උපේක්ෂා උඩුවැරැල්ල –
ජාත්යන්තර රාජ්යතාන්ත්රික මට්ටමේ ඉහළ අවධානයක් දිනාගත් අවස්ථාවන්හිදී, වචනවලට වඩා සංකේත මගින් ප්රබල පණිවිඩයක් ලබාදීම සාමාන්ය සිරිතකි. පසුගිය අප්රේල් 10 වනදා, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ තීරණාත්මක සටන් විරාම සාකච්ඡා සඳහා ඉරාන දූත පිරිස ඉස්ලාමාබාද් වෙත පියාසර කරන අතරතුර, ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බගර් ගලිබාෆ් සාමාන්ය ගුවන් යානයක් ජංගම අනුස්මරණ මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කළේය. ගුවන් යානයේ හිස් අසුන් මත දරුවන්ගේ ඡායාරූප, ලේ තැවරුණු පාසල් බෑග්, සපත්තු සහ සුදු මල් කළඹවල් ඉතා සැලකිලිමත් ලෙස තැන්පත් කර තිබුණි. මෙම නිහඬ සහකරුවන් සමඟ ඔහු සිය ගමන ආරම්භ කළේ දැඩි ආතති සහගත වාතාවරණයක් මධ්යයේය.
ගලිබාෆ් මෙම සංවේදී දසුන් සහිත ඡායාරූපයක් එක්ස් (X) සමාජ මාධ්ය ජාලයට එක් කරමින්, “Minab168, මෙම ගමනේ මගේ සහකරුවන්” යනුවෙන් සටහනක් තබා තිබුණි. ඉන් අදහස් කළේ 2026 පෙබරවාරි 28 වන දින දකුණු ඉරානයේ මිනාබ් හි ෂජරේ තයියෙබේ බාලිකා ප්රාථමික විද්යාලයට එල්ල වූ මිසයිල ප්රහාරයෙන් මියගිය පුද්ගලයන් 165ත් 175ත් අතර ප්රමාණයයි. මොවුන්ගෙන් බහුතරය වයස අවුරුදු 7ත් 12ත් අතර පසුවූ පාසල් සිසුවියන් වන අතර, ගුරුවරුන් සහ මවුපියන් කිහිපදෙනෙකු ද ඒ අතර විය.
همراهان من در این پرواز#Minab168 pic.twitter.com/xvXmDlSDiF
— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) April 10, 2026
මිනාබ් ඛේදවාචකයේ පසුබිම
2026 ඉරාන යුද්ධයේ පළමු දිනයේදීම ඇමරිකානු සහ ඊශ්රායල හමුදා එල්ල කළ දැවැන්ත ගුවන් ප්රහාර මාලාවකදී මෙම විනාශය සිදු විය. හෝමොස්ගන් පළාතේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) නාවික කඳවුරකට යාබදව පිහිටා තිබූ මෙම පාසලට, දේශීය වේලාවෙන් පෙවරු 10:30ට පමණ ඇමරිකාවේ නිෂ්පාදිත ‘ටොමහෝක්’ (Tomahawk) වර්ගයේ කෲස් මිසයිලයක් පතිත විය. ඒ වන විටත් සිසුවියන් පන්ති කාමර තුළ ඉගෙනුම් කටයුතුවල නිරතව සිටියහ.
ස්වාධීන පරීක්ෂණ, චන්ද්රිකා ඡායාරූප සහ ඇසින් දුටු සාක්ෂි මගින් මෙම ප්රහාරයට භාවිතා කළ අවිය සහ ඉන් සිදුවූ දරුණු සිවිල් ජීවිත හානිය තහවුරු කර ඇත. ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්, හියුමන් රයිට්ස් වොච් ඇතුළු ජාත්යන්තර මාධ්ය ආයතන මෙය මෙම ගැටුමේදී දරුවන් ඉලක්ක වූ බිහිසුණුම සිදුවීමක් ලෙස හඳුන්වා දී ඇත. පෙන්ටගනය පසුව පිළිගත්තේ යල් පැන ගිය බුද්ධි තොරතුරු මත එම ගොඩනැගිල්ල හමුදා ඉලක්කයක් ලෙස වැරදි ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබූ බවයි. එහෙත් එය දශකයකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ සිවිල් පාසලක් ලෙස ක්රියාත්මක වූ ස්ථානයකි.
ඉරානය දිගින් දිගටම අවධාරණය කරන්නේ මෙය ඇමරිකානු-ඊශ්රායල හමුදා විසින් සිවිල් වැසියන් ඉලක්ක කර එල්ල කරන ලද චේතනාන්විත ප්රහාරයක් බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එය යුද මෙහෙයුම් අතරතුර සිදුවූ අවාසනාවන්ත ඉලක්ක වැරදීමක් ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත්, එහි මානුෂීය පිරිවැය අවිවාදිතය. සුන්බුන් බවට පත් වූ පන්ති කාමර, තම දරුවන්ගේ සිරුරු සොයන දෙමාපියන් සහ සදහටම මානසිකව ඇද වැටුණු පරම්පරාවක් ඉන් ඉතිරි විය.
ලෝකයට ලබාදුන් පණිවිඩය
මෙම ගමන ‘Minab168’ ලෙස නම් කර, වින්දිතයන්ගේ ඡායාරූප සහ බඩු බාහිරාදිය තමා අසල අසුන්වල තබා ගැනීමෙන් ගලිබාෆ් සාමාන්ය රාජ්යතාන්ත්රික සීමාවන් ඉක්මවා ගිය පණිවිඩයක් ලබා දුන්නේය. මෙය හුදු දේශපාලන රංගනයක් පමණක් නොවේ. එය යුද්ධයේ බිහිසුණු බව මානුෂීය මුහුණුවරකින් ලොවට පෙන්වා දීමකි. සෑම සාකච්ඡා මේසයක් පිටුපසම අහිංසකයන්ගේ ආත්මයන් සිටින බව ඉන් සිහිපත් කෙරේ.
ඉරානය මෙම සාකච්ඡාවලට අවතීර්ණ වන්නේ දැඩි ශෝකයකින් යුතුව වුවත්, සදාචාරාත්මක වශයෙන් ඉහළ තලයක සිටිමිනි. විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි ද ඇතුළත් ඉරාන දූත පිරිස, ඇමරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් ඇතුළු නියෝජිතයන් ඉදිරියේ වාඩි වන විට, අර හිස් අසුන් ඉල්ලා සිටින්නේ වගවීම, වන්දි ගෙවීම සහ මෙවැනි බිහිසුණු සිදුවීම් නැවත සිදු නොවන බවට වන සහතිකයයි.
ශ්රී ලංකාව ඇතුළු ගෝලීය දකුණට බලපාන අයුරු
ශ්රී ලංකාව ඇතුළු ගෝලීය දකුණේ රටවලට මෙම දසුන් ඉතා සමීපව දැනෙනු ඇත. මහා බලවතුන්ගේ ගැටුම් මැද සිවිල් වැසියන් අත්විඳින දුක් ගැහැට පිළිබඳව බොහෝ රටවලට අතීත අත්දැකීම් තිබේ. ඉලක්කගත යුද්ධ ලෙස හැඳින්වුවද, එහි අවසාන ගොදුරු බවට පත්වන්නේ දේශපාලනයට සම්බන්ධ නැති දරුවන් බව ගලිබාෆ්ගේ මෙම ක්රියාව ලොවට පසක් කර දෙයි.
ඉස්ලාමාබාද් සාකච්ඡා දිගහැරෙද්දී, රාජ්යතාන්ත්රිකභාවයට වෛරයෙන් ඔබ්බට යා හැකිද යන්න ලෝකය බලා සිටියි. ඉරානයේ පණිවිඩය පැහැදිලිය. මිනාබ්හි වින්දිතයන් යනු ආරක්ෂක වාර්තාවක සඳහන් වන පාද සටහන් පමණක් නොවේ. සාකච්ඡා සාර්ථක විය යුත්තේ ඔවුන් වෙනුවෙනි. ගුවන් යානයේ හිස්ව තිබූ එම අසුන්, සාකච්ඡා මේසය අසල කිසිවෙකුට නොසලකා හැරිය නොහැකි අසුන් බවට පත්ව තිබේ.
