පින්නවල අලි සංරක්ෂණාගාරයේ ප්රථම වරට නිවුන් අලි උපතක් සිදුවූ බව ජාතික සත්වෝද්යාන දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල් රේණුකා බණ්ඩාරනායක කියා සිටියේ පෙරේදා ( 31) ය. හැත්තෑවක් වූ පින්නවල අලි ඇත් ගාලට නවකයින් දෙදෙනකු එක් වීමේ අසිරිය සිදු වූයේ අමතක නොවන දිනයකය. එනම් පින්නවල විසූ අනුෂා ඇතින්න මියගොස් හත්වැනි දිනය සපිරුණු දාය.
වයස අවුරුදු හැත්තෑහතරක් වයෝවෘද්ධ අනූෂා ඇතින්න සති තුනහතරක් තිස්සේ රෝගාතුරව මිය ගොස් තිබුණේ, ඉකුත් අගෝස්තු විසිහතර වැනිදාය. ඇයගේ අඩුව සම්පුර්ණ කරනු වස් පැටවුන් දෙදෙනකුම ගෙන ආවේ සුරංගනීය.
සුරංගනී ඇතින්න වනජීවි දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ත්රීකුණාමලයේ සුරංගල් ගමෙන් සොයා ගත් ඇත්තියකි. 1997 දෙසැම්බර් මස 03 දින සොයාගත් සුරංගනී පින්නවලට බාරදෙන විට මාස දෙකක් තරම් සුරතල් කෙනර පැටික්කියෙකි. සත්ත්ව පාලක පිරිස් හුරතලයට සුරංගි කීවේය. ඉතින් ඇය සුරංගි වූවාය.
මිනිසුන් ඇසුරෙහි ඉතාම ප්රිය සුරංගීට දැන් වයස අවුරුදු 24කි. ලමිස්සියක් වුවත් ඇය ඇත් කුලයේ සද්දන්ත බවක් පෙන්නුවේ නැත. ඒ නිසාම මේ කේඩෑරි කෙනර ලමිස්සිය පැටවුන් දෙදෙනකු බිහිකරනු ඇතැයි කිසිවකු අනුමාන කළේත් නැත. වෙනකක් තබා මෑත කාලයක් වන තුරුම ඇය ගැබ්ගෙන ඇතිබවවත් කිසිවකු දැන සිටියේ නැත.
පොදුවේ සියළු අලි ඇතුන් පිළිබඳව දිවා රෑ නොතකා වෙහෙසෙන සත්ත්ව පාලක කණ්ඩායම සෑම මොහොතකම විමසිල්ලෙන් පසුවෙති. එබැවින්ම සුරංගි 31 දා අලුයම හතරට පැටවකු බිහිකරන මොහොතේ ද ඔවුහු ඇය සමග සිටියහ. තවත් පැටවකු ඇය විසින් වදනු ඇතැයි අපේක්ෂාවක් කිසිවකුට නොතිබුණු අතරම සුරංගි උදෑසන දහය වන විට තවත් පැටියෙකු මෙලොවට බිහි කළාය.
දැන් මේ නිවුන් පැටවුන්ගේ තාත්තා ගැනත් තොරතුර ටිකක් දැන ගත යුතුය. පැටවුන්ගේ තාත්තා පණ්ඩු ය. පණ්ඩු වනජීවි දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සොයා ගන්නේ වවුනියාවේදි ය. ඒ 2004 වර්ෂයේදී ය. එදා හිට පණ්ඩු පින්නවල උන්නේය. ඔහුගෙන් සුරංගිට දාව උපන් පැටවු දෙන්නා නිසා දැන් පණ්ඩු ගැනත් හැමෝම කතා කරන්නේය.
මීට ප්රථම පින්නවල අලි සංරක්ෂණාගාරයේ අලි උපත් 71 ක් සිදුවී ඇත්තේය. මෙම නිවුන් උපත සිදුවන්නේ වසර හයකට පසුව බව නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරිය කීවාය.
සුරංගි මීට ප්රථමද නිරෝගී ඇත් පැටවෙකු බිහි කළාය. ඇය මේ ඇත් පන්තියට එක් කළ සාමාජිකයන් ගණන 03කි. නව සාමාජිකයන් දෙදෙනාත් සමග දැන් පින්නවල සංරක්ෂණාගාරයේ අලි ඇතුන් සංඛ්යාව 82කි.
ලංකාවේ නිවුන් අලි උපත්
අලි ඇතුන් අතර නිවුන් දරු උපත් සිදුවීම විරලය. ශ්රි වික්රමරාජසිංහ රජ දවස රජුගේ ඇත්ගාලේ නිවුන් අලි උපතක් සිදුවූ බවට තොරතුරු ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. හීලෑ අලි ඇතුන් පිළිබඳව වසර සියයකට එපිට තොරතුරු දත් හීලෑ අලි ඇතුන් හිමිකරුවන්ගේ සංගමයේ ලේකම් දම්සිරි කරුණාරත්න පවසන පරිදි , සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ උපත සිදුවූ දා මහවලතැන්න වලව්වේ සිටි ඇතින්නිය නිවුන් පැටවුන් බිහි කර තිබේ. ඒ බව කමල් රත්වත්තේ අවස්ථා කිහිපයකදිම ප්රකාශ කොට තිබූ බව කරුණාරත්න පවසයි.
වනාන්තරයේ අලි ඇතුන් නිවුන් පැටවුන් බිහි කළ බවට නිශ්චිත තොරතුරක් මෑත භාගයේ වාර්තා වුයේ මින්නේරිය රක්ෂිතය ආසන්නයේ කැලයකදිය. ඒ පසුගිය වසරේ ජූලි මාසයේ දී ය. ආචාර්ය සුමින් පිලපිටිය වනජීවි නිළධාරින් හා එක්ව මේ උපත වාර්තා කර තිබිණි. උපත තහවුරු කරගැනීම සඳහා ජාන පරීක්ෂණයක් සඳහා යොමුවන්නටත් වනජීවී නිලධාරීන් සූදානමින් සිටියේය.
නිවුන් උපත සිදුකර තිබුණේ වනජීවි නිලධාරීන් විසින් මේරි ලෙස නම් තබන ලද ඇතින්නකි. එම නිලධාරින් විසින්ම භාග්යා සහ භාතිය ලෙස එම පැටවුන් නම් කරනු ලැබ තිබිණි. ඉන් භාග්යා නැමැති පැටවා මිය ගිය බවට තොරතුරු ලැබුණු බව කියන්නේ කරුණාරත්නය.
වර්ෂ 2018 දී මාදුරුඔය අශ්රිතව නිවුන් අලි පැටවුන් හමු වුවද එම සතුන් උපතේදී මියගොස් තිබිණි.
අලි ඇතුන්ට නම් තැබූ ඉතිහාසය
“ අතීතයේ අලි ඇතුන් නිශ්චිතව හදුනා ගත්තේ ගොඩමඩ ගොවියෝ. ඒ හඳුනා ගැනීමත් තමන්ගේ වගාවට එන සත්තු ගැන අවබෝධයක් ඔවුනොවුන් අතර තබා ගැනීම සඳහා පමණයි. ඒ හේතුකොට ගෙන අලි ඇතුන්ගේ සොබාවය අනුව , ගොවීන් ඔවුන්ව හඳුනාගන්න නමක් පාවිච්චි කළා. බේරන්නම බැරි සතා යකඩයා. ගෝමර වැඩි සතා ගෝමරී. එකදළක් ඇති සතා ඒකදන්ත . වලිගේ කොට නම් , වලිගේ කොටා. හිරිහැරයක් නැතිනම් අහිංසකී වැනි නම්වලින් අලින්ව හඳුනා ගත්තා. පසුකාලීනව වනජීවි නිළධාරින් තම තමන්ගේ හදුනා ගැනීම් සදහා නම් යොදන්න හුරු වී සිටියා. .. ඒ ක්රමය වැඩි දියුණු වෙලා දැන් උපදින පැටවුන්ට නම් තැබීමක් සිදුවෙනවා. .” දම්සිරි කීවේය.
පින්නවල අලුත උපන් අලි දරුවන්ට දැන් ඇත්තේ නම් තැබීමය.
සුබ මොහෙතක් බලා ඒ උතුම් කටයුත්ත ආරම්භ කරන බව නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරිය ලංකාසරට පැවසුවාය.
