හෙළයේ ගීත කෝකිලාවිය ලෙස අප්රමාණ ගෞරවයට පාත්ර වූ ජනකාන්ත ගායිකා ලතා වල්පොල අද (27) දිවි සැරියෙන් සමුගත් බව සංවේගයෙන් සටහන් කර තබමු.
දිවි සැරියෙන් සමු ගන්නා විට ඇයගේ වයස අවුරුදු 92 ක් විය.
ලතා වල්පොල ලෙස ජනාදරයට පත් වන මේ විශිෂ්ඨ කලාකාරිණිය දේශමාන්ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය. ඇයගේ සැබෑ නම මාතරගේ රීටා ජෙනීවීව් ප්රනාන්දුය.
ඇය උපත ලබන්නී 1934 නොවැම්බර් 11 වන දින ගල්කිස්සේය. ඇයගේ පියා ජෝසප් ප්රනාන්දුය. මව එලිසබෙත් මියුරියෙල් ය. ඇය පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ කෙනෙකි.
රීටා ජෙනීවීව් ගේ මව ගුරුවරියකි. මව ඇයට ගායිකාවක් වීමට දිරිගැන්වූවාය. ඇය දෙහිවල-ගල්කිස්සේ ශාන්ත අන්තෝනි විද්යාලයෙන් ප්රාථමික අධ්යාපනය ලබා ගත් අතර එහිදී ඇය පල්ලියේ ගායනා කණ්ඩායමකට නායකත්වය දුන්නාය.
රීටා ජෙනීවිව් ප්රනාන්දු වර්ෂ 1959 දී ධර්මදාස වල්පොල සමඟ විවාහ වූවාය. ඇය ලතා වල්පොල ලෙස ප්රසිද්ධ වන්නී මේ සරණ බන්ධනයත් සමගය. මෙම යුවළට පුතුන් හතර දෙනෙකු සහ එක් දියණියක් සිටී.
වෘත්තීය ජීවිතය
ලතා වල්පොල ගායිකාවක වන්නී 1946 දී ය. එවිට ඇයට වයස අවුරුදු 12කි. ඒ එවකට රේඩියෝ සිලෝන් ගායක කණ්ඩායමේ ගායිකාව වීමෙනි. පවුලේ මිතුරෙකු සහ ගුවන් විදුලි නාට්ය ශිල්පියෙකු වන සී.ඒ. ෆොන්සේකා, ඔහුගේ පුත් සී.ඩී. ෆොන්සේකා සමඟ ඔහුගේ සරල ගී වැඩසටහනක් සඳහා ඇයව මුලින්ම ගුවන්විදුලිය වෙත කැඳවාගෙන පැමිණ තිබිණි.
1947 දී, ලතා ඇගේ පළමු ගීතය වන “කඳුළු දෙනෙත් වැහෙන” ගීතය ගායනා කළාය. එහි පද රචනය සරත් විමලවීරගෙනි. රේඩියෝ සිලෝන් හි නේවාසික වයලීන වාදකයෙකු වූ වින්සන්ට් ද අල්විස් විසින් සංගීතය රචනා කර තිබිණි.
ඉන්පසු ඇය මොහොමඩ් ගවුස්, පී.එල්.ඒ. සෝමපාල සහ බී.එස්. පෙරේරා යන අයගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ සිය ගායනා ඉදිරිපත් කළාය. 1950 වන විට, ඇය රට තුළ ප්රසිද්ධියට පත් වූ අතර, මුලින් චිත්රා සෝමපාල විසින් ගායනා කරන ලද “සුකොමල බඳ ලෙලවා”, “දුන්හිඳ හැලෙනා” සහ “දියලුම හැලෙනා” යන ගීත ආවරණය කළාය.
සී. ටී. ප්රනාන්දු සමඟ ගායනා කරන ලද “මල්බර හිමිදිරියේ – පිපුනේ ඇසළ අරලිය මාලා” ඇගේ වඩාත් ජනප්රිය ගීත වලින් එකකි. ඇගේ වඩාත් ජනප්රිය ගීත බොහොමයක් ප්රේමසිරි කේමදාස විසින් සංගීත නිර්මාණය කළ ඒවාය. වයස අවුරුදු 86 දී ද ඇය සරත් ද අල්විස්ගේ සංගීතයෙන් සහ ජූඩ් ප්රසන්නගේ පද රචනයෙන් ගීතයක් ගායනා කළාය.
ඇයගේ මුල්ම සිනමා පසුබිම් ගීතය ගැයෙන්නේ 1953 දීය. ඇගේ වෘත්තීය ජීවිතය තුළ ලතා වල්පොල චිත්රපට 600 කට ආසන්න සංඛ්යාවකට පසුබිම් ගායනයෙන් දායක වූවාය.
මේ විශිෂ්ඨ කලාකාරිණිය වර්ෂ 2005 දී ශ්රී ලංකා රජයෙන් කලා සූරි සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය. වර්ෂ 2017 දී, රජය විසින් ඇයට දෙවන ඉහළම සිවිල් සම්මානය වන දේශමාන්ය සම්මානය පිරිනමන ලදී. ඇය ශ්රී ලංකාවේ සිනමාවට සම්බන්ධ පුද්ගලයින්ට පිරිනමන සරසවිය සම්මානය සිව් වතාවක් දිනා ඇත.
2021 දී, සිංහල සිනමාවේ මුල් දශකවල දායකත්වයක් ලබා දුන් කලාකරුවන් 21 දෙනෙකු සඳහා පැවති උත්සවයකදී ඇයට ජීවිත කාලයටම කලාකරුවෙකුට හිමිවන සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.
ඇයගෙන් තොර සිංහල ගීතාවලියක ආශ්වාදය ගැන සිතාගත නොහැකි තරමට ඇය එහි කොටසක් වී සිටියාය. මේ විශිෂ්ට කලාකාරිණියට නිර්වාණ සුවය ප්රාර්ථනා කරමින් අප මේ කෙටි සටහන නිමා කරන්නේය.
