ජල මූලාශ්ර සංරක්ෂණය කිරීමට කඩිනම් ක්රියාමාර්ග නොගෙන අපේ මිරිදිය ජලය රඳා පවතින පරිසර පද්ධති විනාශය අවසන් නොකළහොත් ඉදිරි වසර 25 තුළ ශීඝ්රයෙන් උග්ර වන ජල අර්බුදයක් පෘතුවිය ග්රහණය කර ගන්නා බව බ්රහස්පතින්දා ප්රකාශයට පත් කරන ලද ජල ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ ගෝලීය කොමිසමේ වාර්තාව අවධාරණය කරයි.
ඒ අනුව ඉදිරි වසර 25 තුළ ලෝකයේ ආහාර නිෂ්පාදනයෙන් අඩකට වඩා අසාර්ථක වීමේ අවදානමකට ලක් වනු ඇති බව මෙම වාර්තාව සම්පාදනය කළ විශේෂඥයින් වැදගත් සමාලෝචනයකින් පසු අනතුරු අඟවා ඇත.
ගෝලීය ජල විද්යා පද්ධතිවල තත්ත්වය සහ ඒවා කළමනාකරණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පුළුල් දැක්මක් සැකසීම සඳහා ප්රමුඛ පෙළේ විද්යාඥයින් සහ ආර්ථික විද්යාඥයින් දුසිම් ගණනකගේ කැපවීම මත පදනම්ව 2022 දී නෙදර්ලන්තය විසින් ජල ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ ගෝලීය කොමිසම පිහිටුවනු ලැබුවේය.
එහි පිටු 194 කින් යුත් මෙම වාර්තාව ජල අර්බුදයේ සියලු අංශ පරීක්ෂා කර ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින් සඳහා පිළියම් යෝජනා කරන විශාලතම ගෝලීය අධ්යයනයයි.
මෙම ජල ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ ගෝලීය කොමිසමේ වාර්තාව පුරෝකථනය කරන්නේ ලෝක ජනගහනයෙන් අඩක් දැනටමත් ජල හිඟයට මුහුණ දී සිටින බැවින් දේශගුණික අර්බුදය නරක අතට හැරෙන විට එම සංඛ්යාව ඉහළ යනු ඇති බවය.
“ලෝකයේ ජල පද්ධති “පෙර නොවූ විරූ ආතතියකට” ලක්ව ඇති නිසා, මිරිදිය සඳහා ඇති ඉල්ලුම මේ දශකය අවසන් වන විට සැපයුමට වඩා 40% ක් ඉක්මවා යනු ඇත.” එම කොමිෂන් සභා වාර්තාව කියයි.
මිනිසුන්ට යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට අවශ්ය ජල ප්රමාණය රජයන් සහ විශේෂඥයන් විශාල ලෙස අවතක්සේරු කර ඇති බව කොමිසම සොයා ගෙන තිබේ. එක් එක් පුද්ගලයාගේ සෞඛ්ය සහ සනීපාරක්ෂාව සඳහා දිනකට ලීටර් 50 සිට 100 දක්වා අවශ්ය වන අතර, ඇත්ත වශයෙන්ම මිනිසුන්ට ප්රමාණවත් පෝෂණයක් සහ ගෞරවනීය ජීවිතයක් ලබා ගැනීම සඳහා දිනකට ලීටර් 4,000 ක් පමණ අවශ්ය වන බවත් බොහෝ කලාප සඳහා, එම පරිමාව දේශීයව සාක්ෂාත් කර ගත නොහැකි බවත් කොමිසම කියයි.
එම කොමිසමේ සම සභාපති සිංගප්පූරු ජාතික විශේෂඥ තර්මන් ෂන්මුගරත්නම් පෙන්වා දෙන්නේ ප්රමාද වීමට පෙර රටවල් ජල සම්පත් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ යුතු බවය.
“අපි මිරිදිය ප්රභවයන් සංරක්ෂණය කරන්නේ කෙසේද, එය වඩා කාර්යක්ෂමව භාවිතා කරන්නේ කෙසේද සහ ඇතුළුව සෑම ප්රජාවකටම මිරිදිය සඳහා ප්රවේශය ලබා ගැනීමට අපට හැකි වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව අපි රැඩිකල් ලෙස සිතිය යුතුයි. අවදානමට ලක්විය හැකි අය – වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, පොහොසතුන් සහ දුප්පතුන් අතර මානුෂීය සමානාත්මතාවය ආරක්ෂා කරන්නේ කෙසේද, යන්න ගැන ලෝකය අලුතින් කල්පනා කළ යුතුයි”.. ෂන්මුගරත්නම් පැවසීය. – The Guardian
සම්පූර්ණ ලිපිය මෙම දිගුවෙන් කියවන්න…
https://www.theguardian.com/environment/2024/oct/16/global-water-crisis-food-production-at-risk?CMP=Share_AndroidApp_Other
