ගවයෙක් දිනාගන්න රටේ නමගත් සෑම මල්ලවයෙක්ම පොර බදන ස්විස්ටර්ලන්තයේ මහා ක්‍රීඩා සැනකෙළිය…  

• සුනේත්‍රා ඇතුගල්පුර – ස්විස්ටර්ලන්තයේ ග්ලාරූස් සිට –

මව්බිමින් පිටුවහල් වී වසර 17කි.  සිංහල වහරන මගේ දරු පැටවු දෙදෙනා කවදාවත් ලංකාවට පැමිණ නැත. ඔවුන් ලංකාව ගැන දන්නේ මා සහ ශෂී ඔවුන්ට කියා දෙන අපේ අතීත ජීවිත පවත පිළිබඳ කතාවෙනි. උන් සුරංගනා කතාවක් අසන්නා සේ ඒ කතා අසා සිටින ආකාරය දකින විට මට මේ ජීවිත අන්තරය තරණය කළ ආකාරය ගැන ඇතිවන්නේ වෙහෙසකර හැඟීමකි. ඒ ආයාසය ඒ තරම්ම තියුණුය. එය දන්නේ අප දෙදෙනා පමණි.

ස්විස්ටර්ලන්තයට පැමිණි දා සිට පුරා 17 වසරක් ගෙවුනේ මේ ගමේය.  ඇල්ප්ස් කඳු පාමුල ඇති සිහිනයක් තරම් ලස්සන මේ ගමේය. කැලණියේ වරාගොඩ දැන් ජීවිතයේ ළමා කාලයේ සිහිනයක් සේ හදවතේ ගැඹුරේ තැන්පත් වී ඇත. ගතවූ 17 වසර තුළ ජීවත් වූ ග්ලාරූස්  මගේ ජීවිතයේ කොටසක් බවට පත් වී තිබේ.  මේ ගමේ ආචාරශීලී නිහඬ මෙන්ම කාරුණික මිනිස්සු කිසිම විටෙක මා හෝ ශෂී ආගන්තුකයන් සේ සැලකුවේ නැත. ඒ ලබා දුන් සමාජ වටිනාකම අප මේ ජීවිතය තුළ බොහෝ දුරක් රැගෙන ගොස්ය.

අද මේ සටහන තබන්නේ විශේෂ සිදුවීමක් නිමිති කරගෙනය. අද මා දකින්නේ  මේ 17 වසර තුළ ගමේ තිබූ නිහඬ ශාන්ත බව වෙනුවට ඉපදුන ලක්ෂ සංඛ්‍යාත  උද්‍යෝගී මිනිසුන්ගේ ප්‍රීතිමත් හඬින් ඇතිවන ආලෝනයකි. දැන් ග්ලාරූස් සැනකෙළියක් සේය. ලක්ෂයකට අධික පිරිසක් ගමට පැමිණ සිටිති. ඒ 47 වන ස්විස් ස්විස් මල්ලවපොර සහ ඇල්පයින් උත්සවය (ESAF) වෙනුවෙනි.

ග්ලාරුස් පලාතේ මෝලිස් ගම්මානයේ කුඩා ගුවන් තොටුපලක් වේ. උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ  එම ගුවන් තොටුපලෙ භූමියේය. මේ උත්සවය ගමේ ජීවත්වෙන වෙන තුන්දාස් පන්සීයක් පමණ ජනතාවට සුවිශේෂී අවස්ථාවක් නිර්මාණය කර ඇත. එය ආර්ථික සහ සහ සමාජීය වශෙයන් පමණක් නොවේ. සංස්කෘතික වශයෙන් ද වැදගත් ප්‍රවේශයක් බිහි වී තිබේ. මේ ස්විස් ස්විස් මල්ලවපොර සහ ඇල්පයින් උත්සවය   ග්ලාරූස්හි පැවැත්වෙන පළමු අවස්ථාවය.  දැන්   ගම්වැසියන්වන අප මේ මොහොත විඳින්නේ සංස්කෘතික විචිත්‍රත්වයේ ඇති ගැඹුරු සංවේදනයන් ද ස්ඵර්ශ කරමිනි. මේ ගමට පැමිණ කඳවුරු බැඳගෙන සිටින මිනිස්සුය.

• ස්විස් මල්ලවපොර සහ ඇල්පයින් උත්සවය (ESAF)

මෙම සැනකෙළිය ස්විස්ටර්ලන්තය පුබුදුවන්නකි.  ස්විස්ටර්ලන්ත සංස්කෘතියේ ගැඹුරු හරයන් ලෝකයට ප්‍රකාශ කරන විචිත්‍ර පෙරහර ඇතුළු ඉපැරණි ස්විස් සම්ප්‍රදාය ගර්වයෙන් යුතුව මතුකරන ඇල්පයින් උත්සවය උත්කර්ෂයට නන්වන්නේ මල්ලවපොර තරගාවලිය ය. ස්විස්ටර්ලන්තයේ විසිරී සිටින මල්ලවපොර ශූරයෝ මේ උත්සවයට එක් වීම ස්වකීය භාග්‍යක් කොට සලකති. මේ මල්ලවපොර ශූරයින් බොහෝ විට ඉහළ වෘත්තිකයන්ය. උගත් තරුණයින්ය. ඔවුන් මේ තරගාවලියට එක් වන්නේ ස්විස්ටලන්ත සංස්කෘතියේ ශික්ෂණය ලද මිනිසෙකු ලෙස උපන්   අභිමානයෙනි.

අද මොනතරම් ආර්ථික වර්ධනයන් අත්පත් කරගත්තද ස්විස් ආර්ථික පදනම දැමුණු මූලිකාංගය ලෙස සැලකෙන්නේ කිරි ගව පාලනය ය.  හරියටම අපේ කෘෂිකාර්මික ආර්ථික සම්ප්‍රදාය සේ ස්විස් ජනතාවගේ සංස්කෘතිය හා බද්ධ වුන ආර්ථිකය ය. එබැවින් තවමත් ස්විස් වැසියන් ඔවුන්ගේ ආර්ථිකයේ හදවත ලෙස සලකන්නේ කිරි ගොවීන්ය.

මේ සමස්ථ උත්සවයම ඒ අතීත ආර්ථික ප්‍රභවයට කරන ගෞරව කිරීමක් වැන්න.  ස්විස් සංස්කෘතිය තුළ ගවයා යනු උත්තම සතෙකි. හින්දු සංස්කෘතියේ සේම සිවිස් ජාතිකයෝ ගවයාට ගෞරව කරති. සම්ප්‍රදායික සංස්කෘතික විචිත්‍රාංග බොහෝමයක් බිහි වන්නේ මේ අතීත ආර්ථික පදනම දැමූ ගවයාගේ සංකේත සමගය.

ගවයා  පිරිමි ශක්තිය මෙන්ම කරුණාවේ සංකේතය ලෙස ද සැලකෙන්නේය.  මල්ලවපොර සම්බන්ධව ඇති සංස්කෘතික බැඳීම මේ ගව පාලනය සම්බන්ධ අතීතයට බද්ධ වන්නේය.

මල්ලව පොර හෙවත් (ෂ්වින්ගන්) යනු ස්ව්ට්සර්ලන්තයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩවකි.  ඔවුන් එය හඳුන්වන්නේ ලෝකයේ අව්‍යාජ ක්‍රීඩාව ලෙසය.  මල්ලව පොර තරඟයකදී ජයග්‍රාහකයන්ට හිමිවන තෑගි දක්වාම මේ අනන්‍ය සංස්කෘතික ස්වරූපය කියැවෙන්නේය.

1926 දී, ස්විස් මල්ලවපොර ශූරතාවලියේ ජයග්‍රාහකයාට තෑගි ලෙස ලැබී ඇත්තේ බැටළුවෙකි. , 1961 දී, ජයග්‍රහණය කළ ජයග්‍රහයකයාට හිමිව ඇත්තේ එළදෙනකි. ශ්‍රේණිගත කිරීමේ ලැයිස්තුවේ ඉහළම මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයින් තිදෙනා ඔවුන්ගේ ශ්‍රේණිගත කිරීම අනුව මේ සජීවී ත්‍යාග ලබා ගනී. ඒ අනුව මෙම ත්‍යාග තුනට ආර්ථික වටිනාකම ඉක්මවා ගිය මහා විසාල සංස්කෘතික වටිනාකමක් ලැබේ.

• සීබු ගේ කතාව

ස්විස් මල්ලවපොර තරගවල බොහෝ විට ජයග්‍රහාකයා පිදුම් ලබන්නේ ජව සම්පන්න ගවයෙකුගෙනි. පසුගිය වසරක ස්විස්ටලන්තයේ පැවති මල්ලවපොර තරගයේ ජයග්‍රාහකයාට හිමි වුයේ ජව සම්පන්න ගවයෙකි. ඒ ගවයාගේ නම “බුල් කොලින්”ය . උගේ බර ටොන්12ක් විය.

මෙවර පැවැත්වෙන මල්ලව පොර ශූරතාවය සඳහා   ජයග්‍රාහකයාට ප්‍රදානය කරන්නේ මේ වන විට ස්විස්ටර් ලන්තය පුරා උමතුවක් සේ අවධානයට යොමු වී ඇති    සීබු (Zibu) නම් ගවයාය.

පිරිමි ගවයින් කුඩා කාලයේදී ස්විට්සර්ලන්ත වැසියන් හදුන්වන්නේ” මුනි”යන නමිනි. තරග ජයග්‍රහකයාට පිරිනමන්නේ  මුනී සීබුය.  ඌට දැන් වයස අවුරුදු 3යි මාස 09කි. සීබු උපත ලබා ඇත්තේ 2021 වසරේ නොවැම්බර් 06 වැනිදාය.

සීබු “ඕජිනල් බ්‍රවුන් වී” අභිජනනයේ ලස්සන අං ඇති ගවයෙකි. සීබුගේ හිමිකරුවන් ඔහුව   මලක් රැකගන්නා ලෙස ආරක්ෂා කරගන්නා ආකාරය පසුගිය කාලය පුරාම දුටුවෙමි. ස්විස් මල්ලව පොර තරගයක ප්‍රධාන ත්‍යාගය ලෙස තෝරාගත් වසුපැටවා යනු එම වසුපැටවාගේ හිමිකරුට මහත් අභිමානයක් ගෙන එන්නකි. එය එසේ මෙසේ හිමිකමක් නොවේ. හිමිකරුවන්ට අනුව සීබු හොඳටම හීලෑ ය. කුළු ගතියක් ඇත්තේම නැත. සන්සුන්ය. විශ්වාසවන්ත ලෙස බියෙන් තොරව මිනිසුන් අතර හැසිරෙන්නේය.

• සීබු ගේ අනුරුව සහිත ටොන් 1ක චොක්ලට් එක

ස්ව්ට්සර්ලන්තයේ ප්‍රධානතම චොකලට් සමාගමක් වන ලෙදරක් සමාගම (Laderach) සිබූ ගේ  ජීවමාන ප්‍රමාණයේ චොකලට්  අනුරුවක් එලිදැක්වීය.  ලෙදරක් සමාගමේ නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ අතින් නිම වෙන මෙම චොකලට් ගවයා සෑදීම සඳහා හොඳම චොකලට් ටෝන් එකක් භාවිතා කර තිබිණි.

මෙම චොකලට් ගවයා නිර්මාණය කලා කෘතියක් ලෙස සැකසුවේ වර්ල්ඩ් චොකලට් මාස්ටර් සහ සමාගමේ ප්‍රධාන නිර්මාණ නිලධාරී එලියාස් ලෙඩෙරාච් විසිනි. ඔහුට සංගීතඥ සහ ව්‍යවසායක මාර්ක් ට්‍රෝෆර් විසින් සහාය දැක්වීය .

ගවයා චොකලට් ස්ථර කිහිපයකින් ඉදිකර ඇති අතර සම්පූර්ණයෙන්ම ආහාරයට ගත හැකි චොකලට් වලින් සෑදීමට නිර්මාණ ශිල්පීන් මහත් කැපවීමකින් කටයුතු  කළහ.

ඊට අමතරව නැගෙනහිර ස්විට්සර්ලන්තයේ දැව සැකසුම්කරුවන්ගේ එකමුතුවද ග්ලාරුස් ස්විස් මල්ලවපොර සහ ඇල්පයින් උත්සවය සඳහා යෝධ ගවයෙකු නිර්මාණය කළහ. මෙම ලී ගවයා මීටර් 20 ක් උස සහ මීටර් 30 ක් දිගය. ඇල්ප්ස් කන්ද පාමුල ඇල්ප්ස් කන්ද සේ නැගී සිටින මේ ගවයා ග්ලාරූස් ගමටත් කඳු පාමුලින් පෙනෙන්නේය. එය මනරම් දසුනකි.

• සැනකෙළි භූමිය

අගෝස්තු 29 සිට ඇරඹුන සැනකෙළිය අද ( 31 ) නිමා වන්නේය.    තරඟය  සඳහා විශේෂයෙන් ඉදිකරන ලද ෂඩාස්‍රාකාර ක්‍රීඩාංගනයකය. එය “ග්ලානර්ලන්ඩ් ක්‍රීඩාංගණය” ලෙස නම් කර ඇත.    මොලිස් ගුවන් තොටුපළේ පවත්වන මෙම උත්සව භූමිය හෙක්ටයාර 70ක් ආවරණය කරයි, එයට විශාල ක්‍රීඩාංගනය, කඳවුරු භූමියක්,   මහජන නැරඹුම් ප්‍රදේශයක් ඇතුළත්ය.

මේ වනවිට ලක්ෂයකට අධික පිරිසක් ගමට රොක් වී සිටිති. ගම වටා කූඩාරම්ය. රැය පහන් කළ හැකි කුඩා නිවෙස් බඳු කැරවෑන් රථ පෝලිමට ගාල් කර ඇත. ඇල්ප්ස් කඳු පාමුළ කොලපැහැති නිල්ලේ මීදුම් අතරින් දකින මේ නුහුරු දැකුම විටෙක මා තුළ ආගන්තුක චමත්කායක් උපදවයි.

මේ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසට  සලසා ඇති පහසුකම් ප්‍රමාණය ලාංකිකයෙකුගේ දෘෂ්ඨියෙන් දකින්නේ නම් මවිතයකි.  මේ සා විශාල පිරිසක් රැස් වූ මොහොතක් බව සැබෑය. එහෙත් ටොෆි කොළයක දෙයක් වැටී ගම අපවිත්‍ර වී නැත.  මිනිස්සු පා තබන්නේත් මේ බිමේ සුන්දරත්වයට හානියක් වෙතැයි බියෙනි. ඒ ශික්ෂණය යනු මේ මිනිසුන් අත්පත් කරගත් දියුණුවේ ප්‍රකාශනය බව කියමි.

ගමට එන විසල් ආගන්තුක පිරිස් වෙනුවෙන් සේවා සැපයීමට නගර සභාවේ අනුමැතිය සහිතව ගම් වැසියෝ සැරසී සිටිති.  මහා ව්‍යාපාරිකයාගේ සිට ගමේ පුංචිම දරුවා දක්වා ඒ සේවා සැපයීමෙහිය. පාසල් නිවාඩු බැවින් සංජලී ද ඇයගේ යෙහෙළිය ලේනා සමග පුංචි මේසයක් මත ජල බෝතල් සහ බීම බෝතල් අලෙවි කළාය.

• තරග උණුසුම

මල්ලවපොර ශූරයින් 274 දෙනෙක් මෙම තරගාවලියට එක් වී සිටිති. කලාපීය සංගම්වලින් 268ක් සහ ජාත්‍යන්තර මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයින් හය  දෙනෙක් ලෙසිනි. මෙවර  මල්ලවපොර ශූරයා මුළු වට අටකින් තීරණය කෙරේ. සීබු තෑගි බලන්නේ ඔහුය. වැලි දමා සැකසුන වෘත්තාකාර විවෘත භූමියක තරග වදින තරග කරුවන් ස්වකීය ඇඳුමට උඩින් සමින් කළ කොට කලිසමක ස්වරූපයේ ඇඳුමකින් සැරසී සිටිති. පොර බදන්නේ ඒ කලිසමේ පට වැරෙන් අල්ලාගෙනය.

අප දකින්නේ පුදුමාකාර අවධානයකින් යුතුව එම අවස්ථා වින්දනය කරන මිනිස්සුය. උපන් උපරිම සංයමයකින්  එම අවස්ථාව වින්දනය කරන සිය සිත් ගත් මල්ලවයා පරාජයට පත්වන විට  හැඟීම්බරව හඬා වැටෙන කාන්තාවන්ය. පිරිමින්ය. තරගය අවසානයේ දී එකිනෙකා වැළඳගෙන ආදරයෙන් සමුගන්නා තරගකරුවන්ය.

මාධ්‍යවේදීන් 247ක් සහ රූපවාහිනී නාලිකා 12ක් මෙම ඉසව්ව ආවරණය කිරීමට කැප වී සිටිති. රටේම මධ්‍ය අවධානය මේ ඉසව්ව වෙතය. ලෝකයට යොමු වූ ඇස් කන් වසා දමා මේ මිනිස්සු ස්වකීය සංස්කෘතික විචිත්‍රත්වය තුළ කිමිදෙති. වින්දනය කරති. අවසානයේ දී සිය පා සලකුණු පමණක් ඉතිරිකර පිටව යති.

ලෝකයේ ඉළම විචිත්‍රත්වයෙන් යුතු සංස්කෘතික පෙළහරක් බඳු මහා සංස්කෘතිකාංග ඇත්තේ අපට බව මට සිතෙන්නේ මේ සැණකෙළි දකිනවිටය. මහනුවර දළදා පෙරහර තරම් අති උත්කර්ෂවත් විචිත්‍රත්ත්වයක් ලෝකයේ වෙන කොතැනකවත් ඇතියි සිතෙන්නේ නැත. එහෙත් ලෝකයේ විශිෂ්ටම සංස්කෘතියකින් ශික්ෂණය වූවායැයි සිතන ලෝකයේ මහා සංස්කෘතික ධාරාවක උරුමය හිසින් ගත් අප තවමත් මිනිසුන් ලෙස මොනතරම් අශික්ෂිත ද?.  ඔබට ස්විස්ටර්ලන්තයට පැමිණිය හැකි නම් බෞද්ධ සංස්කෘතියෙන් ශික්ෂණය වූ පසු සිටිය හැකි යැයි උපකල්පිත ආදර්ශ මිනිසා ඇල්ප්ස් කඳු පාමුලින් පෙන්වා දියහැකිය.