කපිල කේ හීනටියන –
ඉරාන ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම ලෝකය හඳුන්වන්නේ ‘ටීම් මෙලී’ (Team Melli) ලෙසය. “ටීම් මෙලී”දෙස පසුගිය කාලය පුරාම ලෝකයේ පාපන්දු ලෝලීන් පමණක් නොව, ලෝක දේශපාලනයේ විචලනයටන් සිය බත් පතින් වන්දි ගෙවන ඈත දුර්ග රටවල ගැමියන් පවා දැඩි අවධානයකින් යුතුව බලාගෙන සිටියේය. ඒ ඉරාන පාපන්දු කණ්ඩායමට ඇමරිකාවේ ලොස් ඇන්ජලීස් නුවර පවතින 2026 ලෝක පාපන්දු ශූරතා තරගාවලියට ප්රවේශවීමේ ඉඩකඩ විවර වේ ද යන්න ගැනය.
කෙසේ වෙතත් දැවැන්ත රාජ්ය තාන්ත්රික අවුල් වියවුල් මැද 2026 ෆිෆා (FIFA) ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ සමාරම්භක තරගයට දින 10ක් පමණක් ඉතිරිව තිබියදී, ඉරාන ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායමට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට ඇතුළු වීම සඳහා නිල වශයෙන් අවසර ලැබී ඇත්තේය.
බාධක මැද ලැබුණු වීසා
ලෝක දේශපාලන පමණක් නොව සමාජ ආර්ථික දේහයේ ද ව්යසනකාරී පිළිලයක් සේ දිව යන ඉරාන ඇමරිකා ව්යසනසකාරී විරසකය ලෝක පාපන්දුව මතත පතිත වීමට ඇති ඉඩකඩ පිළිබඳව ලෝකය බලා සිටියේ දැඩි කනස්සලෙනි. මේ හැසිරීම ලොස් ඇන්ජලීස් නුවර පැවැත්වීමට නියමිත ‘G’ කාණ්ඩයේ තරග සම්පූර්ණයෙන්ම අවුල් ජාලාවක් බවට පත් කිරීමේ තර්ජනයක් නිර්මාණය කර තිබිණි. ඇමරිකාව ඉරාන පාපන්දු කණ්ඩායමට ඇමරිකාව වෙත ප්රවේශ වීම ගැටලුවක් නොවන බවට ලෝකයට කීවත් එය එසේ වූයේ නැත. මේ සමග ඉරාන කණ්ඩායමට වීසා ලබා දීම දැඩි අභ්යන්තර අර්බුදයක් නිර්මාණය කර තිබුනේය.
එක් පසකින් 1930 වසරේ ලෝක කුසලාන පා පන්දු තරගාවලිය ආරම්භ වූ දා සිට එහි ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, සත්කාරක රටක් තමන් සමඟ සක්රීයව යුද ගැටුමක නියැලී සිටින රටක් පිළිගැනීමට සූදානම් වන්නේය. අනෙක් අතින් මේ මේ පිළිගැනීමට එරෙහි ප්රතිරෝධයක් අභ්යන්තරිකව ඇති වන්නේය.
ඇමෙරිකාව කිසි විටෙකත් ඉරාන පාපන්දු කණ්ඩායම තහනම් කරන බව ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කළේ නැත. එහෙත් එහි සැබෑ ස්වරූපය ප්රකට වූයේ වීසා ක්රියාවලියේ දී ය. ඊට ඇමෙරිකානු දේශපාලනඥයන්ගෙන් දැඩි බාධා එල්ල විය. මෙම සතිය මුලදී, ඇමෙරිකානු රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ විසින් දේශසීමා තරණය කිරීමට අවසර දෙන්නේ කාහටද යන්න පිළිබඳව නීති සම්පාදකයින් වෙත දැඩි රීතියක් පනවා තිබුණි.
“විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායට (Revolutionary Guards) සම්බන්ධ පුද්ගලයින් තම ලෝක කුසලාන දූත පිරිසට ඇතුළත් කිරීමට ඇමෙරිකාව ඉරානයට ඉඩ නොදෙනු ඇත.”— මාර්කෝ රුබියෝ,
ඇමෙරිකානු රාජ්ය ලේකම්ගේ මෙම රීතිය ඉරාන ජාතික කණ්ඩායමේ කළමනාකාරිත්වයට දැඩි ආතතියක් ඇති කළේය. විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය යනු ඉරාන මිලිටරියේ බලවත් අංශය ය. වත්මන් ලෝක කුසලාන සංචිතයේ සිටින ක්රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකුම ඔවුන්ගේ අනිවාර්ය මිලිටරි සේවය එම බලකාය යටතේ සම්පූර්ණ කර ඇත්තේය.
කෙසේ වෙතත් ඉරාන සංචිතය සඳහා අවසානයේ වීසා බලපත්ර ලබා දුන් බව ධවල මන්දිර නිලධාරියෙක් ඊයේ (05) දිනයේ තහවුරු කළේය. රොයිටර් (Reuter) පුවත් සේවයේ වාර්තාවලට අනුව, මෙම අවසරය ලැබී ඇත්තේ අවසන් මොහොතේදීය. මින් පෙර මෙක්සිකෝවේ ඉරාන තානාපති අබොල්ෆස්ල් පසන්දිඩේ හෙළිදරව් කර තිබුණේ කණ්ඩායමේ වීසා ලිපි ලේඛන කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම සිරවී ඇති බවය.
ටීම් මෙලී මත හෙලූ පීඩනය
එය වෙනම කියවා ගත යුතු තත්ත්වයකි. ඔවුන් මේ ලෝක ක්රීඩා සැණකෙළියට සහභාගී වන්නේ ගෞරවාන්විත ක්රිඩාවකට සහභාගීවන රටන ජාතික කණ්ඩායමකට මුහුණ දිය යුතු නැති අත්දැකීම් සම්භාරයකට මුහුණ දෙමිනි. ලෝක කුසලානය පැවැත්වෙන රටට යෑමට සිය රටෙන් මෙන්ම සත්කාරක රටෙන් ද එල්ලවන පීඩනයක් තිබේ. එහෙත් පුහුණු සැසි පවත්වා ගත යුතුය. ඉරාන කණ්ඩායමට තම මූලික පුහුණු කඳවුරු තුර්කියේ ඇන්ටාලියා සහ මෙක්සිකෝවේ ටිහුවානා යන නගරවල පිහිටුවීමට සිදු විය.
එමෙන්ම, ඇමෙරිකානු පසෙහි රැඳී සිටින කාලය අවම කරගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ අවසන් පුහුණු කඳවුර ද ඇරිසෝනා සිට මෙක්සිකෝවේ ටිහුවානා දක්වා අවසන් මොහොතේදී වෙනස් කිරීමට ද ඔවුන්ට සිදු විය. ඇමරිකාව මේ කණ්ඩායම සලකා තිබුණේ ත්රස්ත නියෝජනයක් ලෙස බව ඔවුන්ගේ හැසිරීමෙන් ප්රකට වුනේය.
දැනට ඉරාන කණ්ඩායමේ ගමන් බලපත්ර කටයුතු එක රැයකින් විසඳී ඇත, ඉරාන සංචිතය ඔවුන්ගේ පුහුණු කටයුතු නිම කිරීම සඳහා ඉරිදා උදෑසන ටිහුවානා වෙත ළඟා වීමට නියමිතය.
- එතැන් සිට ඔවුන් ජූනි 15 වැනිදා ලොස් ඇන්ජලීස් නුවරදී නවසීලන්තයට එරෙහිව පැවැත්වෙන ඔවුන්ගේ දැවැන්ත ලෝක කුසලාන සමාරම්භක තරගය සඳහා දේශසීමා තරණය කරමින් කැලිෆෝනියාව බලා පැමිණෙනු ඇත.
- ඉන් අනතුරුව ඔවුන් බෙල්ජියම සමඟ තරග වදින අතර, පසුව සීඇට්ල් නුවරදී ඊජිප්තුව සමඟ තරග කිරීමට නියමිතය.
ඉරානයේ ලෝක කුසලාන වාර්තා සහ ගමන් මඟ
ආසියානු කලාපීය සුදුසුකම් ලැබීමේ තෙවැනි වටයේදී උස්බෙකිස්තානය සමඟ පැවැති තරගය ගෝල 2-2 ක් ලෙස දැඩි සටනකින් පසුව සම වීමත් සමඟ, ඉරානය 2025 මාර්තු 25 වන දින තරගාවලිය සඳහාවන සිය ස්ථානය ඉතා කලින්ම වෙන් කරවා ගත්තේය. ආසියාවේ ඉදිරියෙන්ම සිටින කණ්ඩායමක් වුවද, ‘ටීම් මෙලී’ ඉතිහාසය පුරාම මෙම මහා වේදිකාවේ දැඩි ලෙස අරගල කර ඇති අතර, ඔවුන් සහභාගී වූ පෙර ලෝක කුසලාන තරගාවලි හයේදීම دور වටයෙන් (Group stage) ඔබ්බට යාමට අපොහොසත් වී ඇත.එම තරගාවලි පුරාම ඔවුන් ජයග්රහණ 3ක්, සම වීම් 4ක් සහ පරාජයන් 11ක් වැනි දුෂ්කර වාර්තාවකට හිමිකම් කියයි.
කෙසේ වෙතත්, පෙරළිකාර ජයග්රහණ වාර්තා කිරීමට ඔවුන් ආගන්තුකයන් නොවේ; ඔවුන් ලබා ඇති පෙර ලෝක කුසලාන ජයග්රහණ තුනට, 1998 වසරේ ඇමෙරිකාවට එරෙහිව ලැබූ සුප්රකට ජයග්රහණය, 2018 වසරේ මොරොක්කෝවට එරෙහිව ලැබූ ජයග්රහණය සහ 2022 වසරේ වේල්ස් කණ්ඩායම නාටකාකාර ලෙස පරාජය කිරීම ඇතුළත් වේ.
ජූනි 15 වැනිදා ඉරාන ක්රීඩකයන් තරග බිමට පිවිසෙන්නේ, ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ වඩාත්ම දේශපාලනිකව උණුසුම් වූ තරගයකදී එම පැරණි වාර්තා අලුත් කිරීමේ අරමුණ ඇතිවය. ටීම් මෙලී මෙවර තරග කරන්නේ වෙන කවරදාකවත් නොවූ ජාතික හැඟීමකින් බව පෙනේ. එය ලෝක දේශපාලනය විසින් පෙළා දමන මානුෂික ජවයේ මහා ප්රකාශනයක්ව එළි දකිනු ඇති බව විශ්වාස ය.
