උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල-
ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගීතා කොමිසම (PUCSL) විදුලි ගාස්තු සංශෝධන යෝජනාවලදී බාල හෝ අඩු තත්ත්වයේ ගල්අඟුරු භාවිතය හේතුවෙන් ඇතිවන අතිරේක පිරිවැය හෝ වෙනත් සාධාරණ නොවන පිරිවැය විදුලි පාරිභෝගිකයන්ගෙන් අය නොකිරීමට ඒකමතිකව තීරණය කර තිබේ.
මෙය පසුගිය ගාස්තු සංශෝධන තීරණවලදී ද බලපෑම් කළ බවත්, ඉදිරි සංශෝධනවලදීත් මෙම පිළිවෙත පවත්වාගෙන යන බවත් කොමිසමේ ඉහළ පෙළේ නිලධාරියෙකු පැහැදිලි කර ඇත. මෙම තීරණය විදුලි ජනනය, සම්ප්රේෂණය සහ බෙදාහැරීම සඳහා වැයවන සාධාරණ පිරිවැය පමණක් සලකා බැලීමේ කොමිසමේ නිල පිළිවෙතට අනුව ගන්නා ලද එකකි.
ගල්අඟුරු අර්බුදයේ පසුබිම සහ බලපෑම්
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ ප්රධාන ගල්අඟුරු බලාගාරය වන නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරයේ මෑතකදී ආනයනය කළ ගල්අඟුරු තත්ත්වය බාලවීම නිසා බලාගාරයේ ධාරිතාව දළ වශයෙන් මෙගාවොට් 160 කින් පමණ අඩුවී ජනන කටයුතුවලට බාධා ඇතිව තිබේ.
මේ හේතුවෙන් ඩීසල් බලාගාර මත වැඩිපුර යැපීමට සිදුවී ඇති අතර, එය රුපියල් බිලියන 20 ත් 42 ත් අතර අතිරේක පිරිවැයක් ඇති කර ඇති බව ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු සහ අනෙකුත් බලශක්ති අධිකාරීන්ගේ ඇස්තමේන්තුවල සඳහන් වේ.
මෙම ගැටලුවට ප්රධාන වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ ගල්අඟුරු ආනයනයේදී පවතින තත්ත්ව පරීක්ෂාවේ දුර්වලතා, සැපයුම් කාලසටහනේ බාධා සහ ස්ථානීය ටෙන්ඩර්වලට වඩා දිගුකාලීන ටෙන්ඩර් භාවිතයේදී ඇතිවූ ප්රමාදයන්ය.
මේ පිළිබඳව 2026 අප්රේල් මාසයේ නිකුත් වූ විගණකාධිපතිවරයාගේ විශේෂ විගණන වාර්තාව මගින් ද කරුණු පෙන්වා දී ඇති අතර එහිදී ගල්අඟුරු ආනයන ක්රියාවලියේ අක්රමිකතාවන් සහ තත්ත්ව සහතික නොසලකා හැරීම පිළිබඳව දැඩි අවධානය යොමු කර තිබේ.
කොමිසමේ නිල ස්ථාවරය
2026 අප්රේල් සිට ජූනි දක්වා දෙවැනි කාර්තුව සඳහා පසුගිය මාර්තු 30 වැනිදා අනුමත කළ විදුලි ගාස්තු සංශෝධනයේදී ද ගල්අඟුරු තත්ත්වය නිසා ඇතිවන අතිරේක පිරිවැය සලකා බලා නොමැත. මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන කොමිසමේ ඉහළ පෙළේ නිලධාරියෙකු පවසන්නේ ගල්අඟුරු තත්ත්වය අඩු නම් එම පාඩු භාරගත යුත්තේ සැපයුම්කරු ඇතුළු වගකිව යුතු පාර්ශ්වයන් මිස ජනතාව නොවන බවය.
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය හෝ ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු විසින් ඉදිරිපත් කරන යෝජනාවලදී සාධාරණ නොවන පිරිවැය අනුමත නොකිරීමට කොමිසම තීරණය කර ඇත.
මාර්තු 18 වැනිදා කොළඹ BMICH හිදී පැවති ජනතා විමසුම් සාකච්ඡාවේදී ද ජාතික වාණිජ මණ්ඩලයේ උප සභාපති ආචාර්ය ලක්මල් ප්රනාන්දු පෙන්වා දුන්නේ බාල ගල්අඟුරු නිසා ඇතිවන පාඩු ජනතාවට බරක් කිරීම නීති විරෝධී බවයි.
ජනතාවට ලැබෙන සහනය
2026 අප්රේල් 1 සිට ක්රියාත්මක වූ ගාස්තු සංශෝධනයෙන් පසුව ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු විසින් තවත් සියයට 15 ක වැඩිවීමක් ඉල්ලා තිබුණද මහජන උපයෝගීතා කොමිසම එය ප්රතික්ෂේප කර තිබේ. ගල්අඟුරු සම්බන්ධ පාඩු සැපයුම්කරුගෙන් හෝ වගකිව යුතු පාර්ශ්වයන්ගෙන් අය කර ගැනීමට ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම ඇතුළු අධිකාරීන් මේ වන විට පියවර ගනිමින් සිටියි.
මෙම තීරණය හරහා විදුලි පාරිභෝගිකයන්ට සෘජු සහනයක් හිමිවන අතර, බලාගාර කළමනාකරණ දෝෂ වෙනුවෙන් ජනතාවගේ මුදල් වැය නොකිරීමට කොමිසම වගබලාගෙන ඇත.
