’ (Successor Program) සඳහා සාකච්ඡා 2026 වසරේ සිටම ආරම්භ කිරීම “කලබල වීමක්” නොව, බරපතල අනතුරක් වළක්වා ගැනීමට ගන්නා පූර්ව ආරක්ෂණ පියවරකි. රටේ මූල්ය ස්ථාවරත්වය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට නම්, වත්මන් වැඩසටහන අවසන් වනවාත් සමඟම ක්රියාත්මක වන ඊළඟ සැලසුම සූදානම්ව තිබිය යුතුය.
- බාහිර කම්පන රජයේ පාලනයෙන් බැහැර වීම (External Shocks)
වත්මන් ජාතික ජන බලවේග රජය රට තුළ බදු ආදායම් කළමනාකරණය සහ දේශීය මූල්ය විනය සාර්ථකව පවත්වාගෙන ගියද, ගෝලීය සාධක පාලනය කිරීමට රජයකට නොහැක.
මැදපෙරදිග පවතින දිගුකාලීන යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල දිගින් දිගටම ඉහළ යාම සහ විදේශ රැකියා නියුක්තිකයන්ගේ ප්රේෂණ (ඩොලර් බිලියන 8ක දායකත්වය) අඩුවීමේ අවදානම සැබෑවකි. දැනට පවතින ඩොලර් බිලියන 6.5 – 7ක සංචිත ප්රමාණය, මෙවැනි විශාල ගෝලීය කම්පනයකදී වේගයෙන් දියවී යා හැකිය. එම නිසා විපක්ෂය පෙන්වා දෙන සංචිතවල ප්රමාණාත්මක භාවය පිළිබඳ විවේචනය දෙස රජය සාධාරණව බැලිය යුතුය.
- ආර්ථික ස්ථායීකරණය සහ ආර්ථික වර්ධනය අතර වෙනස
දැනට රජය ලබාගෙන ඇති ජයග්රහණ (අඩු උද්ධමනය, බදු ආදායම් වර්ධනය, ප්රාථමික අතිරික්තය) යනු ආර්ථිකය “ස්ථායීකරණය” (Stabilization) කිරීමකි. නමුත් එය තවමත් දිගුකාලීන “වර්ධනයක්” (Growth) නොවේ.
ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා වැනි දේශපාලනඥයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, පියවරෙන් පියවර වාහන ආනයන සීමා ලිහිල් කිරීම, රැකියා උත්පාදනය සහ පෞද්ගලික අංශය දිරිගැන්වීම වැනි ප්රායෝගික ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ වෙත රජය කඩිනමින් යා යුතුය. දැඩි සීමා කිරීම් මත පමණක් පදනම්ව ආර්ථිකය සදාකාලිකව පවත්වාගෙන යා නොහැක.
- ජාත්යන්තර වෙළඳපොළ සහ ආයෝජක විශ්වාසය (Investor Confidence)
ජාත්යන්තර ආයෝජකයන් සහ ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ ආයතන බලන්නේ රටක දේශපාලන ස්ථාවරත්වය සහ ප්රතිපත්තිමය අඛණ්ඩතාව (Policy Continuity) දෙසය.
ආර්ථික ප්රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුව සහ ප්රධාන විපක්ෂය එකඟතාවයකින් (Consensus) කටයුතු කරන බව පෙනෙන්නට තිබේ නම්, එය රටේ අනාගතයට ඉතා හිතකරය. රජය විසින් විපක්ෂයේ ධනාත්මක ආර්ථික යෝජනා සැලකිල්ලට ගැනීම, ජාත්යන්තර ප්රජාවට සපයන්නේ “ශ්රී ලංකාව කවුරු පාලනය කළත් ආර්ථික ප්රතිපත්තිය නොවෙනස්ව පවතිනවා” යන ප්රබල විශ්වාසයය.
- සමාජ ආර්ථික නිගමනය (Socio-Economic Conclusion)
බාහිර නිරීක්ෂකයෙකු ලෙස බලන කල, රජය දැනට ක්රියාත්මක කරන දැඩි මූල්ය ප්රතිපත්තිය සහ දූෂණය පිටුදැකීමේ වැඩපිළිවෙළ අගය කළ යුතුය. නමුත්, රටක් ලෙස 2022 වැනි තත්ත්වයකට නැවත නොවැටීමට නම්, විපක්ෂයේ අනතුරු ඇඟවීම් ‘දේශපාලන කකුලෙන් ඇදීම්’ ලෙස සලකා බැහැර නොකළ යුතුය.
වත්මන් රජයේ පාලන විනය (Fiscal Discipline) සහ විපක්ෂය යෝජනා කරන පූර්ව සූදානම (Pre-emptive Strategy) යන දෙකෙහිම එකතුවක් ශ්රී ලංකාවේ ඉදිරි ආර්ථික ගමන තහවුරු කිරීමට අත්යවශ්ය වේ. එම නිසා, රජය සිය ප්රතිපත්තිමය ස්ථාවරය රකිමින්ම, විපක්ෂයේ සාධාරණ යෝජනා කෙරෙහි අවංකව අවධානය යොමු කිරීම රටේ පොදු යහපත පිණිස හේතු වනු ඇත.
