ජාත්යන්තර අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයේ (ISS) රාජකාරියේ නිරතව සිටි අභ්යවකාශගාමීන් සිව්දෙනෙකු, ඉන් එක් අයෙකුට බලපෑ හෙළි නොකළ බරපතල වෛද්ය තත්ත්වයක් හේතුවෙන් නියමිත කාලයට සති කිහිපයකට පෙර, බ්රහස්පතින්දා අලුයම ආරක්ෂිතව පෘථිවියට පැමිණියහ.
SpaceX Crew Dragon කැප්සියුලයකින් ගමන් කළ ගගනගාමීන් හතර දෙනා, ආදේශක කාර්ය මණ්ඩලයක් පැමිණි පසු ලබන මාසයේ නැවත පැමිණෙනු ඇතැයි මුලින් අපේක්ෂා කරන ලදී. නමුත් පසුගිය සතියේ ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු සම්බන්ධයෙන් මතු වූ වෛද්ය ගැටළුවක් හේතුවෙන් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් ඉක්මනින් පෘථිවියට ගෙන ඒමට නාසා ආයතනය තීරණය කළේය. වසර 25 කට පසු ගගනගාමියෙකු වෛද්ය හේතූන් මත ජාත්යාන්තර අභ්යාවකාශ මධ්යස්ථානයෙන් ඉවත් කරගත් පළමු අවස්ථාව මෙයය.
ගගනගාමීන් සිවු දෙනා රැගත් ස්පේස්එක්ස් (SpaceX) කැප්සියුලය කැලිෆෝනියාවට ඔබ්බෙන් වූ පැසිෆික් සාගරයට පතිත වූයේ, අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයේ සිට පැය 10 කට අධික කාලයක් ගතවූ ගමනකින් සහ පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වීමේදී ඇති වූ දැඩි තාපය සහිත ගමනාන්තයකින් පසුවය. “එන්ඩෙවර්” (Endeavour) ලෙස නම් කර ඇති මෙම කෲ ඩ්රැගන් (Crew Dragon) අභ්යවකාශ යානය පැරෂුට් ආධාරයෙන් පැසිපික් සම්මත වේලාවෙන් ( PST Time) අලුයම 12:45 ට (ග්රිනිච් වේලාවෙන් 08:45 ට) සැන් ඩියාගෝ වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ සන්සුන් මුහුදට පතිත විය. මෙම මෙහෙයුමේ අවසානය නාසා (NASA) සහ ස්පේස්එක්ස් වෙබ් අඩවි ඔස්සේ සජීවීව විකාශය කෙරිණි.
යානය ජලය මත පාවෙමින් තිබියදී, අවට මුහුදේ ඩොල්ෆින් මසුන් කිහිප දෙනෙකු පිහිනමින් සිටිනු දක්නට ලැබුණි. ලොස් ඇන්ජලීස් හි පිහිටි ස්පේස්එක්ස් පාලන මධ්යස්ථානය අමතමින් යානයේ අණදෙන නිලධාරී නාසා අභ්යවකාශගාමී සේනා කාඩ්මන් (38) ප්රකාශ කළේ, “නැවත නිවසට පැමිණීම ගැන සතුටුයි” යනුවෙනි.
ඇය සමඟ මෙම ගමනට ඇමරිකානු අභ්යවකාශගාමී මයික් ෆින්ක් (58), ජපාන අභ්යවකාශගාමී කිමියා යුයි (55) සහ රුසියානු අභ්යවකාශගාමී ඔලෙග් ප්ලැටනොව් (39) එක්ව සිටියහ.
පැයකටත් අඩු කාලයකදී, ස්පේස්එක්ස් ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් විසින් කැප්සියුලය මුහුදෙන් ගොඩගෙන නැවක් මතට ඔසවන ලද අතර, සති 24 කට පමණ පසු අභ්යවකාශගාමීන්ට නැවුම් වාතය ආශ්වාස කිරීමට අවස්ථාව සැලසීය. ඔවුන් සියලු දෙනාම සිනහමුසු මුහුණින් පෙනී සිටි අතර, රෝගාතුරව සිටින්නේ කවුරුන්ද යන්න ඔවුන්ගේ පෙනුමෙන් හඳුනාගත නොහැකි විය.
මාස කිහිපයක් අභ්යවකාශයේ ගුරුත්වාකර්ෂණය රහිතව සිටීම නිසා පෘථිවියේදී තමන්ගේම බර දරා ගැනීමට අපහසු බැවින්, ඔවුන් සිව්දෙනාම විශේෂ රෝද සහිත ඇඳන් (gurneys) මත තබා වෛද්ය පරීක්ෂණ සඳහා රැගෙන යන ලදී. අනතුරුව ඔවුන් වැඩිදුර පරීක්ෂණ සඳහා ප්රාදේශීය රෝහලකට ගෙන යාමට නියමිතය.
මෙම සිව්දෙනාම කලින් ගෙන්වා ගැනීමට ගත් තීරණය ජනවාරි 8 වැනිදා ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. නාසා ප්රධානී ජැරඩ් අයිසැක්මන් පැවසුවේ එක් අභ්යවකාශගාමියෙකුට වහාම වෛද්ය අවධානය අවශ්ය බරපතල තත්ත්වයක් පවතින බවයි. පුද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් නාසා ආයතනය අදාළ පුද්ගලයා හෝ රෝගී තත්ත්වය මෙතෙක් අනාවරණය කර නොමැත.
මෙම කණ්ඩායම පසුගිය අගෝස්තු මාසයේදී අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානයට ගිය අතර දින 167 ක මෙහෙයුමක් නිමා කළහ. ඔවුන් පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වන විට යානය වටා උෂ්ණත්වය ෆැරන්හයිට් අංශක 3,500 (සෙල්සියස් 1,900) දක්වා ඉහළ ගියද, ඔවුන්ගේ විශේෂ ඇඳුම් මගින් ශරීර උෂ්ණත්වය පාලනය කරන ලදී.
ලබන පෙබරවාරි මැද භාගයේදී තවත් අභ්යවකාශගාමීන් සිව්දෙනෙකු රැගත් “කෲ-12” (Crew-12) මෙහෙයුම අභ්යවකාශගත කිරීමට නියමිතය. ( රොයිටර්)
